Powiat Nakielski

Charakterystyka powiatu

Powiat Nakielski położony jest w zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego, na pograniczu Kujaw, Krajny i Pałuk. Jest regionem o dużym znaczeniu rolniczym, logistycznym i przyrodniczym, którego rozwój od wieków związany był z doliną Noteci oraz przebiegającymi tędy szlakami handlowymi.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 135 km² i liczy blisko 85 tysięcy mieszkańców. Siedzibą władz jest Nakło nad Notecią – historyczne miasto położone nad jedną z najważniejszych rzek północno-zachodniej Polski.

Region wyróżnia się wyjątkowym połączeniem terenów rolniczych, dolin rzecznych, jezior oraz obszarów chronionych. Duże znaczenie posiada także bliskość Bydgoszczy, dzięki której część powiatu rozwija się jako zaplecze mieszkaniowe i gospodarcze aglomeracji bydgoskiej.

Jednym z największych bogactw powiatu pozostaje dolina Noteci – rozległy system łąk, mokradeł i terenów podmokłych o ogromnym znaczeniu przyrodniczym dla całej Polski.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Krajobraz powiatu jest niezwykle zróżnicowany. Obok rozległych terenów rolniczych występują tutaj doliny rzeczne, torfowiska, mokradła, jeziora oraz kompleksy leśne charakterystyczne dla Krajny.

Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu jest szeroka dolina Noteci, która przecina region ze wschodu na zachód. Tworzy ona mozaikę:

• łąk,

• pastwisk,

• starorzeczy,

• terenów podmokłych,

• kanałów wodnych.

Północna część powiatu posiada bardziej pagórkowaty charakter i krajobrazowo nawiązuje do Krajny, natomiast południowa związana jest z doliną Noteci i terenami kujawskimi.

Wody i retencja

Powiat Nakielski należy do najważniejszych obszarów wodnych województwa kujawsko-pomorskiego. Kluczową rolę odgrywa Noteć, jedna z najdłuższych rzek Polski.

Znaczenie mają również:

• Kanał Bydgoski,

• system kanałów melioracyjnych,

• starorzecza Noteci,

• mokradła dolinne,

• niewielkie jeziora i zbiorniki wodne.

Dolina Noteci – zielony korytarz północnej Polski

Dolina Noteci należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów zachodniej Polski. Rozległe tereny podmokłe pełnią funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• klimatyczne,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe.

To jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych w kraju, umożliwiający migrację wielu gatunków ptaków i zwierząt.

W dobie zmian klimatu znaczenie doliny Noteci jako naturalnego magazynu wody będzie systematycznie rosło.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat posiada silne tradycje rolnicze. Znaczna część powierzchni wykorzystywana jest pod uprawy rolne i hodowlę zwierząt.

Dominują:

• pszenica,

• kukurydza,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• jęczmień,

• rośliny paszowe.

Ważną rolę odgrywa również produkcja mleka oraz hodowla trzody chlewnej.

Poza rolnictwem rozwijają się:

• logistyka,

• przetwórstwo spożywcze,

• budownictwo,

• handel,

• usługi.

Bliskość Bydgoszczy oraz przebieg ważnych tras komunikacyjnych sprzyjają napływowi nowych inwestycji.

Nakło nad Notecią – miasto związane z wodą

Historia Nakła od wieków związana była z Notecią i żeglugą śródlądową. Miasto rozwijało się jako ważny punkt handlowy i komunikacyjny.

Dziś pozostaje centrum administracyjnym i gospodarczym regionu, a jego położenie nad wodą nadal stanowi jeden z najważniejszych atutów rozwojowych.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej piątej powierzchni powiatu. Największe kompleksy występują w północnej części regionu oraz na terenach mniej przydatnych rolniczo.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Lasy pełnią istotne funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• krajobrazowe,

• rekreacyjne.

Ważnym elementem środowiska są również zadrzewienia śródpolne oraz tereny zieleni związane z doliną Noteci.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Nakielski należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów województwa pod względem ochrony ptaków.

Występują tutaj:

• bieliki,

• żurawie,

• błotniaki stawowe,

• czaple,

• bociany czarne,

• gęsi migrujące,

• bobry,

• wydry.

Natura 2000 w dolinie Noteci

Znaczna część doliny Noteci objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000. Ochroną objęto przede wszystkim siedliska ptaków związanych z terenami podmokłymi i łąkowymi.

Jest to jeden z najważniejszych obszarów ornitologicznych województwa kujawsko-pomorskiego.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z pograniczem Kujaw, Pałuk i Krajny oraz rozwojem handlu rzecznego.

Do najważniejszych zabytków należą:

• historyczne centrum Nakła nad Notecią,

• zabytkowe kościoły regionu,

• zespoły pałacowo-parkowe,

• dwory ziemiańskie,

• dawne budowle hydrotechniczne,

• obiekty związane z Kanałem Bydgoskim.

Wiele miejscowości zachowało tradycyjny krajobraz kulturowy charakterystyczny dla zachodniej części województwa.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada bardzo dobre warunki do rozwoju turystyki aktywnej i przyrodniczej.

Największe atrakcje obejmują:

• dolinę Noteci,

• szlaki rowerowe,

• trasy kajakowe,

• Kanał Bydgoski,

• tereny obserwacji ptaków,

• kompleksy leśne Krajny,

• zabytki Nakła nad Notecią.

Coraz większym zainteresowaniem cieszy się turystyka przyrodnicza związana z mokradłami oraz aktywny wypoczynek na terenach nadrzecznych.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Nakielski posiada wyjątkowy potencjał związany z błękitno-zieloną infrastrukturą. Dolina Noteci stanowi naturalny fundament działań związanych z adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Noteci,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie mokradeł,

• ochronę terenów zalewowych,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• poprawę gospodarowania wodami opadowymi.

Region posiada potencjał, aby stać się jednym z najważniejszych obszarów rozwoju gospodarki wodnej w województwie kujawsko-pomorskim.

Potencjał rozwojowy

Powiat Nakielski korzysta z połączenia silnego rolnictwa, korzystnego położenia komunikacyjnego oraz wyjątkowych walorów przyrodniczych.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój nowoczesnego rolnictwa,

• ochronę zasobów wodnych,

• rozwój logistyki,

• wykorzystanie potencjału doliny Noteci,

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii.

Połączenie doliny Noteci, krajobrazów Krajny, silnego zaplecza rolniczego oraz bliskości Bydgoszczy sprawia, że Powiat Nakielski należy do najbardziej interesujących rozwojowo regionów zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego.