Powiat Strzeliński

Charakterystyka powiatu

Powiat strzeliński położony jest w południowo-wschodniej części województwa dolnośląskiego, pomiędzy Wrocławiem, Oławą, Ząbkowicami Śląskimi i Nysą. Jego siedzibą jest Strzelin – historyczne miasto znane przede wszystkim z tradycji kamieniarskich oraz największego w Europie czynnego kamieniołomu granitu.

Powiat zajmuje powierzchnię około 622 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 42 tysiące mieszkańców. Region posiada charakter przejściowy pomiędzy Niziną Śląską a Przedgórzem Sudeckim, dzięki czemu wyróżnia się zróżnicowanym krajobrazem oraz korzystnymi warunkami dla rolnictwa.

Od wieków ważną rolę odgrywa tutaj wydobycie surowców skalnych, jednak równie istotne znaczenie mają rolnictwo, lokalna przedsiębiorczość oraz rozwijająca się turystyka związana z walorami krajobrazowymi Wzgórz Strzelińskich.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat strzeliński położony jest na styku Niziny Śląskiej i Przedgórza Sudeckiego.

Najważniejsze elementy krajobrazu:

• Wzgórza Strzelińskie,

• Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie,

• dolina Oławy,

• rozległe tereny rolnicze,

• niewielkie kompleksy leśne.

Najbardziej charakterystycznym elementem regionu są Wzgórza Strzelińskie, które wyróżniają się na tle otaczających równin i stanowią cenny obszar przyrodniczy oraz krajobrazowy.

Gromnik

Najwyższe wzniesienie powiatu i jeden z najlepszych punktów widokowych południowo-wschodniego Dolnego Śląska.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką regionu jest Oława, przepływająca przez znaczną część powiatu.

Istotną rolę odgrywają również:

• Krynka,

• Mała Ślęza,

• liczne cieki melioracyjne,

• niewielkie zbiorniki retencyjne.

Ze względu na duży udział gruntów rolnych szczególne znaczenie mają działania związane z:

• retencją krajobrazową,

• ochroną gleb,

• odbudową oczek wodnych,

• zwiększaniem zadrzewień śródpolnych.

Powiat należy do obszarów, gdzie problem okresowych niedoborów wody staje się coraz bardziej odczuwalny.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat strzeliński należy do ważnych regionów rolniczych Dolnego Śląska.

Dominujące uprawy:

• pszenica,

• jęczmień,

• rzepak,

• kukurydza,

• buraki cukrowe.

Wysoka jakość gleb sprzyja rozwojowi nowoczesnego rolnictwa.

Kamieniarstwo i górnictwo skalne

Znakiem rozpoznawczym regionu jest wydobycie granitu.

Kamieniołomy Strzelińskie

W okolicach Strzelina znajduje się największy w Europie czynny kamieniołom granitu, którego tradycje sięgają XIX wieku.

Granit ze Strzelina wykorzystywany był przy budowie dróg, mostów, budynków i obiektów infrastrukturalnych w całej Polsce oraz wielu krajach Europy.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• rolnictwo,

• wydobycie surowców skalnych,

• budownictwo,

• przemysł przetwórczy,

• usługi.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują stosunkowo niewielką część powierzchni powiatu, jednak pełnią bardzo ważne funkcje środowiskowe.

Największe kompleksy leśne występują:

• na Wzgórzach Strzelińskich,

• wokół Gromnika,

• w południowej części regionu.

Dominujące gatunki:

• dąb,

• buk,

• sosna,

• grab.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• rekreacyjne,

• krajobrazowe.

Stanowią również schronienie dla wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla Przedgórza Sudeckiego.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Na terenach leśnych i rolniczych występują:

• sarna,

• jeleń,

• dzik,

• lis,

• borsuk.

Spośród ptaków można spotkać:

• myszołowa,

• bielika,

• bociana czarnego,

• żurawia,

• dzięcioły.

Wzgórza Strzelińskie stanowią ważną ostoję przyrody na obszarze silnie wykorzystywanym rolniczo.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada bogatą historię sięgającą średniowiecza.

Strzelin

Najważniejsze zabytki:

• ratusz z wysoką wieżą,

• rotunda św. Gotarda,

• kościół Podwyższenia Krzyża Świętego,

• historyczne centrum miasta.

Wiązów

Jedno z najstarszych miast Dolnego Śląska z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym.

Przeworno

Znane z tradycji związanych z wydobyciem kamienia oraz atrakcyjnego położenia wśród wzgórz.

Gromnik

Na szczycie góry znajdują się pozostałości średniowiecznego grodu i zamku, które należą do najciekawszych stanowisk archeologicznych regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada coraz większy potencjał turystyczny.

Największe atrakcje:

Gromnik

Popularny cel wycieczek pieszych i rowerowych.

Wzgórza Strzelińskie

Malowniczy obszar sprzyjający turystyce aktywnej.

Kamieniołomy Granitu

Jedne z najbardziej charakterystycznych obiektów przemysłowych Dolnego Śląska.

Strzelin

Miasto z bogatą historią i rozwijającą się ofertą kulturalną.

Powiat przecinają również liczne trasy rowerowe prowadzące przez tereny rolnicze i wzgórza Przedgórza Sudeckiego.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada duży potencjał rozwoju działań związanych z ochroną środowiska.

Najważniejsze kierunki:

• rozwój małej retencji,

• ochrona gleb rolnych,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• rekultywacja terenów poeksploatacyjnych,

• poprawa efektywności energetycznej budynków.

Szczególnego znaczenia nabierają działania związane z ochroną zasobów wodnych oraz adaptacją rolnictwa do zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Powiat strzeliński należy do regionów o dużym potencjale gospodarczym i rolniczym. Korzystne położenie pomiędzy Wrocławiem a południową częścią Dolnego Śląska, wysoka jakość gleb oraz tradycje przemysłu kamieniarskiego tworzą solidne podstawy dalszego rozwoju.

W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z nowoczesnym rolnictwem, gospodarką wodną, odnawialnymi źródłami energii oraz wykorzystaniem potencjału turystycznego Wzgórz Strzelińskich. Powiat posiada dobre warunki do harmonijnego łączenia rozwoju gospodarczego z ochroną środowiska.