Powiat Pajęczański

Charakterystyka powiatu

Powiat Pajęczański położony jest w południowo-zachodniej części województwa łódzkiego, na pograniczu ziemi sieradzkiej, wieluńskiej i częstochowskiej. To region o spokojnym, rolniczym charakterze, wyróżniający się dużym udziałem terenów leśnych, dolin rzecznych oraz stosunkowo wysoką jakością środowiska naturalnego. Dzięki położeniu z dala od największych aglomeracji zachował wiele walorów krajobrazowych, które w innych częściach centralnej Polski uległy już znacznym przekształceniom.

Powiat zajmuje powierzchnię około 804 km² i zamieszkuje go blisko 52 tysiące mieszkańców. Jego siedzibą jest Pajęczno, będące lokalnym centrum administracyjnym, handlowym i usługowym.

Region położony jest w dorzeczu Warty i Liswarty. Krajobraz tworzą rozległe tereny rolnicze, kompleksy leśne, doliny rzeczne oraz obszary podmokłe. Szczególnie cenne przyrodniczo są fragmenty doliny Warty oraz tereny leśne południowej części powiatu, które pełnią ważną funkcję w systemie przyrodniczym województwa łódzkiego.

Powiat Pajęczański jest przykładem regionu, w którym rozwój gospodarczy opiera się przede wszystkim na rolnictwie, lokalnej przedsiębiorczości oraz racjonalnym wykorzystaniu zasobów środowiska.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Pajęczański należy do bardziej zielonych regionów województwa łódzkiego. W krajobrazie dominują pola uprawne przeplatane lasami, dolinami rzecznymi i terenami podmokłymi.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Warty,

• dolinę Liswarty,

• tereny leśne południowego Łódzkiego,

• krajobrazy rolnicze,

• obszary źródliskowe,

• łąki i pastwiska.

Duże znaczenie dla przyrody regionu mają naturalne doliny rzeczne oraz kompleksy leśne pełniące funkcję ostoi dla wielu gatunków zwierząt.

W cieniu doliny Warty

Warta od wieków wpływała na rozwój osadnictwa, gospodarki i krajobrazu regionu. Jej dolina należy do najważniejszych elementów środowiska naturalnego powiatu.

Wody i retencja

Powiat posiada stosunkowo korzystne warunki wodne jak na centralną Polskę.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Wartę,

• Liswartę,

• Pisię,

• starorzecza,

• stawy hodowlane,

• zbiorniki retencyjne.

Warta – największa rzeka regionu

Warta jest najważniejszym ciekiem wodnym powiatu i odgrywa kluczową rolę w lokalnym środowisku.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe,

• rolnicze.

Retencja jako inwestycja w przyszłość

Coraz częstsze okresy suszy sprawiają, że rozwój małej retencji oraz ochrona terenów podmokłych stają się jednym z najważniejszych wyzwań regionu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Rolnictwo pozostaje podstawą lokalnej gospodarki.

Dominujące uprawy obejmują:

• pszenicę,

• żyto,

• kukurydzę,

• rzepak,

• ziemniaki.

Znaczenie posiada również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• hodowla trzody chlewnej,

• produkcja pasz.

Rozwijają się także:

• przemysł spożywczy,

• usługi,

• handel,

• budownictwo,

• transport.

Rolnictwo i przetwórstwo

Powiat od wielu lat specjalizuje się w produkcji rolnej, która stanowi fundament lokalnej gospodarki.

Korzystne położenie komunikacyjne

Bliskość województwa śląskiego i rozwijającej się sieci drogowej zwiększa możliwości rozwoju przedsiębiorczości.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu.

Największe kompleksy występują:

• w południowej części regionu,

• w dolinie Warty,

• na terenach pogranicza z województwem śląskim.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Zielone zaplecze południowego Łódzkiego

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• klimatyczne,

• rekreacyjne,

• krajobrazowe.

Ich znaczenie dla ochrony zasobów wodnych i różnorodności biologicznej stale rośnie.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada wiele cennych siedlisk związanych z dolinami rzecznymi i kompleksami leśnymi.

Można spotkać tutaj:

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• żurawie,

• bieliki,

• bociany czarne,

• liczne gatunki płazów.

Dolina Warty jako korytarz ekologiczny

Najcenniejsze przyrodniczo obszary związane są z doliną Warty, która umożliwia migrację zwierząt na dużą skalę.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z rolnictwem, handlem oraz rozwojem niewielkich miast ziemi wieluńskiej.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• historyczne centrum Pajęczna,

• zabytki Działoszyna,

• kościoły regionu,

• zespoły dworskie i parkowe,

• tradycyjną zabudowę wiejską.

Działoszyn i dolina Warty

Działoszyn należy do najstarszych miejscowości regionu i od wieków związany jest z doliną Warty.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje dobre warunki do spokojnego wypoczynku blisko natury.

Największe atrakcje obejmują:

• dolinę Warty,

• tereny leśne,

• szlaki rowerowe,

• obszary przyrodnicze,

• zabytki Pajęczna i Działoszyna,

• lokalne wydarzenia kulturalne.

Coraz większą popularnością cieszy się turystyka rowerowa i krajoznawcza.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Pajęczański posiada duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury związanej z ochroną rzek i krajobrazu rolniczego.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Warty,

• rozwój małej retencji,

• zachowanie terenów podmokłych,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę bioróżnorodności,

• adaptację do zmian klimatu.

Szczególne znaczenie ma zachowanie naturalnych funkcji dolin rzecznych oraz zwiększanie odporności regionu na susze.

Potencjał rozwojowy

Powiat Pajęczański posiada stabilne fundamenty rozwoju oparte na rolnictwie, przedsiębiorczości i wysokiej jakości środowiska naturalnego. Coraz większą rolę mogą odgrywać również działania związane z energetyką odnawialną oraz turystyką przyrodniczą.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój nowoczesnego rolnictwa,

• wspieranie lokalnych przedsiębiorstw,

• rozwój turystyki aktywnej,

• ochronę zasobów wodnych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• promocję walorów przyrodniczych doliny Warty.

Połączenie rozległych terenów zielonych, cennych dolin rzecznych oraz spokojnego krajobrazu sprawia, że Powiat Pajęczański należy do najbardziej naturalnych regionów województwa łódzkiego.