Powiat Szczycieński

Charakterystyka Powiatu Szczycieńskiego

Powiat Szczycieński położony jest w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego i należy do największych powierzchniowo powiatów regionu. Jego siedzibą jest Szczytno – historyczne miasto położone pomiędzy jeziorami Domowym Małym i Domowym Dużym, od wieków związane z historią Mazur i dawnych Prus. Region słynie przede wszystkim z ogromnych kompleksów leśnych, czystych jezior oraz wyjątkowych walorów przyrodniczych.

Znaczną część powiatu zajmuje Puszcza Napiwodzko-Ramucka, jeden z najcenniejszych kompleksów leśnych północno-wschodniej Polski. To właśnie tutaj znajdują się rozległe lasy, torfowiska, jeziora i obszary bagienne pełniące niezwykle ważną rolę w retencji wody oraz ochronie bioróżnorodności. Powiat stanowi także ważny element systemu ekologicznego łączącego Mazury z Kurpiami i Podlasiem.

Historia regionu związana jest z osadnictwem mazurskim, państwem krzyżackim oraz wielowiekowym wykorzystaniem bogactw leśnych. Współcześnie coraz większe znaczenie odgrywa turystyka przyrodnicza, aktywna oraz rozwój gospodarki opartej na wysokiej jakości środowiska.

Powiat Szczycieński jest jednym z najlepszych przykładów regionu, gdzie przyroda pozostaje najważniejszym kapitałem rozwojowym.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Szczycieński należy do najbardziej naturalnych krajobrazowo obszarów województwa warmińsko-mazurskiego.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Puszczę Napiwodzko-Ramucką,

• jezioro Świętajno,

• jezioro Wałpusz,

• jezioro Sasek Wielki,

• jezioro Marksoby,

• dolinę Omulwi,

• liczne torfowiska i mokradła.

Krajobraz regionu tworzy mozaika lasów, jezior oraz terenów rolniczych. W wielu miejscach zachował się niemal pierwotny charakter przyrody, rzadko spotykany w innych częściach kraju.

Puszcza Napiwodzko-Ramucka – zielone płuca południowych Mazur

Największym bogactwem regionu jest Puszcza Napiwodzko-Ramucka.

To jeden z największych zwartych kompleksów leśnych w Polsce, obejmujący rozległe obszary chronione oraz liczne jeziora śródleśne.

Wody i retencja

Powiat Szczycieński odgrywa bardzo ważną rolę w gospodarce wodnej południowej części Mazur.

Najważniejsze rzeki obejmują:

• Omulew,

• Sawicę,

• Wałpuszę,

• liczne cieki leśne.

Najważniejsze jeziora to:

• Sasek Wielki,

• Świętajno,

• Wałpusz,

• Marksoby,

• Brajnickie.

Jeziora i lasy – naturalny system retencji

Rozległe lasy oraz liczne jeziora tworzą jeden z najważniejszych systemów retencji naturalnej w północno-wschodniej Polsce.

Wody powierzchniowe regionu pełnią funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne.

Znaczna część jezior zachowała bardzo dobrą jakość wód, co ma ogromne znaczenie dla turystyki oraz ochrony środowiska.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka Powiatu Szczycieńskiego opiera się na usługach, leśnictwie, turystyce oraz rolnictwie.

Najważniejsze sektory obejmują:

• gospodarkę leśną,

• przemysł drzewny,

• turystykę,

• handel,

• budownictwo,

• rolnictwo.

Dominujące uprawy obejmują:

• żyto,

• pszenżyto,

• kukurydzę,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Duże znaczenie posiada również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• przetwórstwo rolno-spożywcze.

Port lotniczy Olsztyn-Mazury

Jednym z najważniejszych elementów infrastruktury regionu jest Port Lotniczy Olsztyn-Mazury.

Lotnisko stanowi ważny impuls rozwojowy dla całej południowej części województwa i zwiększa dostępność komunikacyjną regionu.

Lasy i środowisko

Powiat Szczycieński należy do najbardziej zalesionych regionów województwa.

Największe kompleksy leśne znajdują się w rejonie:

• Jedwabna,

• Wielbarka,

• Pasymia,

• Rozóg,

• Szczytna.

Dominują:

• sosny,

• świerki,

• brzozy,

• dęby,

• olchy.

Lasy pełnią niezwykle ważne funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• przyrodnicze,

• gospodarcze.

Stanowią także podstawę lokalnej gospodarki leśnej.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Szczycieński jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Warmii i Mazur.

Występują tutaj:

• łosie,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• wilki,

• bobry.

Na terenach wodnych i podmokłych można spotkać:

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• rybołowy,

• czaple siwe,

• błotniaki stawowe.

Kraina łosia

Lasy i mokradła południowej części powiatu należą do najważniejszych ostoi łosia w Polsce. Gatunek ten stał się jednym z symboli przyrodniczych regionu.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Szczycieński posiada bogate dziedzictwo związane z historią Mazur.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• ruiny zamku krzyżackiego w Szczytnie,

• zabytkowe centrum Pasymia,

• historyczne kościoły regionu,

• dawne osady mazurskie,

• obiekty związane z historią Prus Wschodnich.

Szczytno – historyczna stolica południowych Mazur

Szczytno od wieków pełni rolę ważnego centrum administracyjnego i gospodarczego regionu. Ruiny zamku krzyżackiego przypominają o średniowiecznych początkach miasta.

Turystyka i rekreacja

Powiat Szczycieński rozwija przede wszystkim turystykę przyrodniczą i aktywną.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Puszczę Napiwodzko-Ramucką,

• jezioro Sasek Wielki,

• jezioro Świętajno,

• Pasym,

• Szczytno,

• liczne szlaki kajakowe i rowerowe.

Popularnością cieszą się:

• kajakarstwo,

• żeglarstwo,

• turystyka rowerowa,

• piesza,

• obserwacja przyrody,

• wędkarstwo.

Pasym – jedno z najstarszych miast Mazur

Pasym zachowało historyczny układ urbanistyczny i należy do najstarszych ośrodków miejskich regionu.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Szczycieński posiada wyjątkowe warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior,

• rozwój retencji leśnej,

• ochronę mokradeł,

• zachowanie korytarzy ekologicznych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• renaturyzację cieków wodnych,

• adaptację do zmian klimatu.

Szczególnie istotne jest zachowanie naturalnych funkcji lasów oraz terenów podmokłych, które stanowią podstawę stabilności środowiskowej regionu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Szczycieński należy do najbardziej perspektywicznych przyrodniczo regionów Polski północno-wschodniej.

Najważniejsze atuty regionu to:

• Puszcza Napiwodzko-Ramucka,

• wysoka lesistość,

• bogactwo jezior,

• Port Lotniczy Olsztyn-Mazury,

• wysoka jakość środowiska,

• rozwijająca się turystyka,

• duże zasoby przyrodnicze.

W najbliższych latach kluczowe znaczenie będą miały inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem turystyki całorocznej, zieloną energią oraz wykorzystaniem potencjału komunikacyjnego regionu. Powiat Szczycieński ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego.