Powiat Wałbrzyski

Charakterystyka powiatu

Powiat wałbrzyski położony jest w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, przy granicy z Czechami. Otacza miasto Wałbrzych, które stanowi odrębną jednostkę administracyjną – miasto na prawach powiatu – i jednocześnie pełni funkcję siedziby władz powiatu ziemskiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 431 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 55 tysięcy mieszkańców. Należy do najbardziej górskich i krajobrazowo zróżnicowanych regionów Dolnego Śląska. Obejmuje znaczną część Gór Wałbrzyskich, Gór Kamiennych oraz fragmentów Gór Sowich.

To region o wyjątkowych walorach przyrodniczych, bogatym dziedzictwie przemysłowym oraz licznych atrakcjach turystycznych. W jego granicach znajdują się znane uzdrowiska, zamki, kompleksy leśne oraz jedne z najciekawszych szlaków turystycznych Sudetów.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat wałbrzyski należy do najbardziej malowniczych regionów Dolnego Śląska.

Najważniejsze pasma górskie:

• Góry Wałbrzyskie,

• Góry Kamienne,

• Góry Sowie,

• Wzgórza Włodzickie,

• Pogórze Wałbrzyskie.

Region charakteryzuje się dużymi różnicami wysokości, rozległymi lasami oraz licznymi punktami widokowymi.

Najbardziej znane szczyty:

Borowa

Najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich.

Chełmiec

Jeden z symboli regionu i popularny cel wycieczek.

Dzikowiec Wielki

Znany z wieży widokowej i tras turystycznych.

Powiat jest jednym z najbardziej atrakcyjnych krajobrazowo obszarów Sudetów Środkowych.

Parki krajobrazowe i obszary chronione

Książański Park Krajobrazowy

Jeden z najcenniejszych parków krajobrazowych Dolnego Śląska.

Chroni:

• przełom Pełcznicy,

• lasy bukowe,

• liczne stanowiska chronionych gatunków,

• otoczenie Zamku Książ.

Góry Kamienne

Obszar o wyjątkowych walorach przyrodniczych i geologicznych.

Natura 2000

Znaczna część powiatu objęta jest europejskimi formami ochrony przyrody.

Wody i retencja

Najważniejsze cieki wodne regionu:

• Pełcznica,

• Bystrzyca,

• Ścinawka,

• Lesk,

• Szczawnik.

Zbiornik Lubachów

Położony w Zagórzu Śląskim zbiornik retencyjny należy do najważniejszych obiektów gospodarki wodnej regionu.

Pełni funkcje:

• przeciwpowodziowe,

• retencyjne,

• rekreacyjne,

• krajobrazowe.

Górski charakter terenu sprawia, że retencja wody oraz ochrona przeciwpowodziowa mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Ze względu na górski charakter regionu rolnictwo ma mniejsze znaczenie niż w większości dolnośląskich powiatów.

Dominują:

• łąki,

• pastwiska,

• hodowla bydła,

• gospodarstwa rodzinne.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• turystyka,

• uzdrowiska,

• usługi,

• budownictwo,

• mała przedsiębiorczość.

Znaczną rolę odgrywa również współpraca gospodarcza z Czechami oraz działalność związana z obsługą ruchu turystycznego.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują niemal połowę powierzchni powiatu.

Największe kompleksy leśne związane są z:

• Górami Wałbrzyskimi,

• Górami Kamiennymi,

• Górami Sowimi.

Dominujące gatunki:

• buk,

• świerk,

• jawor,

• modrzew.

Lasy pełnią funkcje:

• ochronne,

• retencyjne,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne.

Stanowią również siedlisko wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla Sudetów.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat wałbrzyski należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Dolnego Śląska.

Występują tutaj:

• jeleń szlachetny,

• sarna,

• dzik,

• muflon,

• lis,

• borsuk.

Spośród ptaków można spotkać:

• puchacza,

• bielika,

• bociana czarnego,

• sowy,

• dzięcioły.

Rozległe lasy i góry tworzą doskonałe warunki dla zachowania wysokiej różnorodności biologicznej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada wyjątkowo bogate dziedzictwo historyczne.

Zamek Książ

Największa atrakcja regionu i jeden z najpiękniejszych zamków Europy Środkowej.

Położony na skalnym wzgórzu nad przełomem Pełcznicy stanowi symbol całego regionu wałbrzyskiego.

Szczawno-Zdrój

Jedno z najstarszych uzdrowisk Dolnego Śląska.

Znane z:

• leczniczych wód mineralnych,

• Parku Zdrojowego,

• zabytkowej zabudowy uzdrowiskowej.

Jedlina-Zdrój

Popularne uzdrowisko położone wśród lasów Gór Wałbrzyskich.

Zagórze Śląskie

Znane z Zamku Grodno oraz Jeziora Bystrzyckiego.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najważniejszych obszarów turystycznych Sudetów Środkowych.

Największe atrakcje:

Zamek Książ

Jedna z najczęściej odwiedzanych atrakcji Dolnego Śląska.

Zamek Grodno

Średniowieczna warownia górująca nad Jeziorem Bystrzyckim.

Szczawno-Zdrój

Uzdrowisko o wielowiekowych tradycjach.

Góry Wałbrzyskie i Góry Kamienne

Setki kilometrów szlaków pieszych i rowerowych.

Kompleks Riese

Jedna z największych tajemnic II wojny światowej w Europie.

Znaczna część obiektów znajduje się właśnie na terenie powiatu wałbrzyskiego.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada ogromny potencjał związany z ochroną przyrody i adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań:

• rozwój retencji górskiej,

• ochrona lasów,

• ochrona zasobów wodnych,

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• renaturyzacja cieków wodnych,

• wspieranie odnawialnych źródeł energii.

Naturalne walory regionu stanowią fundament jego dalszego rozwoju.

Potencjał rozwojowy

Powiat wałbrzyski należy do najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów Dolnego Śląska. Łączy wyjątkowe walory krajobrazowe Sudetów, bogate dziedzictwo historyczne oraz rozwiniętą infrastrukturę turystyczną i uzdrowiskową.

W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z ochroną przyrody, gospodarką wodną, zieloną transformacją oraz rozwojem całorocznej turystyki. Dzięki położeniu przy granicy z Czechami oraz obecności takich atrakcji jak Zamek Książ, Szczawno-Zdrój czy Góry Wałbrzyskie region pozostaje jednym z najcenniejszych obszarów południowego Dolnego Śląska.