Podlaskie

Charakterystyka województwa

Województwo podlaskie położone jest w północno-wschodniej części Polski, przy granicy z Litwą i Białorusią. Jest jednym z najbardziej naturalnych i najmniej zurbanizowanych regionów kraju, a zarazem obszarem o wyjątkowym znaczeniu przyrodniczym w skali Europy.

Region zajmuje powierzchnię około 20 187 km² i jest zamieszkiwany przez około 1,15 miliona mieszkańców. Stolicą województwa jest Białystok – największe miasto północno-wschodniej Polski oraz centrum administracyjne, akademickie i gospodarcze regionu.

Podlasie kojarzy się przede wszystkim z rozległymi puszczami, naturalnymi dolinami rzecznymi, torfowiskami oraz żubrem – symbolem polskiej ochrony przyrody. To właśnie tutaj znajdują się jedne z ostatnich w Europie nizinnych lasów o charakterze pierwotnym oraz największe obszary bagienne Unii Europejskiej.

Województwo wyróżnia się także wielokulturowym dziedzictwem. Od wieków współistniały tutaj społeczności polskie, białoruskie, litewskie, tatarskie, żydowskie i rosyjskie, pozostawiając po sobie bogate ślady kulturowe i religijne.

Województwo w liczbach

Środowisko naturalne

Podlaskie jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo regionów Europy. Występują tutaj rozległe lasy, bagna, torfowiska, doliny rzeczne oraz obszary o wyjątkowej różnorodności biologicznej.

Najważniejsze krainy geograficzne:

• Puszcza Białowieska,

• Puszcza Knyszyńska,

• Puszcza Augustowska,

• Dolina Biebrzy,

• Dolina Narwi,

• Suwalszczyzna,

• Wysoczyzna Białostocka.

Region posiada jedne z najlepiej zachowanych naturalnych krajobrazów nizinnych w Europie.

Parki narodowe

Podlaskie posiada aż cztery parki narodowe, co czyni je jednym z liderów Polski pod względem ochrony przyrody.

Białowieski Park Narodowy

Najstarszy park narodowy w Polsce i jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych świata.

Chroni fragment Puszczy Białowieskiej – ostatniego naturalnego lasu nizinnego Europy wpisanego na listę UNESCO.

Biebrzański Park Narodowy

Największy park narodowy Polski.

Znany z rozległych torfowisk, bagien i siedlisk ptaków wodno-błotnych.

Narwiański Park Narodowy

Chroni unikalną, wielokorytową dolinę Narwi, często nazywaną „polską Amazonią”.

Wigierski Park Narodowy

Położony wokół jeziora Wigry, obejmuje jeziora polodowcowe, lasy i tereny morenowe Suwalszczyzny.

Wody i gospodarka wodna

Podlasie jest jednym z najbogatszych w wodę regionów Polski.

Najważniejsze rzeki:

• Narew,

• Biebrza,

• Bug,

• Czarna Hańcza,

• Supraśl,

• Rospuda.

Najbardziej znane jeziora:

• Wigry,

• Hańcza,

• Szelment Wielki,

• Rajgrodzkie.

Jezioro Hańcza

Najgłębsze jezioro w Polsce, osiągające ponad 108 metrów głębokości.

Naturalne doliny rzeczne i mokradła pełnią ogromną rolę w retencji wody oraz ochronie przed skutkami suszy.

Klimat

Podlaskie posiada najbardziej kontynentalny klimat spośród wszystkich województw Polski.

Charakteryzuje się:

• długimi i chłodnymi zimami,

• dużą liczbą dni ze śniegiem,

• stosunkowo krótkim latem,

• wysoką jakością powietrza.

Region należy do najchłodniejszych obszarów Polski.

Rolnictwo

Rolnictwo odgrywa kluczową rolę w gospodarce województwa.

Dominują:

Uprawy

• kukurydza,

• pszenżyto,

• żyto,

• ziemniaki,

• trawy pastewne.

Znaczna część produkcji roślinnej podporządkowana jest hodowli bydła mlecznego.

Mleczarstwo – znak rozpoznawczy Podlasia

Podlaskie jest niekwestionowanym liderem polskiego mleczarstwa.

Znajdują się tutaj jedne z największych i najbardziej znanych spółdzielni mleczarskich kraju:

• Mlekovita,

• Mlekpol,

• Piątnica.

Region odpowiada za znaczną część krajowej produkcji mleka.

Nowoczesne gospodarstwa mleczne należą do najbardziej wydajnych w Europie Środkowej.

Hodowla zwierząt

Największe znaczenie mają:

• bydło mleczne,

• bydło mięsne,

• drób.

Produkcja mleka stanowi jeden z fundamentów gospodarki województwa.

Lasy i gospodarka leśna

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni regionu.

Najważniejsze kompleksy leśne:

Puszcza Białowieska

Najbardziej znany las Polski.

Puszcza Knyszyńska

Jeden z największych zwartych kompleksów leśnych północno-wschodniej Polski.

Puszcza Augustowska

Popularny obszar turystyczny i rekreacyjny.

Dominujące gatunki:

• sosna,

• świerk,

• dąb,

• brzoza.

Zwierzęta i przyroda

Podlaskie jest najważniejszą ostoją dzikich zwierząt w Polsce.

Ssaki

• żubr,

• wilk,

• ryś,

• łoś,

• bóbr,

• wydra.

Ptaki

• orlik grubodzioby,

• bielik,

• batalion,

• żuraw,

• bocian czarny.

Żubr

Podlasie jest światowym symbolem ochrony żubra.

Największa populacja dziko żyjących żubrów w Polsce występuje właśnie w Puszczy Białowieskiej.

Gospodarka

Choć województwo nie należy do najbardziej uprzemysłowionych regionów kraju, posiada kilka silnych specjalizacji.

Przemysł spożywczy

Najważniejszy sektor gospodarki.

Mleczarstwo

Rozpoznawalne na rynkach międzynarodowych.

Przemysł drzewny

Wykorzystujący bogate zasoby leśne.

Logistyka

Rosnące znaczenie związane z położeniem przy granicach Unii Europejskiej.

Dziedzictwo kulturowe

Białystok

Największe miasto regionu i siedziba słynnego Pałacu Branickich.

Tykocin

Jedno z najlepiej zachowanych historycznych miasteczek Polski.

Kruszyniany

Znane z tradycji tatarskich i zabytkowego meczetu.

Supraśl

Ośrodek kultury prawosławnej i uzdrowisko.

Augustów

Miasto położone nad Kanałem Augustowskim.

Zielona transformacja

Podlasie posiada ogromny potencjał rozwoju gospodarki opartej na naturze.

Najważniejsze kierunki:

• ochrona mokradeł,

• retencja naturalna,

• fotowoltaika,

• biogazownie rolnicze,

• rozwój rolnictwa ekologicznego.

Region może stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju w Europie Środkowej.

Turystyka

Największe atrakcje regionu:

Puszcza Białowieska

• żubry,

• rezerwaty przyrody,

• UNESCO.

Biebrzański Park Narodowy

• bagna,

• obserwacja ptaków.

Kanał Augustowski

• kajakarstwo,

• turystyka wodna.

Suwalszczyzna

• jeziora,

• wzgórza morenowe,

• krajobrazy polodowcowe.

Kruszyniany

• kultura tatarska.

Potencjał dla mieszkańców i inwestorów

Największe atuty województwa:

• najcenniejsze obszary przyrodnicze Polski,

• silny sektor mleczarski,

• wysoka jakość środowiska,

• duże zasoby wodne,

• rozwijające się rolnictwo ekologiczne,

• potencjał turystyki przyrodniczej,

• strategiczne położenie przy granicy UE.

Województwo podlaskie jest jednym z najbardziej wyjątkowych regionów Europy. Łączy naturalne puszcze, bagna i doliny rzeczne z nowoczesnym rolnictwem oraz bogatym dziedzictwem kulturowym. Dzięki unikalnym walorom przyrodniczym, silnej gospodarce mleczarskiej oraz ogromnym zasobom środowiskowym pozostaje jednym z najcenniejszych obszarów Polski pod względem przyrody i zrównoważonego rozwoju.