Powiat Sępoleński

Charakterystyka powiatu

Powiat Sępoleński położony jest w północno-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego, na historycznej Krajnie. Jest jednym z najbardziej malowniczych i przyrodniczo wartościowych regionów województwa, gdzie krajobraz tworzą liczne jeziora, lasy, wzgórza morenowe oraz rozległe tereny rolnicze.

Powiat zajmuje powierzchnię około 791 km² i zamieszkuje go blisko 42 tysiące mieszkańców. Siedzibą władz jest Sępólno Krajeńskie – miasto położone wśród jezior i lasów, będące naturalnym centrum administracyjnym i gospodarczym regionu.

Krajna od wieków stanowiła pogranicze Pomorza, Wielkopolski i Kujaw. Dzięki temu region wykształcił własną tożsamość kulturową oraz charakterystyczny krajobraz, który do dziś pozostaje jednym z największych jego atutów. Powiat Sępoleński wyróżnia się wysoką jakością środowiska naturalnego, dużym udziałem terenów leśnych oraz bardzo dobrymi warunkami do rozwoju turystyki i rekreacji.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Sępoleński należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo obszarów województwa kujawsko-pomorskiego. Region został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie, które pozostawiło liczne jeziora polodowcowe, wzgórza morenowe i rynny jeziorne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• jeziora krajeńskie,

• wzgórza morenowe,

• rozległe kompleksy leśne,

• doliny rzeczne,

• łąki i tereny podmokłe,

• tradycyjny krajobraz rolniczy.

Połączenie jezior, lasów i pagórkowatego terenu sprawia, że region często porównywany jest do bardziej znanych pojezierzy północnej Polski. Jednocześnie zachował spokojniejszy charakter i mniejszą presję turystyczną.

Wody i retencja

Woda stanowi jedno z największych bogactw powiatu. Na jego terenie znajduje się kilkadziesiąt jezior oraz liczne cieki wodne tworzące ważny system przyrodniczy.

Najważniejsze znaczenie mają:

• Jezioro Sępoleńskie,

• Jezioro Więcborskie,

• Jezioro Lutowskie,

• Jezioro Borzechowskie,

• Sępolenka,

• Kamionka.

Krajeńskie jeziora – naturalne magazyny wody

Jeziora regionu odgrywają kluczową rolę dla lokalnego środowiska i gospodarki.

Pełnią funkcje:

• retencyjne,

• przyrodnicze,

• turystyczne,

• krajobrazowe,

• klimatyczne.

W dobie zmian klimatu zachowanie dobrej jakości wód oraz ochrona terenów podmokłych stają się jednym z najważniejszych wyzwań rozwojowych regionu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą. Obok rolnictwa duże znaczenie mają leśnictwo, przetwórstwo oraz turystyka.

Najważniejsze uprawy obejmują:

• zboża,

• kukurydzę,

• rzepak,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Znaczącą rolę odgrywa również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• hodowla trzody chlewnej.

W gospodarce rozwijają się także:

• przemysł drzewny,

• przetwórstwo spożywcze,

• usługi,

• budownictwo,

• przedsiębiorstwa obsługujące ruch turystyczny.

Krajna – region jezior i lasów

Jednym z największych potencjałów gospodarczych regionu jest jego atrakcyjność krajobrazowa. Coraz większą rolę odgrywa turystyka związana z jeziorami, rekreacją wodną oraz aktywnym wypoczynkiem.

Położenie z dala od największych aglomeracji pozwoliło zachować wysoką jakość środowiska, która staje się coraz cenniejszym zasobem rozwojowym.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około 35% powierzchni powiatu, co czyni go jednym z najbardziej zalesionych obszarów województwa kujawsko-pomorskiego.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• świerk,

• buk na wybranych stanowiskach.

Największe kompleksy leśne występują:

• w północnej części regionu,

• wokół jezior,

• na terenach morenowych.

Lasy pełnią niezwykle ważne funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• rekreacyjne,

• ochronne.

Stanowią także istotne siedliska dla wielu gatunków zwierząt.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów zachodniej części województwa.

Można tu spotkać:

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• czaple,

• zimorodki,

• wydry,

• bobry,

• jelenie,

• sarny.

Szczególnie cenne są siedliska związane z jeziorami, mokradłami oraz dużymi kompleksami leśnymi Krajny.

Wiele terenów objętych jest ochroną w ramach obszarów Natura 2000 oraz lokalnych form ochrony przyrody.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z Krajną, która przez wieki znajdowała się na styku wpływów pomorskich, wielkopolskich i kujawskich.

Do najważniejszych zabytków należą:

• historyczne centrum Sępólna Krajeńskiego,

• zabytki Więcborka,

• kościoły gotyckie i neogotyckie,

• zespoły pałacowo-parkowe,

• dawne dwory ziemiańskie,

• tradycyjna zabudowa krajeńska.

Region zachował wiele elementów lokalnej kultury oraz tradycyjnego krajobrazu osadniczego.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada jedne z najlepszych warunków do rozwoju turystyki aktywnej w województwie kujawsko-pomorskim.

Największe atrakcje obejmują:

• jeziora krajeńskie,

• szlaki kajakowe,

• trasy rowerowe,

• kompleksy leśne,

• plaże i kąpieliska,

• tereny wędkarskie,

• zabytki Krajny.

Dużym zainteresowaniem cieszą się także sporty wodne, żeglarstwo oraz wypoczynek nad jeziorami.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Sępoleński posiada wyjątkowo dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury. Liczne jeziora, lasy i mokradła tworzą naturalny system wspierający adaptację do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior,

• rozwój małej retencji,

• ochronę terenów podmokłych,

• zachowanie kompleksów leśnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie powierzchni zadrzewień,

• ochronę różnorodności biologicznej.

Region może stać się jednym z liderów działań związanych z ochroną zasobów wodnych i krajobrazu w północno-zachodniej części województwa.

Potencjał rozwojowy

Powiat Sępoleński dysponuje dużym potencjałem wynikającym z wyjątkowych walorów przyrodniczych oraz wysokiej jakości środowiska.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój turystyki całorocznej,

• ochronę jezior i zasobów wodnych,

• rozwój gospodarki leśnej,

• wsparcie nowoczesnego rolnictwa,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• promocję marki Krajny.

Połączenie jezior, lasów, bogatej przyrody oraz spokojnego charakteru regionu sprawia, że Powiat Sępoleński należy do najbardziej atrakcyjnych krajobrazowo obszarów województwa kujawsko-pomorskiego.