Powiat Elbląg

Charakterystyka Miasta Elbląg

Elbląg jest jednym z najstarszych i najważniejszych miast północnej Polski oraz drugim co do wielkości ośrodkiem województwa warmińsko-mazurskiego. Położony nad rzeką Elbląg, w bezpośrednim sąsiedztwie Zalewu Wiślanego, od wieków pełnił funkcję ważnego portu, ośrodka handlowego oraz centrum gospodarczego regionu. Miasto posiada status powiatu grodzkiego i stanowi naturalną bramę pomiędzy Warmią, Żuławami Wiślanymi a wybrzeżem Bałtyku.

Historia Elbląga sięga XIII wieku, kiedy został założony przez Krzyżaków jako jeden z najważniejszych portów państwa zakonnego. W późniejszych wiekach należał do Hanzy i był jednym z najbogatszych miast południowego wybrzeża Bałtyku. Do dziś zachowany układ Starego Miasta oraz liczne zabytki przypominają o jego wielowiekowym znaczeniu.

Współczesny Elbląg jest miastem nowoczesnym, rozwijającym przemysł, logistykę, usługi oraz turystykę. Jednocześnie wyróżnia się wyjątkowym położeniem przyrodniczym. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się Jezioro Drużno, Zalew Wiślany, Kanał Elbląski oraz Wysoczyzna Elbląska – jedne z najcenniejszych obszarów przyrodniczych północnej Polski.

To właśnie połączenie historii, gospodarki i unikalnych walorów środowiskowych sprawia, że Elbląg jest jednym z najbardziej interesujących miast województwa warmińsko-mazurskiego z punktu widzenia idei Zielopolis.

Miasto w liczbach

Przyroda i krajobraz

Elbląg należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo miast w Polsce.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę rzeki Elbląg,

• Jezioro Drużno,

• Zalew Wiślany,

• Wysoczyznę Elbląską,

• Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej,

• kompleks leśny Bażantarnia.

Niewiele miast może pochwalić się tak dużym bogactwem krajobrazowym na niewielkim obszarze. W ciągu kilkunastu minut można przemieścić się z historycznego centrum miasta do lasów przypominających górskie doliny lub na brzegi Zalewu Wiślanego.

Wody i retencja

Woda od wieków stanowi fundament rozwoju Elbląga.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• rzekę Elbląg,

• Kumielę,

• Jezioro Drużno,

• Zalew Wiślany,

• Kanał Elbląski,

• system kanałów i urządzeń hydrotechnicznych.

Kanał Elbląski – światowy unikat techniki

Najbardziej rozpoznawalnym obiektem hydrotechnicznym regionu jest Kanał Elbląski.

To jedyny na świecie czynny system pochylni umożliwiający przemieszczanie statków po lądzie. Kanał od ponad 150 lat stanowi symbol inżynierii wodnej i jest jedną z największych atrakcji turystycznych Polski.

Elbląg znajduje się również w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora Drużno, które pełni niezwykle ważną funkcję retencyjną oraz przyrodniczą.

Gospodarka i przemysł

Elbląg od dziesięcioleci należy do najważniejszych ośrodków gospodarczych północnej Polski.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł maszynowy,

• przemysł metalowy,

• logistykę,

• transport,

• energetykę,

• usługi,

• handel.

Miasto korzysta ze swojego położenia w pobliżu portów morskich Trójmiasta oraz rozwijającego się portu elbląskiego.

Port Elbląg i gospodarka morska

Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju miasta jest gospodarka związana z wodą i transportem.

Port Elbląg posiada strategiczne znaczenie dla rozwoju regionu i coraz częściej pojawia się w kontekście rozwoju żeglugi na Zalewie Wiślanym.

Lasy i środowisko

Mimo miejskiego charakteru Elbląg posiada znaczące zasoby terenów zielonych.

Najważniejsze obszary obejmują:

• Bażantarnię,

• Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej,

• dolinę Kumieli,

• tereny nadzalewowe.

Dominują:

• buki,

• dęby,

• graby,

• sosny,

• olchy.

Bażantarnia – zielone płuca miasta

Najbardziej znanym kompleksem leśnym miasta jest Bażantarnia. To rozległy teren rekreacyjny z licznymi ścieżkami pieszymi i rowerowymi, często porównywany do miejskich lasów Trójmiasta.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Elbląg położony jest w sąsiedztwie jednych z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Polski.

W okolicy występują:

• bobry,

• wydry,

• sarny,

• jelenie,

• lisy.

Na terenach wodnych można obserwować:

• bieliki,

• kormorany,

• żurawie,

• czaple,

• łabędzie,

• rybitwy.

Jezioro Drużno – europejska ostoja ptaków

Położone tuż obok miasta Jezioro Drużno należy do najważniejszych ostoi ptaków wodnych i błotnych w Europie Środkowej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Elbląg posiada jedno z najcenniejszych dziedzictw historycznych północnej Polski.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Stare Miasto,

• Katedrę św. Mikołaja,

• Bramę Targową,

• Muzeum Archeologiczno-Historyczne,

• historyczny układ urbanistyczny miasta.

Stare Miasto w Elblągu

Odbudowane po II wojnie światowej Stare Miasto należy do najbardziej interesujących przykładów współczesnej rekonstrukcji historycznej zabudowy w Polsce. Połączono tutaj tradycyjne formy architektoniczne z nowoczesnymi rozwiązaniami urbanistycznymi.

Turystyka i rekreacja

Elbląg jest jednym z najważniejszych centrów turystycznych województwa warmińsko-mazurskiego.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Kanał Elbląski,

• Stare Miasto,

• Bażantarnię,

• Jezioro Drużno,

• Zalew Wiślany,

• Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej.

Popularnością cieszą się:

• żeglarstwo,

• kajakarstwo,

• turystyka rowerowa,

• rejsy po Kanale Elbląskim,

• obserwacja ptaków.

Zielona infrastruktura i środowisko

Elbląg posiada wyjątkowe warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę Jeziora Drużno,

• rozwój terenów zielonych,

• ochronę dolin rzecznych,

• rozwój retencji miejskiej,

• modernizację systemów przeciwpowodziowych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• adaptację do zmian klimatu.

Ze względu na położenie w pobliżu terenów depresyjnych i zalewowych miasto będzie odgrywało coraz większą rolę w regionalnym systemie gospodarki wodnej.

Potencjał rozwojowy

Elbląg należy do najbardziej perspektywicznych miast północnej Polski.

Najważniejsze atuty miasta to:

• Kanał Elbląski,

• Zalew Wiślany,

• Jezioro Drużno,

• Port Elbląg,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• rozwinięta gospodarka,

• wyjątkowe walory przyrodnicze.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z gospodarką wodną, rozwojem portu, turystyką, ochroną przyrody oraz zieloną transformacją miasta. Elbląg ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju w północnej Polsce.