Powiat Suski

Charakterystyka Powiatu Suskiego

Powiat Suski położony jest w południowo-zachodniej części województwa małopolskiego, przy granicy ze Słowacją. Nazywany jest często Podbabiogórzem, ponieważ jego krajobraz i tożsamość od wieków kształtuje masyw Babiej Góry – najwyższego szczytu Beskidów Zachodnich poza Tatrami.

Powiat zajmuje powierzchnię około 686 km² i liczy blisko 83 tysiące mieszkańców. Siedzibą władz jest Sucha Beskidzka, uznawana za historyczną stolicę Podbabiogórza. W skład powiatu wchodzą również m.in. Maków Podhalański, Jordanów oraz Zawoja – najdłuższa wieś w Polsce.

To jeden z najbardziej przyrodniczych powiatów Małopolski. Rozległe lasy, górskie potoki, źródliska, cenne ekosystemy leśne oraz wyjątkowe walory krajobrazowe sprawiają, że region odgrywa ważną rolę w ochronie zasobów przyrodniczych całych Karpat Zachodnich.

Jednocześnie jest to obszar o silnych tradycjach góralskich, rozwijającej się turystyce oraz coraz większym znaczeniu w kontekście zielonej transformacji i ochrony zasobów wodnych.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Suski należy do najbardziej malowniczych regionów Małopolski.

Na jego terenie znajdują się:

• Beskid Żywiecki,

• Pasmo Babiogórskie,

• Beskid Makowski,

• Pasmo Jałowieckie,

• Pasmo Policy.

Najbardziej rozpoznawalnym elementem krajobrazu jest oczywiście Babia Góra, nazywana często „Królową Beskidów”. Jej potężny masyw dominuje nad całym regionem i stanowi jeden z najważniejszych symboli polskich Karpat.

Krajobraz tworzą:

• rozległe lasy,

• górskie polany,

• głębokie doliny,

• potoki,

• tradycyjne wsie beskidzkie.

W wielu miejscach zachowały się panoramy niemal pozbawione współczesnej zabudowy, co jest coraz rzadsze w polskich górach.

Wody i retencja

Powiat Suski odgrywa bardzo ważną rolę w gospodarce wodnej Małopolski.

Najważniejszą rzeką jest Skawa, która bierze początek na stokach Beskidów i przepływa przez znaczną część regionu.

Istotne znaczenie mają również:

• Skawica,

• Stryszawka,

• Paleczka,

• Tarnawka,

• liczne potoki górskie.

Górskie źródliska Małopolski

Lasy Beskidu Żywieckiego i Pasma Babiogórskiego pełnią funkcję naturalnych magazynów wody.

Dzięki nim możliwe jest:

• ograniczanie skutków suszy,

• stabilizowanie przepływów rzek,

• ochrona przed gwałtownymi wezbraniami,

• utrzymanie wysokiej jakości wód.

W warunkach zmian klimatu znaczenie tych funkcji stale rośnie.

Ochrona zlewni Skawy

Skawa należy do najważniejszych rzek południowej Małopolski. Zachowanie naturalnych procesów retencyjnych w jej górnym biegu ma znaczenie nie tylko dla powiatu, ale również dla terenów położonych niżej.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu opiera się na kilku filarach.

Najważniejsze z nich to:

• turystyka,

• usługi,

• przemysł drzewny,

• rolnictwo,

• budownictwo,

• mała i średnia przedsiębiorczość.

Rolnictwo ma charakter typowo górski.

Dominują:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• wypas owiec,

• uprawa ziemniaków,

• produkcja pasz.

Turystyka Podbabiogórza

Najważniejszą specjalizacją regionu jest turystyka związana z Babią Górą.

Każdego roku tysiące turystów odwiedzają:

• Zawoję,

• Babiogórski Park Narodowy,

• Przełęcz Krowiarki,

• schroniska górskie regionu.

Turystyka stanowi jedno z najważniejszych źródeł dochodów dla wielu mieszkańców.

Sucha Beskidzka – centrum Podbabiogórza

Sucha Beskidzka pełni funkcję administracyjnego, kulturalnego i gospodarczego centrum regionu.

Miasto od lat stanowi naturalną bramę prowadzącą na szlaki Beskidów.

Lasy i środowisko

Powiat należy do najbardziej zalesionych obszarów województwa.

Lasy zajmują około połowy jego powierzchni.

Dominują:

• świerk,

• buk,

• jodła,

• jawor,

• modrzew.

Największe kompleksy leśne znajdują się:

• na Babiej Górze,

• w Paśmie Policy,

• w Beskidzie Makowskim,

• w Paśmie Jałowieckim.

Lasy pełnią kluczową funkcję:

• retencyjną,

• przeciwerozyjną,

• klimatyczną,

• krajobrazową.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Suski należy do najcenniejszych przyrodniczo regionów Karpat Zachodnich.

Występują tutaj:

• wilki,

• rysie,

• niedźwiedzie brunatne,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• głuszce.

W lasach można spotkać:

• orła przedniego,

• puchacza,

• bociana czarnego,

• sóweczkę,

• dzięcioła trójpalczastego.

Babiogórski Park Narodowy

Najcenniejszym obszarem przyrodniczym regionu jest Babiogórski Park Narodowy.

To jeden z najważniejszych parków narodowych w Polsce i jednocześnie rezerwat biosfery UNESCO.

Chroni unikalne piętra roślinności górskiej, reliktowe gatunki roślin oraz jedne z najlepiej zachowanych ekosystemów leśnych w Beskidach.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Suski posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z kulturą góralską i historią Małopolski.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Zamek Suski w Suchej Beskidzkiej,

• drewniane kościoły Podbabiogórza,

• zabytkowe centra Suchej Beskidzkiej i Makowa Podhalańskiego,

• karczmy i obiekty dawnego budownictwa regionalnego,

• zespoły dworskie i pałacowe.

Zamek Suski – Mały Wawel

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem regionu jest renesansowy zamek w Suchej Beskidzkiej.

Ze względu na swoją architekturę bywa nazywany „Małym Wawelem”. Stanowi jeden z najcenniejszych zabytków świeckich zachodniej Małopolski.

Turystyka i rekreacja

Powiat Suski należy do najważniejszych regionów turystyki górskiej w Polsce.

Największe atrakcje obejmują:

• Babią Górę,

• Babiogórski Park Narodowy,

• Zawoję,

• Pasmo Policy,

• Jałowiec,

• Halę Krupową,

• Zamek Suski,

• liczne szlaki piesze i rowerowe.

Region oferuje również bardzo dobre warunki do:

• turystyki narciarskiej,

• rowerowej,

• przyrodniczej,

• edukacyjnej,

• fotograficznej.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Suski odgrywa niezwykle ważną rolę w ochronie środowiska południowej Małopolski.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę lasów karpackich,

• zachowanie naturalnej retencji,

• ochronę źródlisk Skawy,

• przeciwdziałanie erozji stoków,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę korytarzy ekologicznych,

• wspieranie zrównoważonej turystyki.

W kontekście Zielopolis jest to jeden z najważniejszych obszarów „zielonej infrastruktury naturalnej” w województwie.

Potencjał rozwojowy

Powiat Suski posiada ogromny potencjał wynikający z połączenia walorów przyrodniczych i turystycznych.

Najważniejsze atuty regionu to:

• Babia Góra,

• Babiogórski Park Narodowy,

• wysoka lesistość,

• zasoby wodne,

• rozwinięta turystyka,

• dziedzictwo kultury góralskiej,

• czyste środowisko.

Przyszłość regionu będzie opierać się przede wszystkim na zrównoważonej turystyce, ochronie zasobów przyrodniczych, rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz wykorzystaniu potencjału lokalnych produktów i usług. Powiat Suski ma wszelkie predyspozycje, by pozostać jednym z najważniejszych przyrodniczych regionów Małopolski i wzorem harmonijnego współistnienia człowieka z górskim krajobrazem.