Powiat Dzierżoniowski

Charakterystyka powiatu

Powiat dzierżoniowski położony jest w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, u podnóża Gór Sowich oraz Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich. Jego siedzibą jest Dzierżoniów – miasto o bogatych tradycjach przemysłowych i rzemieślniczych, będące jednym z głównych ośrodków regionu.

Powiat zajmuje powierzchnię około 478 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 100 tysięcy mieszkańców. Należy do bardziej zurbanizowanych powiatów Dolnego Śląska, a jego rozwój od dziesięcioleci związany jest z przemysłem, przedsiębiorczością oraz atrakcyjnym położeniem pomiędzy Wrocławiem a Sudetami.

Region wyróżnia się dużym zróżnicowaniem krajobrazowym. Obok terenów miejskich znajdują się tutaj obszary górskie, lasy, zbiorniki wodne oraz cenne przyrodniczo doliny rzeczne. Powiat jest również ważnym punktem na turystycznej mapie Dolnego Śląska.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat dzierżoniowski należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo obszarów Dolnego Śląska.

Najważniejsze elementy środowiska przyrodniczego:

• Góry Sowie,

• Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie,

• Przedgórze Sudeckie,

• dolina Piławy,

• lasy regla dolnego.

Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu są Góry Sowie – najstarsze góry Sudetów, słynące z rozległych lasów, punktów widokowych oraz licznych tras turystycznych.

Region stanowi ważny korytarz ekologiczny łączący Sudety z terenami nizinnymi Dolnego Śląska.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką powiatu jest Piława, przepływająca przez Dzierżoniów i Bielawę.

Istotną rolę odgrywają również:

• Bystrzyca,

• Piekielnik,

• Brzęczek,

• liczne potoki górskie Gór Sowich.

Szczególne znaczenie dla gospodarki wodnej regionu ma:

Jezioro Bielawskie

Jeden z najważniejszych zbiorników rekreacyjnych południowego Dolnego Śląska.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• turystyczne.

Zmiany klimatu oraz coraz częstsze okresy suszy powodują rosnące znaczenie lokalnych działań związanych z retencją wody i ochroną zasobów wodnych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

W północnej części powiatu istotną rolę odgrywa rolnictwo.

Dominują uprawy:

• zbóż,

• rzepaku,

• kukurydzy,

• roślin pastewnych.

Powiat znany jest jednak przede wszystkim z działalności przemysłowej i przedsiębiorczości.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• przemysł elektromaszynowy,

• produkcja przemysłowa,

• budownictwo,

• logistyka,

• usługi.

Dzierżoniów przez wiele lat był jednym z najważniejszych ośrodków przemysłu elektronicznego w Polsce. Do dziś funkcjonuje tutaj wiele firm produkcyjnych i technologicznych.

Lasy i środowisko

Lasy koncentrują się głównie w południowej części powiatu.

Największe znaczenie mają:

Lasy Gór Sowich

Pełnią funkcje:

• przyrodnicze,

• krajobrazowe,

• retencyjne,

• turystyczne.

Dominujące gatunki drzew:

• świerk,

• buk,

• jawor,

• modrzew.

Lasy te są ważnym miejscem występowania wielu gatunków zwierząt oraz pełnią istotną rolę w ochronie zasobów wodnych regionu.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat dzierżoniowski posiada bogate dziedzictwo historyczne związane zarówno z historią Śląska, jak i rozwojem przemysłowym XIX i XX wieku.

Najważniejsze zabytki:

Dzierżoniów

• średniowieczny układ urbanistyczny,

• ratusz,

• kościół św. Jerzego.

Niemcza

Jedno z najstarszych miast Śląska, którego historia sięga wczesnego średniowiecza.

Bielawa

Miasto związane z tradycjami włókienniczymi regionu.

Piława Górna

Znana z tradycji kamieniarskich i wydobycia surowców skalnych.

Turystyka i rekreacja

Powiat jest jednym z najważniejszych ośrodków turystyki aktywnej na Przedgórzu Sudeckim.

Najpopularniejsze atrakcje:

Góry Sowie

• szlaki piesze,

• trasy rowerowe,

• punkty widokowe.

Wielka Sowa

Najwyższy szczyt Gór Sowich i jeden z najpopularniejszych celów wycieczek w Sudetach.

Jezioro Bielawskie

Centrum rekreacji wodnej regionu.

Kompleks Riese

Jedna z największych i najbardziej tajemniczych inwestycji budowlanych III Rzeszy na terenach Polski.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada duży potencjał rozwoju działań związanych z adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki:

• ochrona lasów górskich,

• rozwój retencji wodnej,

• ochrona dolin rzecznych,

• rozwój terenów rekreacyjnych,

• wspieranie odnawialnych źródeł energii,

• poprawa efektywności energetycznej budynków.

Położenie u podnóża Sudetów sprawia, że szczególnego znaczenia nabiera ochrona zasobów wodnych oraz zachowanie naturalnych funkcji krajobrazu.

Potencjał rozwojowy

Powiat dzierżoniowski należy do najbardziej atrakcyjnych obszarów południowego Dolnego Śląska. Łączy rozwiniętą przedsiębiorczość i tradycje przemysłowe z wyjątkowymi walorami krajobrazowymi Gór Sowich.

Bliskość Wrocławia, dobre połączenia komunikacyjne, rozwijająca się turystyka oraz wysoka jakość środowiska naturalnego tworzą korzystne warunki dla dalszego rozwoju regionu. W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z turystyką, gospodarką wodną, zieloną infrastrukturą oraz nowoczesnymi technologiami.