Powiat Toruński

Charakterystyka powiatu

Powiat Toruński położony jest w centralnej części województwa kujawsko-pomorskiego i otacza Toruń – jedno z najważniejszych miast historycznych Polski, będące odrębnym miastem na prawach powiatu. Dzięki temu region korzysta zarówno z bliskości dużego ośrodka akademickiego i gospodarczego, jak i z walorów przyrodniczych charakterystycznych dla doliny Wisły oraz terenów pojeziernych.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 230 km² i liczy ponad 115 tysięcy mieszkańców. Jest jednym z najszybciej rozwijających się powiatów województwa, szczególnie w gminach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Torunia. Rozwój mieszkaniowy, przedsiębiorczość oraz inwestycje infrastrukturalne sprawiają, że region odgrywa coraz większą rolę w strukturze gospodarczej Kujaw i Pomorza.

Jednocześnie Powiat Toruński pozostaje obszarem o wysokich walorach przyrodniczych. Występują tu doliny rzeczne, rozległe kompleksy leśne, wydmy śródlądowe, jeziora oraz jedne z najcenniejszych krajobrazów związanych z doliną Wisły.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Toruński charakteryzuje się wyjątkowo dużą różnorodnością krajobrazową. Zachodnią część regionu kształtuje szeroka dolina Wisły, natomiast we wschodniej występują bardziej urozmaicone tereny związane z Pojezierzem Dobrzyńskim.

Najważniejsze elementy krajobrazu obejmują:

• Dolinę Dolnej Wisły,

• dolinę Drwęcy,

• kompleksy leśne Kotliny Toruńskiej,

• wydmy śródlądowe,

• jeziora polodowcowe,

• tereny rolnicze Kujaw i ziemi chełmińskiej.

Szczególnie charakterystyczne są rozległe lasy sosnowe otaczające Toruń oraz wysokie skarpy wiślane oferujące jedne z najpiękniejszych panoram w województwie kujawsko-pomorskim.

Wody i retencja

Woda odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu środowiska naturalnego powiatu. Region położony jest pomiędzy dwoma ważnymi systemami rzecznymi – Wisłą i Drwęcą.

Najważniejsze elementy hydrologiczne to:

• Wisła,

• Drwęca,

• liczne dopływy obu rzek,

• jeziora polodowcowe,

• starorzecza,

• tereny podmokłe.

Wisła – kręgosłup ekologiczny regionu

Wisła jest najważniejszym elementem krajobrazu zachodniej części powiatu. Jej dolina pełni funkcję:

• retencyjną,

• przeciwpowodziową,

• krajobrazową,

• przyrodniczą,

• klimatyczną.

Rozległe tereny zalewowe i starorzecza stanowią cenne siedliska dla wielu gatunków ptaków oraz innych zwierząt.

Drwęca – jedna z najcenniejszych rzek Polski

Wschodnia część powiatu związana jest z doliną Drwęcy, która należy do najlepiej zachowanych przyrodniczo rzek w kraju.

Drwęca jest objęta ochroną jako obszar Natura 2000 i stanowi ważny korytarz ekologiczny łączący Pojezierze Mazurskie z doliną Wisły.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Toruński posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą. Obok tradycyjnego rolnictwa coraz większe znaczenie mają przedsiębiorstwa usługowe, logistyczne i produkcyjne korzystające z bliskości Torunia.

Najważniejsze uprawy obejmują:

• pszenicę,

• kukurydzę,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• warzywa polowe,

• rośliny paszowe.

Znacząca pozostaje także:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• hodowla trzody chlewnej.

Rozwijają się również:

• centra logistyczne,

• przedsiębiorstwa budowlane,

• zakłady produkcyjne,

• sektor usług.

Sąsiedztwo Torunia jako przewaga rozwojowa

Bliskość Torunia wpływa na dynamiczny rozwój wielu gmin powiatu. Powstają nowe osiedla mieszkaniowe, strefy aktywności gospodarczej oraz nowoczesna infrastruktura transportowa.

Powiat staje się coraz ważniejszym miejscem zamieszkania dla osób pracujących w Toruniu, jednocześnie zachowując swój przyrodniczy charakter.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu i należą do jego największych bogactw przyrodniczych.

Największe kompleksy związane są z:

• Kotliną Toruńską,

• doliną Wisły,

• doliną Drwęcy,

• terenami wydmowymi.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Lasy pełnią istotne funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• rekreacyjne,

• klimatyczne.

Stanowią również ważne miejsce wypoczynku mieszkańców Torunia i okolic.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Toruński należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów centralnej części województwa.

Można spotkać tutaj:

• bieliki,

• bociany czarne,

• żurawie,

• zimorodki,

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• liczne gatunki nietoperzy.

Natura 2000 w dolinach Wisły i Drwęcy

Znaczna część najcenniejszych terenów objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000.

Szczególnie ważne są:

• Dolina Dolnej Wisły,

• Dolina Drwęcy,

• starorzecza,

• mokradła,

• siedliska ptaków wodnych i błotnych.

Obszary te odgrywają kluczową rolę w zachowaniu różnorodności biologicznej regionu.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z ziemią chełmińską, Kujawami i wielowiekowym wpływem Torunia.

Do najważniejszych zabytków należą:

• zamek w Złotorii,

• zabytkowe kościoły gotyckie,

• historyczne układy ruralistyczne,

• zespoły pałacowo-parkowe,

• dwory ziemiańskie,

• dawne przeprawy wiślane.

Wiele miejscowości zachowało tradycyjny charakter oraz elementy historycznego krajobrazu kulturowego regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do rozwoju turystyki aktywnej, przyrodniczej i rodzinnej.

Największe atrakcje obejmują:

• dolinę Wisły,

• dolinę Drwęcy,

• szlaki rowerowe,

• trasy kajakowe,

• kompleksy leśne,

• jeziora,

• zabytki ziemi chełmińskiej.

Dużą popularnością cieszą się wycieczki rowerowe wokół Torunia oraz spływy kajakowe Drwęcą.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Toruński posiada jedne z najlepszych warunków w województwie do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury. Obecność dwóch dużych dolin rzecznych oraz rozległych terenów leśnych tworzy solidne podstawy dla działań związanych z adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• ochronę doliny Wisły,

• ochronę doliny Drwęcy,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie mokradeł,

• zwiększanie powierzchni terenów zielonych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• poprawę gospodarowania wodami opadowymi.

Szczególnie ważne pozostaje zachowanie równowagi pomiędzy dynamicznym rozwojem osadnictwa a ochroną środowiska naturalnego.

Potencjał rozwojowy

Powiat Toruński należy do najbardziej perspektywicznych regionów województwa kujawsko-pomorskiego. Korzysta zarówno z bliskości dużego miasta, jak i z wysokiej jakości środowiska naturalnego.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój nowoczesnej przedsiębiorczości,

• logistykę i transport,

• budownictwo mieszkaniowe,

• ochronę zasobów wodnych,

• rozwój turystyki aktywnej,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii.

Połączenie doliny Wisły, doliny Drwęcy, rozległych lasów oraz bezpośredniego sąsiedztwa Torunia sprawia, że Powiat Toruński należy do najatrakcyjniejszych miejsc do życia i inwestowania w województwie kujawsko-pomorskim.