Warmińsko-Mazurskie

Charakterystyka województwa

Województwo warmińsko-mazurskie położone jest w północno-wschodniej Polsce i należy do najbardziej rozpoznawalnych regionów przyrodniczych Europy Środkowej. To właśnie tutaj znajdują się Mazury – największy kompleks jezior w Polsce oraz jeden z najważniejszych obszarów turystyki wodnej na kontynencie.

Region zajmuje powierzchnię około 24 173 km² i jest zamieszkiwany przez około 1,35 miliona mieszkańców. Stolicą województwa jest Olsztyn – największe miasto Warmii i ważny ośrodek akademicki, administracyjny oraz gospodarczy północno-wschodniej Polski.

Warmińsko-Mazurskie jest jednym z najmniej zaludnionych województw kraju. Duży udział lasów, jezior, terenów rolniczych oraz obszarów chronionych sprawia, że region należy do najcenniejszych przyrodniczo części Polski.

Warmia i Mazury od wieków rozwijały się na styku kultur polskiej, pruskiej, niemieckiej i mazurskiej, czego ślady widoczne są w architekturze, układach urbanistycznych oraz licznych zabytkach regionu.

Województwo w liczbach

Środowisko naturalne

Warmińsko-Mazurskie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów Polski północnej. Krajobraz został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie, które pozostawiło po sobie tysiące jezior, wzgórza morenowe, doliny rzeczne oraz rozległe kompleksy leśne.

Najważniejsze krainy geograficzne regionu:

• Kraina Wielkich Jezior Mazurskich,

• Warmia,

• Mazury,

• Pojezierze Iławskie,

• Pojezierze Olsztyńskie,

• Wzgórza Dylewskie,

• Równina Mazurska.

To jeden z najbardziej naturalnych krajobrazów Europy Środkowej, gdzie wciąż występują rozległe obszary o niewielkiej ingerencji człowieka.

Jeziora – największy skarb regionu

Warmińsko-Mazurskie nazywane jest często „Krainą Tysiąca Jezior”, choć w rzeczywistości znajduje się tutaj ponad 3 tysiące jezior o powierzchni przekraczającej 1 hektar.

Największe jeziora:

Śniardwy

Największe jezioro Polski o powierzchni przekraczającej 110 km².

Mamry

Drugie co do wielkości jezioro kraju.

Niegocin

Jedno z najważniejszych jezior żeglarskich Mazur.

Jeziorak

Najdłuższe jezioro w Polsce.

Dadaj, Łańskie i Pluszne

Znane z wysokich walorów krajobrazowych i rekreacyjnych.

Mazury są jednym z najważniejszych centrów żeglarstwa śródlądowego w Europie.

Parki krajobrazowe i obszary chronione

Choć województwo nie posiada parku narodowego, znajduje się tutaj wiele cennych obszarów chronionych.

Mazurski Park Krajobrazowy

Największy park krajobrazowy regionu.

Chroni jeziora, lasy, torfowiska i siedliska licznych gatunków zwierząt.

Welski Park Krajobrazowy

Znany z malowniczej doliny rzeki Wel.

Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich

Chroni najwyższe wzniesienia północno-wschodniej Polski.

Znaczna część województwa objęta jest siecią Natura 2000.

Wody i gospodarka wodna

Najważniejsze rzeki:

• Łyna,

• Drwęca,

• Pasłęka,

• Pisa,

• Krutynia,

• Węgorapa.

Krutynia

Jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych Europy.

Kanał Elbląski

Unikalny zabytek hydrotechniki XIX wieku, znany na całym świecie dzięki systemowi pochylni umożliwiających transport statków po lądzie.

Region posiada jedne z największych zasobów wód powierzchniowych w Polsce.

Klimat

Warmińsko-Mazurskie należy do chłodniejszych regionów kraju.

Charakterystyczne cechy:

• długie zimy,

• duża liczba dni z pokrywą śnieżną,

• umiarkowanie ciepłe lata,

• stosunkowo czyste powietrze.

Znaczny wpływ na klimat mają liczne jeziora oraz rozległe kompleksy leśne.

Rolnictwo

Rolnictwo odgrywa ważną rolę w gospodarce regionu.

Najważniejsze uprawy:

Zboża

• pszenica,

• jęczmień,

• żyto,

• pszenżyto.

Rośliny przemysłowe

• rzepak,

• buraki cukrowe.

Rośliny pastewne

Ze względu na rozwiniętą hodowlę bydła.

W regionie występują jedne z największych gospodarstw rolnych w Polsce.

Hodowla zwierząt

Największe znaczenie mają:

• bydło mleczne,

• bydło mięsne,

• drób.

Region należy do krajowej czołówki producentów mleka.

Rozwinięta jest również hodowla koni oraz ryb śródlądowych.

Lasy i gospodarka leśna

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni województwa.

Najważniejsze kompleksy:

Puszcza Piska

Największy kompleks leśny Mazur.

Lasy Napiwodzko-Ramuckie

Jedne z najcenniejszych przyrodniczo lasów północnej Polski.

Puszcza Borecka

Znana z wolno żyjącej populacji żubrów.

Dominujące gatunki:

• sosna,

• świerk,

• dąb,

• brzoza.

Zwierzęta i przyroda

Warmińsko-Mazurskie należy do najważniejszych ostoi dzikiej przyrody w Polsce.

Ssaki

• żubr,

• łoś,

• wilk,

• ryś,

• bóbr,

• wydra.

Ptaki

• bielik,

• żuraw,

• bocian czarny,

• orlik krzykliwy,

• rybołów.

Żubry

Puszcza Borecka jest jednym z najważniejszych miejsc ochrony żubra w Polsce.

Gospodarka

Gospodarka regionu opiera się na kilku filarach.

Turystyka

Jeden z najważniejszych sektorów województwa.

Przemysł spożywczy

Bazujący na rolnictwie i mleczarstwie.

Przemysł drzewny

Wykorzystujący bogate zasoby leśne.

Produkcja mebli

Region należy do ważnych ośrodków branży meblarskiej.

Logistyka

Coraz większe znaczenie dzięki rozwojowi infrastruktury transportowej.

Dziedzictwo kulturowe

Olsztyn

Miasto Mikołaja Kopernika i stolica regionu.

Frombork

Miejsce pracy i pochówku Kopernika.

Lidzbark Warmiński

Nazywany „Wawelem Północy”.

Reszel

Jedno z najlepiej zachowanych historycznych miasteczek regionu.

Elbląg

Miasto związane z historią Hanzy i Kanałem Elbląskim.

Zielona transformacja

Region posiada ogromny potencjał rozwoju zielonej gospodarki.

Najważniejsze kierunki:

• ochrona jezior,

• retencja naturalna,

• energetyka wiatrowa,

• fotowoltaika,

• gospodarka wodna,

• ochrona bioróżnorodności.

Warmia i Mazury należą do najważniejszych obszarów ochrony zasobów wodnych Polski.

Turystyka

Największe atrakcje regionu:

Kraina Wielkich Jezior Mazurskich

• żeglarstwo,

• kajakarstwo,

• rejsy.

Kanał Elbląski

• unikalne pochylnie.

Olsztyn

• zamek,

• starówka,

• jeziora miejskie.

Frombork

• wzgórze katedralne,

• astronomia.

Mikołajki

• stolica polskiego żeglarstwa.

Potencjał dla mieszkańców i inwestorów

Największe atuty województwa:

• największa koncentracja jezior w Polsce,

• wysoka jakość środowiska naturalnego,

• rozwinięta turystyka,

• duże zasoby wodne,

• silne mleczarstwo,

• rozwijająca się energetyka odnawialna,

• wysoka atrakcyjność krajobrazowa.

Województwo warmińsko-mazurskie jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo regionów Europy. Łączy ogromne zasoby wodne, rozległe lasy, bogate dziedzictwo historyczne oraz rozwijającą się gospodarkę opartą na turystyce, rolnictwie i przemyśle spożywczym. Dzięki wyjątkowym walorom krajobrazowym i środowiskowym pozostaje symbolem polskiej natury i zrównoważonego rozwoju.