Powiat Średzki

Charakterystyka powiatu

Powiat średzki położony jest w centralnej części województwa dolnośląskiego, pomiędzy Wrocławiem a Legnicą. Jego siedzibą jest Środa Śląska – historyczne miasto o ponad 800-letniej tradycji, znane w całej Europie dzięki odkryciu jednego z najcenniejszych skarbów średniowiecznych, tzw. Skarbu Średzkiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 704 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 60 tysięcy mieszkańców. Dzięki położeniu przy autostradzie A4 oraz bliskości Wrocławia należy do dynamicznie rozwijających się obszarów Dolnego Śląska.

Region łączy silne tradycje rolnicze z nowoczesną gospodarką, rozwijającym się przemysłem oraz coraz większym znaczeniem inwestycji logistycznych i produkcyjnych. Jednocześnie zachowuje charakter typowego krajobrazu Niziny Śląskiej z rozległymi polami uprawnymi, dolinami rzecznymi i historycznymi miejscowościami.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat średzki położony jest na obszarze Niziny Śląskiej, należącej do najbardziej żyznych regionów Polski.

Najważniejsze elementy krajobrazu:

• dolina Odry,

• dolina Bystrzycy,

• dolina Średzkiej Wody,

• tereny rolnicze Niziny Śląskiej,

• niewielkie kompleksy leśne i zadrzewienia śródpolne.

Krajobraz regionu kształtowany był przez stulecia przez rolnictwo, które do dziś pozostaje jednym z najważniejszych elementów lokalnej gospodarki.

Znaczna część powiatu zachowała charakter otwartego krajobrazu pól, łąk i niewielkich miejscowości.

Wody i retencja

Najważniejszym ciekiem wodnym regionu jest Odra, przepływająca przez północną część powiatu.

Istotne znaczenie mają również:

• Bystrzyca,

• Średzka Woda,

• Cicha Woda,

• liczne rowy melioracyjne.

Dolina Odry

Stanowi jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych Dolnego Śląska.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe.

Ze względu na duży udział terenów rolniczych coraz większe znaczenie mają działania związane z małą retencją, ochroną gleb oraz zatrzymywaniem wody w krajobrazie.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat średzki należy do najważniejszych regionów rolniczych województwa dolnośląskiego.

Dominujące uprawy:

• pszenica,

• jęczmień,

• rzepak,

• kukurydza,

• buraki cukrowe.

Wysoka jakość gleb sprawia, że region od lat należy do najwydajniejszych obszarów produkcji rolnej w Polsce.

Winiarstwo

Powiat średzki jest jednym z najważniejszych ośrodków odradzającego się dolnośląskiego winiarstwa.

Coraz większą popularność zdobywają lokalne winnice wykorzystujące korzystny klimat i tradycje upraw winorośli sięgające średniowiecza.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• rolnictwo,

• przemysł spożywczy,

• logistyka,

• produkcja przemysłowa,

• usługi.

Bliskość Wrocławia i autostrady A4 sprzyja rozwojowi nowych inwestycji.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują stosunkowo niewielką część powierzchni powiatu, jednak pełnią ważne funkcje środowiskowe.

Największe kompleksy leśne występują:

• w dolinie Odry,

• w dolinie Bystrzycy,

• na terenach północnych i zachodnich.

Dominujące gatunki:

• dąb,

• sosna,

• olsza,

• grab.

Lasy i zadrzewienia śródpolne odgrywają istotną rolę w ochronie gleb oraz retencji wody.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Pomimo dominacji krajobrazu rolniczego powiat posiada cenne siedliska przyrodnicze.

Występują tutaj:

• sarna,

• jeleń,

• dzik,

• lis,

• bóbr.

W dolinach rzecznych spotkać można:

• bielika,

• czaplę siwą,

• bociana czarnego,

• zimorodka,

• żurawia.

Obszary nadrzeczne mają duże znaczenie dla zachowania lokalnej różnorodności biologicznej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat średzki posiada bogatą historię związaną z rozwojem Śląska i dawnych szlaków handlowych.

Środa Śląska

Najważniejsze zabytki:

• rynek,

• gotycki ratusz,

• kościół św. Andrzeja,

• historyczne centrum miasta.

Skarb Średzki

Jedno z najcenniejszych odkryć archeologicznych Europy Środkowej.

W jego skład wchodzą średniowieczne klejnoty, monety oraz słynna korona związana z dynastią Luksemburgów.

Malczyce

Miejscowość położona nad Odrą, od wieków związana z transportem rzecznym.

Udanin i Kostomłoty

Znane z historycznych założeń pałacowych i parkowych.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje coraz więcej możliwości aktywnego wypoczynku.

Największe atrakcje:

Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej

Miejsce prezentujące Skarb Średzki.

Dolina Odry

Popularny kierunek wycieczek rowerowych i przyrodniczych.

Winnice Dolnośląskie

Coraz ważniejszy element lokalnej oferty turystycznej.

Trasy rowerowe

Łączące Środę Śląską z Wrocławiem, Legnicą i doliną Odry.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada duży potencjał rozwoju działań związanych z ochroną środowiska.

Najważniejsze kierunki:

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• rozwój zadrzewień śródpolnych,

• ochrona doliny Odry,

• wspieranie rolnictwa przyjaznego środowisku,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• poprawa efektywności energetycznej budynków.

Istotnym wyzwaniem pozostaje przeciwdziałanie skutkom suszy oraz ochrona gleb rolniczych.

Potencjał rozwojowy

Powiat średzki należy do najbardziej perspektywicznych regionów centralnej części Dolnego Śląska. Korzysta z bardzo dobrego położenia komunikacyjnego, bliskości Wrocławia oraz wysokiej jakości gleb rolnych.

Jednocześnie rozwijające się winiarstwo, inwestycje przemysłowe i logistyczne oraz bogate dziedzictwo historyczne tworzą nowe możliwości rozwoju gospodarczego i turystycznego. W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z gospodarką wodną, zieloną transformacją oraz rozwojem nowoczesnego rolnictwa.