Gmina Brzeg Dolny położona jest w północno-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie wołowskim, na obu brzegach Odry. Jej krajobraz tworzy wyjątkowe połączenie doliny jednej z największych polskich rzek, rozległych lasów, terenów rolniczych oraz obszarów przemysłowych, które od dziesięcioleci współistnieją z cennymi ekosystemami doliny rzecznej.
Siedzibą gminy jest Brzeg Dolny – miasto o bogatej historii związanej z rodem von Hoym, zabytkowym zespołem pałacowo-parkowym oraz rozwojem nowoczesnego przemysłu chemicznego. Oprócz miasta w skład gminy wchodzą również liczne wsie zachowujące rolniczy i leśny charakter krajobrazu.
Położenie
Położenie nad Odrą od wieków wyznacza kierunki rozwoju gminy. Rzeka stanowi ważny element krajobrazu, wpływa na lokalne warunki przyrodnicze i klimatyczne oraz tworzy jeden z najcenniejszych korytarzy ekologicznych w Polsce. Znaczna część gminy znajduje się w obrębie doliny rzecznej, której mozaika starorzeczy, lasów łęgowych, łąk i terenów zalewowych sprzyja zachowaniu wysokiej bioróżnorodności.
Dogodne położenie pomiędzy Wrocławiem a Wołowem sprawia, że gmina pełni również ważną funkcję gospodarczą i komunikacyjną w regionie.
Przyroda
Największym bogactwem przyrodniczym gminy są Łęgi Odrzańskie – jeden z najcenniejszych kompleksów lasów łęgowych w Polsce, objęty ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000. Występują tutaj rozległe lasy z dominacją dębów, topól i wiązów, liczne starorzecza oraz tereny podmokłe stanowiące ostoję wielu gatunków ptaków, płazów, ssaków i owadów.
Odra pełni funkcję ważnego korytarza migracyjnego dla ptaków wodnych i błotnych, a różnorodność siedlisk sprawia, że gmina należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Dolnego Śląska.
Krajobraz
Krajobraz gminy tworzy harmonijne połączenie dużej rzeki, rozległych terenów leśnych, pól uprawnych oraz miejscowości rozwijających się w sąsiedztwie Odry. Charakterystycznym elementem są również liczne starorzecza, niewielkie zbiorniki wodne i zadrzewienia śródpolne, które zwiększają różnorodność krajobrazową i pełnią ważną funkcję retencyjną.
W samym Brzegu Dolnym szczególne miejsce zajmuje zabytkowy park krajobrazowy otaczający pałac rodu von Hoym. Stanowi on naturalne przejście pomiędzy historycznym układem miasta a doliną Odry.
Gospodarka
Gmina Brzeg Dolny należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych Dolnego Śląska. Funkcjonuje tutaj jeden z największych kompleksów przemysłu chemicznego w Polsce, skupiony wokół Grupy PCC Rokita. Jednocześnie znaczną część powierzchni gminy zajmują lasy, tereny rolnicze oraz obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody.
Takie połączenie sprawia, że gmina jest interesującym przykładem współistnienia nowoczesnego przemysłu z cennymi ekosystemami doliny rzecznej.
Turystyka i rekreacja
Największymi walorami turystycznymi gminy są dolina Odry, Łęgi Odrzańskie oraz zabytkowy park krajobrazowy w Brzegu Dolnym. Teren sprzyja spacerom, obserwacji ptaków, turystyce rowerowej i poznawaniu przyrody dużej rzeki. W ostatnich latach rozwijana jest również infrastruktura rekreacyjna związana z Odrą oraz promocja walorów przyrodniczych gminy.
Dlaczego ta gmina jest wyjątkowa?
Gmina Brzeg Dolny pokazuje, że zrównoważony rozwój nie polega na wyborze pomiędzy przemysłem a przyrodą. Tutaj oba te światy funkcjonują obok siebie od dziesięcioleci. Z jednej strony znajduje się jeden z największych kompleksów chemicznych w Polsce, z drugiej - rozległe Łęgi Odrzańskie, starorzecza i lasy łęgowe należące do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Dolnego Śląska. To właśnie ta różnorodność sprawia, że gmina jest interesującym miejscem do obserwowania relacji pomiędzy działalnością człowieka, gospodarką wodną i krajobrazem.
