Nadleśnictwo Karnieszewice

Charakterystyka nadleśnictwa

Nadleśnictwo Karnieszewice należy do najbardziej interesujących przyrodniczo jednostek Lasów Państwowych na Pomorzu Zachodnim. Jego siedziba znajduje się w miejscowości Trawica koło Sianowa, natomiast zarządzane przez nie lasy obejmują rozległe tereny położone pomiędzy wybrzeżem Morza Bałtyckiego a Pojezierzem Koszalińskim. Nadleśnictwo podlega Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinku i odgrywa istotną rolę w ochronie przyrody, zasobów wodnych oraz krajobrazu północno-zachodniej Polski.

Położenie w niewielkiej odległości od Bałtyku wpływa na specyficzny charakter lokalnych ekosystemów. Klimat jest łagodniejszy niż w głębi kraju, a duża wilgotność powietrza sprzyja rozwojowi bogatych zbiorowisk leśnych, mokradeł oraz siedlisk torfowiskowych. Dzięki temu na obszarze nadleśnictwa występuje wiele rzadkich gatunków roślin i zwierząt.

Historia gospodarki leśnej na tych terenach sięga XIX wieku. Szczególnym świadectwem dawnych działań leśników jest Arboretum Karnieszewice – jeden z najstarszych ogrodów dendrologicznych w Polsce. Obiekt ten przez ponad sto lat pełnił funkcję doświadczalną, a obecnie stanowi ważne centrum edukacji przyrodniczej.

Nadleśnictwo Karnieszewice jest również częścią Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Środkowopomorskie”, co podkreśla jego znaczenie dla edukacji ekologicznej, ochrony bioróżnorodności i wdrażania nowoczesnych rozwiązań w gospodarce leśnej.

Nadleśnictwo w liczbach

Przyroda i krajobraz

Krajobraz Nadleśnictwa Karnieszewice jest niezwykle zróżnicowany. Występują tutaj zarówno rozległe kompleksy leśne, jak i torfowiska, doliny rzeczne oraz jeziora. Znaczną część obszaru zajmują lasy mieszane i bory sosnowe rozwijające się na terenach ukształtowanych przez ostatnie zlodowacenie.

Szczególną wartość mają obszary torfowiskowe i bagienne, które należą do najcenniejszych siedlisk przyrodniczych Pomorza. Stanowią one schronienie dla wielu wyspecjalizowanych gatunków roślin, w tym roślin owadożernych.

W krajobrazie dominują także wzgórza morenowe, śródleśne doliny i niewielkie jeziora. Dzięki niewielkiemu stopniowi urbanizacji wiele terenów zachowało wysoki poziom naturalności.

Duże znaczenie posiadają również siedliska związane z dolinami rzecznymi, które pełnią funkcję korytarzy ekologicznych łączących wybrzeże Bałtyku z wnętrzem Pomorza.

Wody i retencja

Torfowiska i mokradła

Jednym z największych bogactw Nadleśnictwa Karnieszewice są torfowiska i mokradła. Stanowią one naturalne magazyny wody, ograniczają skutki suszy oraz wpływają na stabilizację lokalnego mikroklimatu.

Doliny rzeczne

Przez teren nadleśnictwa przepływa kilka cieków wodnych odprowadzających wody w kierunku Bałtyku. W ich dolinach rozwijają się cenne siedliska łęgowe i bagienne.

Mała retencja

Nadleśnictwo prowadzi działania związane z ochroną mokradeł oraz utrzymywaniem naturalnych stosunków wodnych. Szczególny nacisk kładzie się na zachowanie zdolności retencyjnych torfowisk.

Ochrona mokradeł

Ochrona obszarów bagiennych należy do priorytetów zarządzania przyrodą. Ma to ogromne znaczenie zarówno dla bioróżnorodności, jak i adaptacji do zmian klimatu.

Gospodarka leśna

Gospodarka leśna prowadzona jest zgodnie z zasadami trwałego i zrównoważonego rozwoju. Ważnym celem pozostaje zachowanie wysokiej różnorodności biologicznej oraz zwiększanie odporności drzewostanów na zmiany klimatyczne.

Prowadzone są odnowienia lasów wykorzystujące rodzime gatunki drzew. W wielu miejscach realizowana jest przebudowa drzewostanów w kierunku większego udziału gatunków liściastych.

Szczególną uwagę poświęca się ochronie siedlisk Natura 2000, terenów bagiennych oraz obszarów źródliskowych.

Znaczenie ma również edukacja społeczeństwa i promowanie odpowiedzialnego korzystania z zasobów przyrodniczych.

Drzewa i ekosystemy

Dominującymi gatunkami są sosna zwyczajna, buk zwyczajny, dąb szypułkowy, brzoza brodawkowata oraz olsza czarna. Dużą wartość posiadają pomorskie buczyny oraz siedliska związane z terenami wilgotnymi.

Szczególnym obiektem przyrodniczym jest rezerwat Jodły Karnieszewickie, chroniący jeden z najciekawszych starodrzewów jodłowych w północnej Polsce. Jodły osiągają tutaj imponujące rozmiary pomimo położenia poza naturalnym zasięgiem gatunku.

Istotną rolę odgrywają również torfowiska oraz siedliska bagienne, które należą do najbardziej wartościowych ekosystemów regionu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Nadleśnictwo Karnieszewice jest ostoją wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla Pomorza.

W lasach występują jelenie, sarny, dziki, lisy, borsuki oraz wilki. W ostatnich latach obserwuje się również wzrost znaczenia regionu jako korytarza migracyjnego dla dużych ssaków.

Bogata jest awifauna. Spotkać można bielika, bociana czarnego, żurawia, dzięcioła czarnego oraz wiele gatunków związanych z mokradłami.

Na torfowiskach i terenach podmokłych występują liczne gatunki płazów, gadów oraz bezkręgowców związanych z siedliskami wodno-błotnymi.

Rezerwaty i obszary chronione

Najcenniejsze formy ochrony przyrody obejmują:

Rezerwat Jodły Karnieszewickie

Chroni wyjątkowy starodrzew jodłowy oraz bogate zbiorowiska leśne.

Rezerwat Sieciemińskie Rosiczki

Chroni torfowiska z występowaniem kilku gatunków rosiczek i innych rzadkich roślin bagiennych.

Rezerwat Parnowo

Stanowi ostoję wielu gatunków ptaków związanych z mokradłami i terenami wodnymi.

Rezerwat Bielica

Chroni cenne profile gleb bielicowych oraz charakterystyczne siedliska borowe.

Ponadto na terenie nadleśnictwa znajdują się obszary Natura 2000, użytki ekologiczne oraz liczne pomniki przyrody.

Turystyka i edukacja leśna

Największą atrakcją jest Arboretum Karnieszewice – jeden z najstarszych ogrodów dendrologicznych w Polsce. Rosną tutaj setki gatunków drzew i krzewów pochodzących z różnych części świata.

Przez teren nadleśnictwa przebiegają liczne szlaki piesze, rowerowe i edukacyjne. Dostępne są także miejsca postoju, trasy nordic walking oraz obszary udostępnione w ramach programu „Zanocuj w lesie”.

Nadleśnictwo prowadzi szeroką działalność edukacyjną skierowaną do szkół, turystów i mieszkańców regionu.

Ciekawostki

Arboretum z XIX wieku

Arboretum Karnieszewice należy do najstarszych ogrodów dendrologicznych w Polsce.

Kraina rosiczek

W rezerwacie Sieciemińskie Rosiczki występują wyjątkowo cenne gatunki roślin owadożernych.

Jodły poza naturalnym zasięgiem

Rezerwat Jodły Karnieszewickie chroni imponujące drzewa rosnące daleko od naturalnych stanowisk jodły.

Bliskość Bałtyku

Wpływ klimatu morskiego widoczny jest w składzie gatunkowym roślin i warunkach siedliskowych.

Leśny Kompleks Promocyjny

Nadleśnictwo należy do LKP „Lasy Środkowopomorskie”, będącego ważnym centrum edukacji leśnej w Polsce.

Zielona infrastruktura i środowisko

Nadleśnictwo Karnieszewice jest ważnym elementem zielonej infrastruktury Pomorza Zachodniego. Lasy, mokradła, torfowiska i doliny rzeczne tworzą system wspierający ochronę zasobów wodnych oraz różnorodności biologicznej.

Szczególne znaczenie ma zachowanie torfowisk, które pełnią funkcję naturalnych magazynów węgla i wody. Ich ochrona przyczynia się do ograniczania skutków zmian klimatycznych.

Lasy nadleśnictwa poprawiają jakość powietrza, magazynują dwutlenek węgla oraz wspierają zachowanie ciągłości ekologicznej pomiędzy wybrzeżem Bałtyku a wnętrzem Pomorza.

Potencjał rozwojowy

Mocne strony

• Arboretum Karnieszewice,

• bogactwo torfowisk i mokradeł,

• wysoka bioróżnorodność,

• bliskość Bałtyku.

Wyzwania

• skutki zmian klimatu,

• ochrona zasobów wodnych,

• zachowanie siedlisk torfowiskowych,

• presja turystyczna.

Kierunki rozwoju

• rozwój edukacji ekologicznej,

• renaturyzacja mokradeł,

• wzmacnianie retencji krajobrazowej,

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• ochrona siedlisk Natura 2000.

Nadleśnictwo Karnieszewice należy do najbardziej wartościowych przyrodniczo obszarów Pomorza Zachodniego. Dzięki połączeniu lasów, torfowisk, rezerwatów przyrody i unikalnego arboretum odgrywa kluczową rolę w ochronie środowiska, edukacji ekologicznej oraz adaptacji regionu do zmian klimatu.