Powiat Tomaszowski

Charakterystyka powiatu

Powiat Tomaszowski położony jest w południowo-wschodniej części województwa łódzkiego i należy do najbardziej atrakcyjnych przyrodniczo regionów centralnej Polski. Łączy w sobie walory krajobrazowe doliny Pilicy, rozległych kompleksów leśnych oraz obszarów źródliskowych, które od lat przyciągają turystów, miłośników przyrody i aktywnego wypoczynku. Region jest również ważnym ośrodkiem przemysłowym i gospodarczym województwa łódzkiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 025 km² i zamieszkuje go blisko 115 tysięcy mieszkańców. Jego siedzibą jest Tomaszów Mazowiecki, należący do największych miast regionu.

Krajobraz powiatu wyróżnia się na tle województwa dużym udziałem lasów, obecnością licznych rzek i źródeł oraz wyjątkowymi formami przyrody związanymi z obszarem Pilicy i dawną Puszczą Pilicką. To właśnie tutaj znajdują się jedne z najbardziej znanych atrakcji przyrodniczych województwa łódzkiego.

Powiat Tomaszowski jest przykładem regionu, który skutecznie łączy funkcje przemysłowe, turystyczne i środowiskowe.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Tomaszowski należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów województwa łódzkiego.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Pilicy,

• Lasy Spalskie,

• obszary źródliskowe,

• tereny dawnej Puszczy Pilickiej,

• Zalew Sulejowski,

• rozległe kompleksy leśne.

Duża różnorodność siedlisk sprawia, że region posiada wyjątkową wartość przyrodniczą.

Kraina Pilicy i Spały

Okolice Spały należą do najbardziej rozpoznawalnych terenów wypoczynkowych centralnej Polski. Łączą walory krajobrazowe, historyczne i przyrodnicze.

Wody i retencja

Powiat posiada jedne z najlepszych zasobów wodnych w województwie łódzkim.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Pilicę,

• Wolbórkę,

• Czarną Bielinę,

• źródła krasowe,

• Zalew Sulejowski,

• stawy i mokradła.

Pilica – najcenniejsza rzeka regionu

Pilica stanowi główną oś przyrodniczą i krajobrazową powiatu.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne,

• turystyczne.

Niebieskie Źródła

Rezerwat Niebieskie Źródła należy do najbardziej znanych atrakcji przyrodniczych województwa łódzkiego.

Wyjątkowe źródła krasowe tworzą charakterystyczne zjawisko optyczne, od którego pochodzi nazwa rezerwatu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą.

Dominujące uprawy obejmują:

• pszenicę,

• żyto,

• kukurydzę,

• ziemniaki,

• rzepak.

Znaczenie posiada również:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• hodowla trzody chlewnej,

• sadownictwo.

Rozwinięte są także:

• przemysł ceramiczny,

• przemysł chemiczny,

• logistyka,

• handel,

• turystyka.

Tomaszów Mazowiecki – przemysłowe centrum regionu

Miasto od wielu dekad pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych województwa łódzkiego.

Turystyka jako rosnący sektor gospodarki

Coraz większe znaczenie mają usługi związane z turystyką aktywną, przyrodniczą i rekreacyjną.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują ponad jedną trzecią powierzchni powiatu.

Największe kompleksy obejmują:

• Lasy Spalskie,

• lasy nad Pilicą,

• tereny dawnej Puszczy Pilickiej,

• okolice Spały.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• jodła,

• olsza.

Zielone serce województwa

Lasy pełnią funkcje:

• ochronne,

• retencyjne,

• klimatyczne,

• krajobrazowe,

• rekreacyjne.

Stanowią jeden z najważniejszych zasobów środowiskowych regionu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Tomaszowski należy do najbardziej wartościowych przyrodniczo regionów województwa.

Można spotkać tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry,

• żurawie,

• bieliki,

• bociany czarne,

• liczne gatunki nietoperzy.

Lasy Spalskie

Są jednym z najważniejszych obszarów występowania dzikiej zwierzyny w centralnej Polsce.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z rozwojem przemysłu, osadnictwa oraz dawnymi dobrami królewskimi.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Pałac Prezydencki w Spale,

• zabytki Tomaszowa Mazowieckiego,

• historyczny układ Spały,

• kościoły regionu,

• zespoły dworskie i pałacowe.

Spała – dawna rezydencja carów i prezydentów

Spała przez lata pełniła funkcję reprezentacyjnej miejscowości wypoczynkowej dla elit politycznych i państwowych.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najatrakcyjniejszych turystycznie regionów województwa łódzkiego.

Największe atrakcje obejmują:

• Niebieskie Źródła,

• Spałę,

• dolinę Pilicy,

• Zalew Sulejowski,

• szlaki kajakowe,

• ścieżki rowerowe,

• kompleksy leśne.

Region przyciąga zarówno turystów weekendowych, jak i osoby poszukujące aktywnego wypoczynku.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Tomaszowski posiada wyjątkowy potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Pilicy,

• rozwój małej retencji,

• ochronę lasów,

• zachowanie mokradeł,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę bioróżnorodności,

• adaptację regionu do zmian klimatu.

Kluczowe znaczenie ma utrzymanie wysokiej jakości zasobów wodnych oraz ochrona najcenniejszych obszarów przyrodniczych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Tomaszowski należy do regionów o bardzo dużym potencjale rozwoju. Łączy walory przyrodnicze, silną gospodarkę oraz jedne z najatrakcyjniejszych terenów turystycznych województwa łódzkiego.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• wspieranie przedsiębiorczości,

• rozwój przemysłu,

• ochronę zasobów wodnych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój energetyki odnawialnej,

• promocję doliny Pilicy i Spały.

Połączenie lasów, rzek, źródeł oraz bogatego dziedzictwa historycznego sprawia, że Powiat Tomaszowski należy do najbardziej wyjątkowych regionów województwa łódzkiego.