Powiat Brodnicki

Charakterystyka powiatu

Powiat Brodnicki położony jest we wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego, na pograniczu historycznych ziem kujawskich, chełmińskich i mazowieckich. To jeden z najbardziej atrakcyjnych przyrodniczo regionów województwa, słynący z jezior polodowcowych, lasów oraz wyjątkowo dobrze zachowanych krajobrazów Pojezierza Brodnickiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 038 km² i jest zamieszkiwany przez blisko 78 tysięcy mieszkańców. Jego stolicą jest Brodnica – miasto o bogatej historii, związane z państwem krzyżackim, handlem i rozwojem gospodarczym regionu.

Największym wyróżnikiem powiatu jest niezwykłe bogactwo przyrodnicze. Liczne jeziora, rynny polodowcowe, wzgórza morenowe oraz rozległe kompleksy leśne sprawiają, że jest to jeden z najcenniejszych obszarów rekreacyjnych i przyrodniczych północnej Polski. Region od lat przyciąga miłośników żeglarstwa, kajakarstwa, turystyki rowerowej i wypoczynku na łonie natury.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Brodnicki jest jednym z najbardziej malowniczych obszarów województwa kujawsko-pomorskiego. Krajobraz został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie bałtyckie, które pozostawiło po sobie setki jezior, wzgórz morenowych i głębokich rynien polodowcowych.

Najważniejszym elementem krajobrazu jest Pojezierze Brodnickie, należące do najcenniejszych przyrodniczo regionów Polski północnej. Występują tu liczne jeziora otoczone lasami, strome zbocza polodowcowe oraz mozaika pól, łąk i terenów podmokłych.

Szczególne znaczenie mają jeziora Bachotek, Zbiczno, Strażym, Ciche, Wielkie Partęczyny czy Sosno. Wiele z nich zachowało wysoką jakość wód i naturalny charakter otoczenia.

Wody i retencja

Woda jest jednym z największych bogactw powiatu brodnickiego. Region posiada jedną z największych koncentracji jezior w województwie kujawsko-pomorskim.

Najważniejszą rzeką jest Drwęca, która wraz ze swoimi dopływami tworzy cenny system przyrodniczy i hydrologiczny. Rzeka zachowała wiele naturalnych cech i należy do najważniejszych korytarzy ekologicznych północnej Polski.

Znaczną część krajobrazu tworzą także:

• jeziora rynnowe,

• torfowiska,

• mokradła,

• śródleśne zbiorniki wodne,

• naturalne doliny rzeczne.

Duże zasoby wodne powodują, że region stosunkowo dobrze radzi sobie z problemami suszy. Jednocześnie ochrona jakości jezior i ograniczanie spływu zanieczyszczeń z terenów rolniczych pozostają jednym z najważniejszych wyzwań środowiskowych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu opiera się na połączeniu rolnictwa, przemysłu, usług oraz turystyki.

W rolnictwie dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• rzepak,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Istotną rolę odgrywa także hodowla bydła mlecznego oraz trzody chlewnej.

W Brodnicy i okolicach rozwinięte są branże:

• spożywcza,

• meblarska,

• metalowa,

• budowlana,

• logistyczna.

Coraz większe znaczenie zyskują również usługi związane z turystyką, rekreacją i wypoczynkiem nad jeziorami.

Kraina jezior i turystyki aktywnej

Jedną z najważniejszych specjalizacji regionu jest turystyka przyrodnicza. Pojezierze Brodnickie należy do najbardziej atrakcyjnych obszarów wypoczynkowych północnej Polski.

Region przyciąga:

• żeglarzy,

• kajakarzy,

• rowerzystów,

• wędkarzy,

• miłośników obserwacji przyrody,

• turystów szukających spokojnego wypoczynku.

Połączenie lasów, jezior i dobrze rozwiniętej infrastruktury turystycznej sprawia, że turystyka staje się coraz ważniejszym elementem lokalnej gospodarki.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około 28% powierzchni powiatu i należą do jego największych walorów środowiskowych.

Największe kompleksy leśne związane są z terenami Brodnickiego Parku Krajobrazowego oraz obszarami położonymi wokół jezior i doliny Drwęcy.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• świerk,

• olsza.

Lasy pełnią niezwykle ważną rolę w retencji wody, ochronie gleb oraz utrzymaniu wysokiej różnorodności biologicznej regionu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Brodnicki należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów województwa.

Występują tu między innymi:

• bielik,

• rybołów,

• żuraw,

• bocian czarny,

• wydra,

• bóbr europejski,

• jeleń,

• sarna,

• wilk pojawiający się okresowo w większych kompleksach leśnych.

Znaczną część regionu obejmują obszary Natura 2000 oraz Brodnicki Park Krajobrazowy. Szczególną wartość przyrodniczą posiadają jeziora lobeliowe, torfowiska oraz siedliska związane z doliną Drwęcy.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z państwem krzyżackim, Królestwem Polskim oraz dawnymi szlakami handlowymi.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• zamek krzyżacki w Brodnicy,

• wieżę zamkową będącą symbolem miasta,

• średniowieczny układ urbanistyczny Brodnicy,

• zabytkowe kościoły gotyckie,

• pałace i dwory rozsiane po całym powiecie,

• historyczne układy ruralistyczne dawnych wsi.

Brodnica jest jednym z najlepiej zachowanych historycznych miast regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje jedne z najlepszych warunków do aktywnego wypoczynku w województwie kujawsko-pomorskim.

Największe atrakcje to:

• Brodnicki Park Krajobrazowy,

• dolina Drwęcy,

• jeziora Pojezierza Brodnickiego,

• szlaki kajakowe,

• trasy rowerowe,

• ścieżki edukacyjne,

• punkty widokowe,

• rezerwaty przyrody.

Dużym zainteresowaniem cieszy się kajakarstwo na Drwęcy oraz turystyka rowerowa łącząca jeziora i lasy regionu.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Brodnicki posiada wyjątkowo korzystne warunki do rozwoju zielonej infrastruktury. Duża liczba jezior, lasów i terenów podmokłych tworzy naturalny system retencji i adaptacji do zmian klimatu.

Kluczowe działania obejmują:

• ochronę jakości jezior,

• zachowanie mokradeł i torfowisk,

• rozwój małej retencji,

• ochronę doliny Drwęcy,

• zwiększanie powierzchni zadrzewień,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie zrównoważonej turystyki.

Region może być przykładem harmonijnego połączenia ochrony przyrody z rozwojem gospodarczym i turystycznym.

Potencjał rozwojowy

Powiat Brodnicki posiada bardzo silne fundamenty rozwojowe wynikające z wysokiej jakości środowiska naturalnego, atrakcyjności turystycznej oraz korzystnego położenia pomiędzy województwem kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim i mazowieckim.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój turystyki całorocznej,

• ochronę zasobów wodnych,

• wzmacnianie gospodarki opartej na usługach,

• rozwój zielonej infrastruktury,

• wsparcie nowoczesnego rolnictwa,

• rozwój przedsiębiorczości lokalnej,

• wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł energii.

Połączenie jezior, lasów, cennych obszarów przyrodniczych i bogatej historii sprawia, że Powiat Brodnicki należy do najbardziej perspektywicznych i atrakcyjnych środowiskowo regionów województwa kujawsko-pomorskiego.