Powiat Karkonoski

Charakterystyka powiatu

Powiat karkonoski położony jest w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, przy granicy z Czechami. Do końca 2020 roku funkcjonował pod nazwą Powiat Jeleniogórski, jednak ze względu na silne związki regionu z Karkonoszami przyjęto obecną nazwę administracyjną.

Siedzibą władz powiatu pozostaje Jelenia Góra, choć samo miasto posiada status miasta na prawach powiatu i nie wchodzi w skład powiatu karkonoskiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 628 km² i jest zamieszkiwany przez ponad 63 tysiące mieszkańców. Należy do najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów Polski, obejmując znaczną część Karkonoszy, Gór Izerskich oraz Kotliny Jeleniogórskiej.

To właśnie tutaj znajdują się najwyższe szczyty Sudetów, jedne z najcenniejszych obszarów przyrodniczych kraju oraz liczne miejscowości uzdrowiskowe i turystyczne znane w całej Polsce.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat karkonoski należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Polski.

Najważniejsze krainy geograficzne:

• Karkonosze,

• Góry Izerskie,

• Rudawy Janowickie,

• Kotlina Jeleniogórska,

• Pogórze Karkonoskie.

Krajobraz regionu tworzą wysokie góry, rozległe lasy, wodospady, torfowiska, doliny rzeczne oraz malownicze miejscowości położone u podnóża Sudetów.

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów górskich Europy Środkowej.

Parki narodowe i obszary chronione

Karkonoski Park Narodowy

Najcenniejszy obszar przyrodniczy regionu.

Chroni:

• najwyższe partie Sudetów,

• kotły polodowcowe,

• torfowiska wysokie,

• unikalne ekosystemy górskie.

Karkonoski Park Narodowy jest częścią polsko-czeskiego obszaru chronionego i należy do Rezerwatów Biosfery UNESCO.

Park Krajobrazowy Doliny Bobru

Obejmuje malownicze przełomy rzeki Bóbr oraz liczne zbiorniki wodne.

Rudawski Park Krajobrazowy

Chroni wyjątkowe krajobrazy Rudaw Janowickich.

Wody i retencja

Powiat posiada jedne z największych zasobów wodnych Dolnego Śląska.

Najważniejsze rzeki:

• Bóbr,

• Kamienna,

• Łomnica,

• Wrzosówka,

• Jedlica.

Zbiornik Sosnówka

Największy zbiornik retencyjny regionu.

Pełni funkcje:

• zaopatrzenia w wodę,

• retencji,

• ochrony przeciwpowodziowej.

Dolina Bobru

Odgrywa kluczową rolę dla gospodarki wodnej południowo-zachodniego Dolnego Śląska.

Górski charakter regionu sprawia, że działania związane z retencją i ochroną przeciwpowodziową mają szczególne znaczenie.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Ze względu na ukształtowanie terenu rolnictwo odgrywa mniejszą rolę niż w większości dolnośląskich powiatów.

Najczęściej spotykane są:

• łąki i pastwiska,

• hodowla bydła,

• produkcja ekologiczna,

• gospodarstwa agroturystyczne.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• turystyka,

• usługi,

• uzdrowiska,

• hotelarstwo,

• gastronomia,

• budownictwo.

Region odwiedzają każdego roku miliony turystów z Polski, Czech i Niemiec.

Lasy i środowisko

Lasy pokrywają niemal połowę powierzchni powiatu.

Najważniejsze kompleksy:

Lasy Karkonoskie

Jedne z najcenniejszych lasów górskich Polski.

Lasy Gór Izerskich

Znane z rozległych torfowisk i wysokiej wartości przyrodniczej.

Rudawy Janowickie

Bogate w różnorodne siedliska leśne.

Dominujące gatunki:

• świerk,

• buk,

• jawor,

• modrzew.

W ostatnich dekadach prowadzone są intensywne działania związane z przebudową drzewostanów i zwiększaniem odporności lasów na zmiany klimatu.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat karkonoski posiada wyjątkowo bogate dziedzictwo historyczne.

Cieplice Śląskie-Zdrój

Najstarsze uzdrowisko w Polsce.

Zamek Chojnik

Jeden z najbardziej znanych zamków Dolnego Śląska.

Pałace Kotliny Jeleniogórskiej

Nazywane często „Doliną Pałaców i Ogrodów”.

Najważniejsze obiekty znajdują się m.in. w:

• Wojanowie,

• Łomnicy,

• Staniszowie,

• Mysłakowicach.

Świątynia Wang w Karpaczu

Jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Dolnego Śląska.

Drewniany kościół sprowadzony w XIX wieku z Norwegii.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najważniejszych regionów turystycznych Polski.

Największe atrakcje:

Karpacz

Najpopularniejszy ośrodek turystyczny Karkonoszy.

Szklarska Poręba

Centrum turystyki górskiej i narciarskiej.

Śnieżka

Najwyższy szczyt Sudetów.

Wodospad Kamieńczyka

Najwyższy wodospad polskich Sudetów.

Góry Izerskie

Jedno z najlepszych miejsc w Polsce do turystyki rowerowej i narciarstwa biegowego.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada ogromny potencjał związany z ochroną przyrody i adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań:

• ochrona zasobów wodnych,

• rozwój retencji górskiej,

• ochrona lasów,

• przeciwdziałanie skutkom ekstremalnych opadów,

• rozwój niskoemisyjnej turystyki,

• zachowanie korytarzy ekologicznych.

Ze względu na wyjątkowe walory przyrodnicze region jest jednym z najważniejszych obszarów ochrony środowiska w Polsce.

Potencjał rozwojowy

Powiat karkonoski należy do najbardziej rozpoznawalnych regionów turystycznych Europy Środkowej. Łączy unikalne walory przyrodnicze Karkonoszy i Gór Izerskich z bogatym dziedzictwem kulturowym oraz rozwiniętą bazą turystyczną.

W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, zrównoważoną turystyką, modernizacją infrastruktury oraz adaptacją regionu do zmian klimatu. Dzięki położeniu przy granicy z Czechami oraz międzynarodowej rozpoznawalności Karkonoszy powiat pozostaje jednym z najważniejszych centrów turystyki górskiej w Polsce.