Powiat Ząbkowicki

Charakterystyka powiatu

Powiat ząbkowicki położony jest w południowej części województwa dolnośląskiego, przy granicy z Czechami. Jego siedzibą są Ząbkowice Śląskie – miasto o bogatej historii, znane z Krzywej Wieży oraz wyjątkowego położenia pomiędzy Sudetami a Przedgórzem Sudeckim.

Powiat zajmuje powierzchnię około 802 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 63 tysiące mieszkańców. Należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów Dolnego Śląska. W jego granicach znajdują się fragmenty Gór Sowich, Gór Bardzkich i Masywu Śnieżnika, a także rozległe obszary rolnicze i doliny rzeczne.

Region od wieków pełnił rolę ważnego obszaru komunikacyjnego pomiędzy Śląskiem, Czechami i Kotliną Kłodzką. Obecnie rozwija się dzięki turystyce, rolnictwu, lokalnej przedsiębiorczości oraz wykorzystaniu wyjątkowych walorów przyrodniczych i historycznych.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat ząbkowicki należy do najbardziej malowniczych regionów Dolnego Śląska.

Najważniejsze krainy geograficzne:

• Góry Bardzkie,

• Góry Sowie,

• Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie,

• Obniżenie Ząbkowickie,

• Przedgórze Paczkowskie.

Krajobraz tworzą łagodne wzgórza, rozległe pola uprawne, lasy oraz pasma górskie stanowiące naturalną bramę do Sudetów.

Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc jest przełom Nysy Kłodzkiej w Bardzie, uznawany za jeden z najpiękniejszych krajobrazów Dolnego Śląska.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką regionu jest Nysa Kłodzka.

Istotną rolę odgrywają również:

• Budzówka,

• Ślęza,

• Jadkowa,

• liczne górskie potoki.

Dolina Nysy Kłodzkiej

Odgrywa kluczową rolę dla gospodarki wodnej regionu.

Pełni funkcje:

• przeciwpowodziowe,

• retencyjne,

• przyrodnicze,

• turystyczne.

Zbiornik Kozielno

Położony na północ od Kamieńca Ząbkowickiego stanowi jeden z ważnych elementów ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry.

Zmiany klimatu sprawiają, że coraz większe znaczenie mają działania związane z retencją krajobrazową oraz ochroną zasobów wodnych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Rolnictwo pozostaje jednym z filarów lokalnej gospodarki.

Dominujące uprawy:

• pszenica,

• jęczmień,

• rzepak,

• kukurydza,

• buraki cukrowe.

Znaczenie mają również:

• sadownictwo,

• hodowla bydła,

• gospodarstwa ekologiczne.

Najważniejsze sektory gospodarki:

• rolnictwo,

• przemysł spożywczy,

• budownictwo,

• turystyka,

• usługi.

Coraz większą rolę odgrywają także małe i średnie przedsiębiorstwa oraz działalność związana z obsługą ruchu turystycznego.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu.

Największe kompleksy leśne znajdują się:

• w Górach Bardzkich,

• w Górach Sowich,

• na terenach południowej części powiatu.

Dominujące gatunki:

• buk,

• świerk,

• dąb,

• jawor.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• krajobrazowe,

• rekreacyjne.

Stanowią także ważne siedliska dla wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla Sudetów.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Na terenach leśnych i górskich występują:

• jeleń szlachetny,

• sarna,

• dzik,

• lis,

• borsuk.

Spośród ptaków można spotkać:

• bociana czarnego,

• puchacza,

• bielika,

• myszołowa,

• dzięcioła czarnego.

Powiat stanowi ważny element korytarzy ekologicznych łączących Sudety z niższymi partiami Dolnego Śląska.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat ząbkowicki należy do najciekawszych historycznie regionów południowego Dolnego Śląska.

Ząbkowice Śląskie

Najważniejsze zabytki:

• Krzywa Wieża,

• ruiny zamku książęcego,

• rynek i ratusz,

• historyczne centrum miasta.

Kamieniec Ząbkowicki

Jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska.

Pałac Marianny Orańskiej

Monumentalna rezydencja określana często mianem „śląskiego Neuschwanstein”. To jeden z najpiękniejszych pałaców w Polsce.

Bardo

Jedno z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w kraju.

Znane z:

• Bazyliki Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny,

• przełomu Nysy Kłodzkiej,

• atrakcyjnych tras turystycznych.

Ziębice

Historyczne miasto o średniowiecznym rodowodzie z zachowanymi fragmentami dawnych fortyfikacji.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada ogromny potencjał turystyczny.

Największe atrakcje:

Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim

Jedna z najważniejszych atrakcji architektonicznych Dolnego Śląska.

Bardo

Popularne miejsce pielgrzymek oraz turystyki aktywnej.

Góry Bardzkie

Szlaki piesze i rowerowe z licznymi punktami widokowymi.

Góry Sowie

Jedno z najbardziej atrakcyjnych pasm górskich regionu.

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich

Jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Dolnego Śląska.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat posiada bardzo duży potencjał związany z ochroną środowiska i adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań:

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochrona doliny Nysy Kłodzkiej,

• zachowanie ciągłości terenów leśnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie turystyki przyrodniczej,

• ochrona bioróżnorodności.

Szczególnie ważne jest wykorzystanie naturalnych walorów regionu przy jednoczesnym zachowaniu jego wysokiej wartości przyrodniczej.

Potencjał rozwojowy

Powiat ząbkowicki należy do najbardziej atrakcyjnych krajobrazowo i historycznie regionów Dolnego Śląska. Łączy walory górskie, bogate dziedzictwo kulturowe oraz rozwijającą się ofertę turystyczną.

W najbliższych latach szczególne znaczenie mogą mieć inwestycje związane z turystyką, gospodarką wodną, odnawialnymi źródłami energii oraz ochroną przyrody. Dzięki takim miejscom jak Kamieniec Ząbkowicki, Bardo czy Góry Bardzkie region posiada potencjał, aby stać się jednym z najważniejszych kierunków turystyki kulturowej i przyrodniczej na Dolnym Śląsku.