Małopolskie

Charakterystyka województwa

Województwo małopolskie położone jest w południowej części Polski, przy granicy ze Słowacją. Należy do najbardziej rozpoznawalnych regionów kraju zarówno pod względem historycznym, jak i turystycznym. To właśnie tutaj znajdują się najwyższe polskie góry, dawna stolica Polski, jedne z najcenniejszych zabytków Europy oraz wyjątkowe krajobrazy przyciągające każdego roku miliony odwiedzających.

Region zajmuje powierzchnię około 15 183 km² i jest zamieszkiwany przez ponad 3,4 miliona mieszkańców. Stolicą województwa jest Kraków – jedno z najstarszych i najważniejszych miast Europy Środkowej, będące przez wieki politycznym, naukowym i kulturalnym centrum Polski.

Małopolska należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo województw w kraju. Od wapiennych ostańców Jury Krakowsko-Częstochowskiej, przez doliny rzeczne i pogórza, po najwyższe partie Tatr – region oferuje niezwykle bogatą mozaikę środowisk przyrodniczych.

Województwo w liczbach

Środowisko naturalne

Małopolskie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo województw Polski. Występują tutaj zarówno niziny, wyżyny, pogórza, jak i wysokie góry o charakterze alpejskim.

Najważniejsze krainy geograficzne:

• Tatry,

• Podhale,

• Pieniny,

• Beskid Sądecki,

• Beskid Żywiecki,

• Beskid Makowski,

• Gorce,

• Pogórze Karpackie,

• Wyżyna Krakowsko-Częstochowska,

• Kotlina Oświęcimska.

To właśnie w Małopolsce znajduje się większość najwyższych szczytów Polski oraz największa liczba obszarów chronionych o znaczeniu krajowym.

Parki narodowe

Małopolskie posiada największą liczbę parków narodowych spośród wszystkich województw.

Tatrzański Park Narodowy

Najbardziej znany park narodowy Polski. Chroni najwyższe partie Tatr wraz z unikalną florą i fauną wysokogórską.

Pieniński Park Narodowy

Najstarszy park narodowy w Polsce. Słynie z przełomu Dunajca oraz wapiennych szczytów Trzech Koron i Sokolicy.

Ojcowski Park Narodowy

Najmniejszy park narodowy w Polsce, znany z wapiennych ostańców, jaskiń i Zamku w Ojcowie.

Gorczański Park Narodowy

Chroni lasy regla dolnego i górnego oraz rozległe górskie polany.

Babiogórski Park Narodowy

Obejmuje masyw Babiej Góry – jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Karpat.

Magurski Park Narodowy

Położony częściowo na terenie województwa małopolskiego.

Wody i gospodarka wodna

Najważniejszą rzeką województwa jest Wisła, której źródła znajdują się w Beskidzie Śląskim, a znacząca część jej górnego biegu przebiega przez Małopolskę.

Najważniejsze rzeki:

• Wisła,

• Dunajec,

• Raba,

• Skawa,

• Poprad,

• Biała,

• Uszwica.

Zbiorniki wodne

Największe:

• Jezioro Czorsztyńskie,

• Jezioro Rożnowskie,

• Jezioro Dobczyckie,

• Jezioro Mucharskie.

Pełnią one funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• energetyczne,

• rekreacyjne.

Klimat

Małopolskie cechuje się dużym zróżnicowaniem klimatycznym wynikającym z różnic wysokości.

Na terenach górskich występują:

• niższe temperatury,

• większe opady,

• dłuższe zaleganie pokrywy śnieżnej.

W dolinach i kotlinach częściej pojawiają się:

• mgły,

• inwersje temperatur,

• epizody smogowe.

Region posiada jedne z najlepszych warunków dla turystyki całorocznej w Polsce.

Rolnictwo

Rolnictwo małopolskie jest bardzo zróżnicowane.

Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu dominują mniejsze gospodarstwa rodzinne.

Najważniejsze uprawy

• pszenica,

• jęczmień,

• ziemniaki,

• kukurydza,

• rzepak.

Sadownictwo

Małopolska jest jednym z najważniejszych regionów sadowniczych kraju.

Produkuje się tutaj:

• jabłka,

• śliwki,

• wiśnie,

• gruszki,

• porzeczki.

Szczególnie znane są okolice Łącka, Grójca Sądeckiego i Pogórza Karpackiego.

Hodowla zwierząt

Największe znaczenie mają:

• bydło mleczne,

• owce,

• drób.

Podhale i Beskidy słyną z tradycyjnego wypasu owiec oraz produkcji oscypków, wpisanych na listę produktów chronionych w Unii Europejskiej.

Lasy i gospodarka leśna

Lasy zajmują blisko jedną trzecią powierzchni województwa.

Najważniejsze kompleksy leśne:

• Puszcza Niepołomicka,

• lasy Tatrzańskie,

• lasy Gorców,

• lasy Beskidu Sądeckiego,

• lasy Beskidu Żywieckiego.

Dominujące gatunki:

• świerk,

• buk,

• jodła,

• sosna,

• modrzew.

Zwierzęta i przyroda

Małopolskie jest jednym z najważniejszych obszarów występowania dużych ssaków w Polsce.

Ssaki

• niedźwiedź brunatny,

• wilk,

• ryś,

• jeleń,

• sarna,

• kozica tatrzańska,

• świstak.

Ptaki

• orzeł przedni,

• puchacz,

• głuszec,

• cietrzew,

• bocian czarny.

Tatry stanowią jedyne miejsce występowania dzikiej kozicy i świstaka w Polsce.

Gospodarka

Małopolskie należy do najsilniejszych gospodarczo regionów Polski.

Nowoczesne technologie

Kraków jest jednym z największych centrów:

• IT,

• usług biznesowych,

• badań i rozwoju.

Turystyka

Jeden z najważniejszych sektorów gospodarki regionu.

Przemysł

• chemiczny,

• spożywczy,

• elektromaszynowy,

• farmaceutyczny.

Nauka

Silna pozycja uczelni wyższych wspiera rozwój innowacyjnej gospodarki.

Dziedzictwo kulturowe

Małopolska jest jednym z najważniejszych regionów historycznych Polski.

Kraków

Dawna stolica Polski i miasto wpisane na listę UNESCO.

Wieliczka

Słynna Kopalnia Soli wpisana na listę UNESCO.

Zakopane

Nieformalna stolica polskich gór.

Tarnów

Jeden z najcieplejszych i najbardziej słonecznych ośrodków miejskich kraju.

Nowy Sącz

Historyczne centrum Sądecczyzny.

Zielona transformacja

Województwo prowadzi liczne działania związane z:

• walką ze smogiem,

• wymianą źródeł ciepła,

• retencją wód,

• ochroną lasów górskich,

• rozwojem OZE.

Małopolska należy do liderów programów poprawy jakości powietrza w Polsce.

Turystyka

Największe atrakcje regionu:

Kraków

• Wawel,

• Rynek Główny,

• Kazimierz.

Tatry

• Rysy,

• Morskie Oko,

• Kasprowy Wierch.

Pieniny

• spływ Dunajcem,

• Trzy Korony.

Wieliczka

• Kopalnia Soli.

Zakopane

• Krupówki,

• Gubałówka.

Potencjał dla mieszkańców i inwestorów

Największe atuty województwa:

• silna gospodarka oparta na wiedzy,

• największy potencjał turystyczny w Polsce,

• wysokiej klasy uczelnie,

• rozwinięta infrastruktura,

• bogate zasoby przyrodnicze,

• położenie przy granicy ze Słowacją,

• silna marka Krakowa.

Województwo małopolskie jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych regionów Europy Środkowej. Łączy wyjątkowe dziedzictwo historyczne, najwyższe polskie góry, bogatą kulturę oraz nowoczesną gospodarkę opartą na wiedzy i innowacjach. Dzięki temu pozostaje jednym z najatrakcyjniejszych miejsc do życia, inwestowania i wypoczynku w Polsce.