Powiat Łomża

Charakterystyka Miasta Łomża

Łomża jest jednym z najstarszych i najważniejszych miast północno-wschodniej Polski. Jako miasto na prawach powiatu stanowi samodzielną jednostkę administracyjną, pełniąc funkcję centrum gospodarczego, edukacyjnego, kulturalnego i usługowego zachodniej części województwa podlaskiego. Położona malowniczo nad Narwią, od wieków była ważnym ośrodkiem handlu i administracji na pograniczu Mazowsza i Podlasia.

Historia miasta sięga średniowiecza, a jego rozwój przez stulecia związany był z dogodnym położeniem przy szlakach handlowych prowadzących z Mazowsza na Litwę i Ruś. W okresie międzywojennym Łomża należała do najważniejszych miast północno-wschodniej Polski, a dziś pozostaje jednym z głównych ośrodków miejskich regionu, obok Białegostoku i Suwałk.

Jednym z największych atutów Łomży jest wyjątkowe położenie w sąsiedztwie doliny Narwi. Niewiele miast tej wielkości może pochwalić się tak bliskim kontaktem z cennymi przyrodniczo terenami rzecznymi. Rozległe łąki, starorzecza i tereny zalewowe tworzą unikalne otoczenie przyrodnicze, które wpływa zarówno na krajobraz miasta, jak i jakość życia mieszkańców.

Łomża jest również ważnym węzłem komunikacyjnym. Przebiegająca w pobliżu droga ekspresowa S61 Via Baltica wzmacnia znaczenie miasta jako centrum logistycznego i gospodarczego obsługującego ruch pomiędzy Polską a krajami bałtyckimi. Dzięki temu miasto posiada dobre perspektywy dalszego rozwoju, łącząc funkcje gospodarcze z wysoką jakością środowiska naturalnego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu Łomży jest położenie na wysokiej skarpie nad doliną Narwi. To właśnie z okolic miasta rozciągają się jedne z najpiękniejszych widoków na dolinę tej rzeki w całym województwie podlaskim.

Miasto otaczają:

• rozległe łąki nadnarwiańskie,

• starorzecza,

• tereny podmokłe,

• zadrzewienia dolinne,

• obszary rolnicze.

Połączenie miejskiej zabudowy z szeroką doliną rzeczną tworzy krajobraz wyjątkowy w skali regionu.

Wody i retencja

Narew od wieków stanowi podstawę funkcjonowania miasta.

Rzeka pełni funkcje:

• przyrodnicze,

• krajobrazowe,

• retencyjne,

• rekreacyjne.

W obrębie miasta i jego otoczenia znajdują się liczne starorzecza oraz tereny zalewowe magazynujące wodę podczas okresów wysokich stanów rzeki.

Dolina Narwi stanowi jeden z najważniejszych systemów błękitno-zielonej infrastruktury województwa podlaskiego. W kontekście zmian klimatycznych coraz większego znaczenia nabiera ochrona terenów zalewowych oraz zachowanie naturalnych funkcji retencyjnych rzeki.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Łomża jest ważnym centrum gospodarczym zachodniej części województwa podlaskiego.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł spożywczy,

• handel,

• logistykę,

• transport,

• budownictwo,

• usługi.

Miasto obsługuje rozległe zaplecze rolnicze obejmujące powiat łomżyński, kolneński, zambrowski oraz część województwa mazowieckiego.

Łomża i przemysł spożywczy

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli gospodarczych miasta pozostaje przemysł spożywczy. Marka piwa Łomża jest rozpoznawalna w całym kraju i od wielu lat stanowi jeden z najbardziej znanych produktów związanych z miastem.

Istotne znaczenie mają również przedsiębiorstwa związane z przetwórstwem rolno-spożywczym, handlem oraz logistyką.

Lasy i środowisko

Choć Łomża ma charakter miejski, w jej granicach i otoczeniu znajdują się liczne tereny zielone.

Najważniejsze z nich to:

• Park Jakuba Wagi,

• tereny nad Narwią,

• miejskie zieleńce i skwery,

• zadrzewienia dolinne.

Zieleń pełni ważną funkcję klimatyczną, poprawiając jakość powietrza oraz ograniczając skutki miejskich upałów.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Dolina Narwi stanowi cenne siedlisko wielu gatunków zwierząt.

W okolicach miasta spotkać można:

• bobry,

• wydry,

• sarny,

• lisy,

• zające.

Bogaty jest również świat ptaków:

• bielików,

• błotniaków,

• czapli,

• żurawi,

• bocianów białych.

Tereny nadrzeczne pełnią funkcję lokalnego korytarza ekologicznego o znaczeniu regionalnym.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Łomża należy do najcenniejszych historycznie miast województwa podlaskiego.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Katedrę św. Michała Archanioła,

• Stary Rynek,

• dawny klasztor Kapucynów,

• zabytkowe kamienice centrum miasta,

• Twierdzę Łomża i forty w Piątnicy,

• liczne obiekty związane z historią Mazowsza i Podlasia.

Miasto posiada bogatą historię związaną zarówno z Królestwem Polskim, jak i dawnym województwem mazowieckim.

Turystyka i rekreacja

Największym atutem turystycznym Łomży pozostaje połączenie zabytkowego centrum z doliną Narwi.

Najciekawsze miejsca obejmują:

• Stary Rynek,

• Katedrę Łomżyńską,

• bulwary nad Narwią,

• Park Jakuba Wagi,

• forty w Piątnicy,

• punkty widokowe na skarpie nadnarwiańskiej.

Popularnością cieszą się:

• wycieczki rowerowe,

• spacery nad Narwią,

• kajakarstwo,

• obserwacja ptaków,

• turystyka historyczna.

Zielona infrastruktura i środowisko

Łomża posiada bardzo dobre warunki do rozwoju rozwiązań zgodnych z ideą Zielopolis.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Narwi,

• rozwój zieleni miejskiej,

• zwiększanie retencji wód opadowych,

• rozwój infrastruktury rowerowej,

• poprawę efektywności energetycznej budynków,

• rozwój odnawialnych źródeł energii.

Naturalna dolina Narwi stanowi ogromny potencjał dla tworzenia nowoczesnej błękitno-zielonej infrastruktury zwiększającej odporność miasta na skutki zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Łomża należy do najważniejszych ośrodków rozwoju gospodarczego zachodniego Podlasia.

Do jej największych atutów należą:

• położenie przy Via Baltica,

• dolina Narwi,

• silne zaplecze rolnicze,

• rozwinięty sektor usług,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• wysoka jakość środowiska.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z logistyką, zieloną energetyką, retencją miejską, ochroną zasobów wodnych oraz rozwojem turystyki przyrodniczej i kulturowej. Łomża posiada wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju miast średniej wielkości w Polsce północno-wschodniej.