Powiat Janowski

Charakterystyka powiatu

Powiat Janowski położony jest w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego, na pograniczu Roztocza Zachodniego, Wyżyny Lubelskiej oraz Kotliny Sandomierskiej. Jest jednym z najbardziej zielonych i leśnych regionów Lubelszczyzny, a jego krajobraz od wieków kształtowały rozległe puszcze, doliny rzeczne oraz tradycyjne osadnictwo związane z dawną Ordynacją Zamojską.

Powiat zajmuje powierzchnię około 875 km² i zamieszkuje go blisko 45 tysięcy mieszkańców. Siedzibą władz jest Janów Lubelski – miasto znane z położenia w sercu Lasów Janowskich oraz rozwijającej się turystyki przyrodniczej.

To region wyjątkowy pod względem środowiskowym. Ponad jedna trzecia powierzchni powiatu pokryta jest lasami, a duża część obszaru objęta została różnymi formami ochrony przyrody. Lasy Janowskie należą do najcenniejszych kompleksów leśnych Polski Wschodniej i stanowią ważny element krajowego systemu przyrodniczego.

Powiat Janowski jest również przykładem regionu, który skutecznie wykorzystuje swoje zasoby naturalne do rozwoju turystyki, rekreacji i gospodarki związanej z ochroną środowiska.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Janowski należy do najbardziej naturalnych krajobrazowo regionów województwa lubelskiego. Dominują tutaj lasy, torfowiska, śródleśne polany oraz niewielkie doliny rzeczne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Lasy Janowskie,

• Równinę Biłgorajską,

• dolinę Bukowej,

• torfowiska i bagna,

• śródleśne wydmy,

• kompleksy stawów.

Krajobraz regionu ma charakter puszczański i przypomina wiele obszarów Polski północno-wschodniej. Duże zwarte kompleksy leśne tworzą jedną z największych ostoi przyrody w południowo-wschodniej Polsce.

Wody i retencja

Powiat posiada bardzo dobre warunki naturalnej retencji dzięki obecności lasów, mokradeł i rozbudowanej sieci cieków wodnych.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Bukową,

• Branew,

• Białą,

• Zalew Janowski,

• stawy hodowlane,

• torfowiska Lasów Janowskich.

Bukowa – rzeka Lasów Janowskich

Bukowa jest najważniejszą rzeką regionu. Przepływa przez rozległe obszary leśne i stanowi jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych tej części województwa.

Rzeka pełni funkcje:

• retencyjne,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe,

• turystyczne,

• klimatyczne.

Mokradła i torfowiska

Lasy Janowskie słyną z licznych torfowisk oraz terenów podmokłych. Są one naturalnymi magazynami wody, które odgrywają coraz większą rolę w przeciwdziałaniu skutkom suszy i zmian klimatycznych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu opiera się na połączeniu rolnictwa, leśnictwa, turystyki oraz lokalnej przedsiębiorczości.

Najważniejsze uprawy obejmują:

• zboża,

• kukurydzę,

• ziemniaki,

• rośliny paszowe,

• owoce miękkie.

Znaczącą rolę odgrywa również:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• produkcja drobiarska.

Rozwijają się także:

• przemysł drzewny,

• usługi turystyczne,

• gastronomia,

• przedsiębiorstwa rodzinne.

Turystyka jako nowa specjalizacja regionu

W ostatnich latach Janów Lubelski stał się jednym z najważniejszych ośrodków turystyki aktywnej w województwie lubelskim. Rozwijana jest infrastruktura rowerowa, rekreacyjna i wypoczynkowa związana z Lasami Janowskimi.

Lasy i środowisko

Lasy są największym bogactwem Powiatu Janowskiego.

Największe kompleksy związane są z:

• Lasami Janowskimi,

• Parkiem Krajobrazowym Lasy Janowskie,

• obszarami Natura 2000.

Dominują:

• sosna,

• jodła,

• dąb,

• brzoza,

• olsza.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• ochronne,

• gospodarcze,

• rekreacyjne,

• klimatyczne.

Lasy Janowskie – jedna z największych ostoi przyrody Polski Wschodniej

Kompleks Lasów Janowskich należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Lubelszczyzny. Zachowały się tutaj rozległe siedliska leśne, torfowiska oraz miejsca występowania wielu rzadkich gatunków zwierząt.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Janowski jest jednym z najważniejszych obszarów ochrony przyrody w województwie lubelskim.

Można spotkać tutaj:

• wilki,

• łosie,

• jelenie,

• bobry,

• wydry,

• bieliki,

• bociany czarne,

• żurawie,

• liczne gatunki nietoperzy.

Natura 2000 i ostoje leśne

Znaczna część regionu objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000.

Najcenniejsze siedliska obejmują:

• torfowiska,

• bory sosnowe,

• olsy,

• doliny rzeczne,

• siedliska ptaków drapieżnych.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z dawną Ordynacją Zamojską oraz osadnictwem leśnym.

Do najważniejszych zabytków należą:

• sanktuarium w Janowie Lubelskim,

• historyczne centrum Janowa Lubelskiego,

• dawne obiekty Ordynacji Zamojskiej,

• kościoły drewniane,

• tradycyjne zabudowania wiejskie.

Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej

Janów Lubelski jest jednym z ważniejszych miejsc pielgrzymkowych województwa lubelskiego. Sanktuarium od wieków przyciąga wiernych z różnych regionów Polski.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najatrakcyjniejszych turystycznie regionów południowej Lubelszczyzny.

Największe atrakcje obejmują:

• Lasy Janowskie,

• Park Krajobrazowy Lasy Janowskie,

• Zalew Janowski,

• ścieżki rowerowe,

• trasy konne,

• szlaki piesze,

• obserwację przyrody.

Dużą popularnością cieszą się wyprawy rowerowe oraz aktywności związane z turystyką leśną.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Janowski posiada wyjątkowe warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury. Rozległe lasy, mokradła i torfowiska tworzą naturalny system ochrony klimatu i zasobów wodnych.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę Lasów Janowskich,

• zachowanie torfowisk,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochronę doliny Bukowej,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie odporności na suszę,

• ochronę bioróżnorodności.

Region jest jednym z najlepszych przykładów wykorzystania naturalnych procesów przyrodniczych do budowania odporności środowiskowej.

Potencjał rozwojowy

Powiat Janowski należy do najbardziej perspektywicznych przyrodniczo regionów województwa lubelskiego. Jego największym atutem pozostają Lasy Janowskie, zasoby wodne oraz rosnąca atrakcyjność turystyczna.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój turystyki przyrodniczej,

• ochronę zasobów wodnych,

• rozwój gospodarki leśnej,

• wspieranie lokalnej przedsiębiorczości,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• promocję marki Lasów Janowskich.

Połączenie ogromnych kompleksów leśnych, bogatej bioróżnorodności, spokojnego krajobrazu i rozwijającej się infrastruktury turystycznej sprawia, że Powiat Janowski należy do najcenniejszych środowiskowo regionów województwa lubelskiego oraz całej Polski Wschodniej.