Powiat Świecki

Charakterystyka powiatu

Powiat Świecki położony jest w północnej części województwa kujawsko-pomorskiego, na styku Kociewia, Borów Tucholskich oraz Doliny Dolnej Wisły. Należy do najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo i gospodarczo regionów województwa, łącząc rozległe kompleksy leśne, doliny wielkich rzek, żyzne tereny rolnicze oraz jeden z najważniejszych ośrodków przemysłu papierniczego w Polsce.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 473 km² i zamieszkuje go blisko 100 tysięcy mieszkańców. Siedzibą władz jest Świecie – historyczne miasto położone u ujścia Wdy do Wisły, od wieków związane z handlem rzecznym i strategicznym położeniem komunikacyjnym.

Region wyróżnia się wyjątkowym bogactwem krajobrazów. Na stosunkowo niewielkim obszarze spotykają się tutaj dolina Wisły, dolina Wdy, tereny Borów Tucholskich oraz wysoczyzny morenowe Kociewia. Dzięki temu Powiat Świecki należy do najcenniejszych przyrodniczo części województwa kujawsko-pomorskiego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Świecki należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów województwa. Występują tutaj zarówno rozległe równiny rzeczne, jak i pagórkowate tereny polodowcowe oraz duże kompleksy leśne.

Najważniejsze elementy krajobrazu to:

• Dolina Dolnej Wisły,

• dolina Wdy,

• Bory Tucholskie,

• Kociewie,

• wysoczyzny morenowe,

• jeziora polodowcowe,

• tereny sandrowe.

Szczególnie imponujące są wysokie skarpy wiślane oraz malownicze przełomy Wdy, która należy do najpiękniejszych rzek Pomorza i Kujaw.

Region jest jednym z niewielu miejsc w województwie, gdzie można obserwować tak duże zróżnicowanie środowiska naturalnego na stosunkowo niewielkim obszarze.

Wody i retencja

Powiat należy do najzasobniejszych w wodę regionów województwa kujawsko-pomorskiego. Kluczową rolę odgrywają tutaj Wisła oraz Wda.

Najważniejsze elementy systemu wodnego tworzą:

• Wisła,

• Wda,

• Wierzyca,

• liczne jeziora polodowcowe,

• mokradła,

• starorzecza,

• tereny zalewowe.

Wda – jedna z najpiękniejszych rzek Polski

Wda stanowi prawdziwy przyrodniczy skarb regionu. Jej dolina zachowała naturalny charakter na wielu odcinkach i jest ceniona przez kajakarzy z całej Polski.

Rzeka pełni funkcje:

• retencyjne,

• przyrodnicze,

• turystyczne,

• krajobrazowe,

• klimatyczne.

Dolina Wdy stanowi również ważny korytarz ekologiczny łączący Bory Tucholskie z doliną Wisły.

Wisła – wielka rzeka regionu

Zachodnia część powiatu związana jest z Doliną Dolnej Wisły, jednym z najważniejszych systemów przyrodniczych Europy Środkowej.

Wisła odpowiada za:

• ochronę przeciwpowodziową,

• magazynowanie wody,

• migrację ptaków,

• utrzymanie różnorodności biologicznej,

• kształtowanie lokalnego klimatu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu jest jedną z najbardziej zróżnicowanych w województwie kujawsko-pomorskim.

W rolnictwie dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• rzepak,

• ziemniaki,

• rośliny paszowe.

Duże znaczenie ma także hodowla bydła i produkcja mleka.

Jednocześnie powiat należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych województwa.

Rozwinięte są branże:

• papiernicza,

• drzewna,

• logistyczna,

• spożywcza,

• budowlana,

• energetyczna.

Świecie – stolica polskiego papieru

Najbardziej rozpoznawalną specjalizacją gospodarczą regionu jest przemysł papierniczy.

Działająca w Świeciu papiernia należy do największych zakładów tego typu w Europie i od dziesięcioleci stanowi jeden z najważniejszych filarów gospodarki całego regionu.

Przemysł drzewny i papierniczy pozostaje jednym z głównych pracodawców w powiecie.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują niemal połowę powierzchni powiatu, co czyni go jednym z najbardziej zalesionych obszarów województwa kujawsko-pomorskiego.

Największe kompleksy związane są z:

• Borami Tucholskimi,

• doliną Wdy,

• terenami sandrowymi północnej części regionu.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• świerk,

• buk.

Lasy pełnią niezwykle ważną funkcję:

• retencyjną,

• klimatyczną,

• ochronną,

• rekreacyjną.

Stanowią również podstawę funkcjonowania lokalnego przemysłu drzewnego.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Świecki należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów województwa.

Można tu spotkać:

• bieliki,

• rybołowy,

• żurawie,

• bociany czarne,

• zimorodki,

• wydry,

• bobry,

• jelenie,

• wilki pojawiające się w większych kompleksach leśnych.

Natura 2000 i Bory Tucholskie

Znaczne obszary powiatu objęte są ochroną w ramach sieci Natura 2000.

Szczególne znaczenie posiadają:

• Dolina Dolnej Wisły,

• dolina Wdy,

• fragmenty Borów Tucholskich,

• obszary mokradłowe i jeziorne.

Stanowią one jedne z najważniejszych ostoi przyrody północnej Polski.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z Pomorzem, Kociewiem i ziemią chełmińską.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• zamek krzyżacki w Świeciu,

• historyczne centrum Świecia,

• zabytki Nowego,

• gotyckie kościoły,

• zespoły pałacowo-parkowe,

• tradycyjną zabudowę Kociewia.

Szczególnie cennym obiektem jest zamek w Świeciu, należący do najlepiej zachowanych warowni krzyżackich w Polsce.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje jedne z najlepszych warunków do aktywnego wypoczynku w województwie kujawsko-pomorskim.

Największe atrakcje obejmują:

• dolinę Wdy,

• Bory Tucholskie,

• Dolinę Dolnej Wisły,

• szlaki kajakowe,

• trasy rowerowe,

• jeziora,

• zamek w Świeciu,

• zabytki Kociewia.

Szczególnie popularne są spływy kajakowe Wdą, która należy do najpiękniejszych tras wodnych w Polsce.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Świecki posiada wyjątkowy potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury. Duże zasoby wodne i leśne tworzą naturalne podstawy dla działań związanych z adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Wisły,

• ochronę doliny Wdy,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie mokradeł,

• ochronę Borów Tucholskich,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie odporności krajobrazu na suszę.

Region może pełnić rolę jednego z najważniejszych obszarów ochrony zasobów przyrodniczych województwa.

Potencjał rozwojowy

Powiat Świecki należy do najbardziej perspektywicznych regionów województwa kujawsko-pomorskiego. Łączy silną gospodarkę, duże zasoby naturalne oraz wyjątkowe walory krajobrazowe.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój przemysłu papierniczego,

• wykorzystanie potencjału logistyki,

• rozwój turystyki aktywnej,

• ochronę zasobów wodnych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• promocję walorów Borów Tucholskich i Kociewia.

Połączenie Wisły, Wdy, Borów Tucholskich oraz silnego zaplecza gospodarczego sprawia, że Powiat Świecki należy do najciekawszych i najbardziej wszechstronnych regionów województwa kujawsko-pomorskiego.