Powiat Kraśnicki

Charakterystyka powiatu

Powiat Kraśnicki położony jest w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego, na styku Wyżyny Lubelskiej, Kotliny Sandomierskiej oraz Roztocza Zachodniego. Należy do najważniejszych gospodarczo regionów zachodniej Lubelszczyzny, a jednocześnie wyróżnia się dużą różnorodnością krajobrazową, bogatymi tradycjami rolniczymi oraz znacznym udziałem terenów zielonych.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 005 km² i zamieszkuje go blisko 95 tysięcy mieszkańców. Siedzibą władz jest Kraśnik, które od wielu dekad stanowi jeden z najważniejszych ośrodków przemysłowych południowej części województwa.

Region od wieków rozwijał się dzięki korzystnemu położeniu pomiędzy Małopolską a Lubelszczyzną. Dziś Powiat Kraśnicki łączy funkcje przemysłowe, rolnicze i usługowe z coraz większym znaczeniem turystyki aktywnej oraz ochrony środowiska. Dużą rolę odgrywają także doliny rzeczne, kompleksy leśne oraz jedne z najlepszych sadów owocowych w Polsce.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Kraśnicki charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem krajobrazu. W północnej części dominują faliste tereny Wyżyny Lubelskiej, natomiast południowe obszary stopniowo przechodzą w krajobrazy związane z Roztoczem i Kotliną Sandomierską.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Wyżnicy,

• dolinę Sanny,

• lessowe wzgórza Wyżyny Lubelskiej,

• kompleksy leśne zachodniej Lubelszczyzny,

• sady owocowe,

• mozaikę pól, łąk i zadrzewień.

Region należy do najbardziej malowniczych części zachodniego województwa lubelskiego. Szczególnie atrakcyjne są liczne wąwozy lessowe oraz krajobrazy sadownicze charakterystyczne dla okolic Urzędowa i Dzierzkowic.

Wody i retencja

Choć powiat nie posiada dużych jezior naturalnych, znaczącą rolę odgrywają doliny rzeczne i lokalne systemy retencyjne.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Wyżnicę,

• Sannę,

• dopływy Wisły,

• zbiorniki retencyjne,

• stawy hodowlane,

• tereny podmokłe dolin rzecznych.

Wyżnica – rzeka krajobrazu lessowego

Wyżnica jest najważniejszą rzeką powiatu i od wieków wpływa na rozwój osadnictwa oraz gospodarki rolnej.

Dolina rzeki pełni funkcje:

• retencyjne,

• krajobrazowe,

• przyrodnicze,

• rolnicze.

Retencja w krajobrazie rolniczym

W związku z dominacją terenów rolniczych coraz większego znaczenia nabierają działania związane z zatrzymywaniem wody w krajobrazie, ochroną gleb oraz odbudową naturalnej retencji.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Kraśnicki należy do najważniejszych ośrodków gospodarczych zachodniej Lubelszczyzny.

Dominujące uprawy obejmują:

• pszenicę,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• kukurydzę,

• maliny,

• porzeczki,

• jabłonie.

Duże znaczenie posiada również:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• produkcja drobiarska.

Rozwinięte są także:

• przemysł metalowy,

• przemysł maszynowy,

• przetwórstwo spożywcze,

• logistyka,

• budownictwo.

Kraśnik – przemysłowa stolica regionu

Najbardziej rozpoznawalną specjalizacją gospodarczą powiatu pozostaje przemysł związany z Kraśnikiem.

Od dziesięcioleci funkcjonują tutaj zakłady produkcyjne związane z:

• przemysłem łożyskowym,

• metalurgią,

• produkcją maszyn,

• obróbką metali.

Miasto należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych województwa lubelskiego.

Zagłębie sadownicze Lubelszczyzny

Okolice Urzędowa, Dzierzkowic i Wilkołaza należą do ważnych obszarów sadowniczych regionu. Produkcja owoców miękkich i sadownictwo stanowią istotny filar lokalnej gospodarki.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują ponad jedną czwartą powierzchni powiatu i pełnią ważną rolę środowiskową.

Największe kompleksy leśne występują:

• w południowej części regionu,

• w dolinach rzecznych,

• na terenach o słabszych glebach.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• grab,

• olsza.

Lasy pełnią funkcje:

• ochronne,

• retencyjne,

• klimatyczne,

• rekreacyjne.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada bogate zasoby przyrodnicze związane z dolinami rzecznymi, terenami leśnymi i mozaiką krajobrazu rolniczego.

Można spotkać tutaj:

• bieliki,

• bociany czarne,

• żurawie,

• myszołowy,

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• lisy.

Doliny rzeczne jako korytarze ekologiczne

Najważniejsze znaczenie dla ochrony bioróżnorodności posiadają doliny Wyżnicy i Sanny, które umożliwiają migrację wielu gatunków zwierząt pomiędzy większymi kompleksami przyrodniczymi regionu.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Kraśnicki posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z dawnymi szlakami handlowymi oraz rozwojem miast Lubelszczyzny.

Do najważniejszych zabytków należą:

• historyczny Kraśnik Stary,

• klasztor kanoników regularnych w Kraśniku,

• zabytki Urzędowa,

• zespoły pałacowo-parkowe,

• drewniane kościoły regionu,

• tradycyjna zabudowa małomiasteczkowa.

Kraśnik Stary – perła historycznej Lubelszczyzny

Historyczna część Kraśnika zachowała cenny układ urbanistyczny oraz zabytki przypominające o wielowiekowej historii miasta i jego znaczeniu dla regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje coraz więcej możliwości związanych z turystyką aktywną i krajoznawczą.

Największe atrakcje obejmują:

• Kraśnik Stary,

• Zalew Kraśnicki,

• lessowe wąwozy,

• szlaki rowerowe,

• dolinę Sanny,

• kompleksy leśne,

• krajobrazy sadownicze.

Rosnącym zainteresowaniem cieszy się turystyka rowerowa oraz wypoczynek związany z poznawaniem tradycji kulinarnych i sadowniczych regionu.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kraśnicki posiada dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury. Szczególne znaczenie mają działania związane z ochroną zasobów wodnych i przeciwdziałaniem skutkom suszy.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• rozwój małej retencji,

• ochronę dolin rzecznych,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• ochronę gleb lessowych przed erozją,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• poprawę gospodarowania wodami opadowymi,

• ochronę bioróżnorodności.

Duże znaczenie ma również dostosowanie rolnictwa i sadownictwa do coraz częściej występujących zjawisk klimatycznych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kraśnicki należy do najbardziej wszechstronnych gospodarczo regionów województwa lubelskiego. Łączy silny przemysł, rozwinięte rolnictwo oraz cenne walory przyrodnicze.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• modernizację przemysłu,

• rozwój sadownictwa i przetwórstwa,

• ochronę zasobów wodnych,

• rozwój turystyki aktywnej,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie przedsiębiorczości lokalnej.

Połączenie tradycji przemysłowych Kraśnika, sadowniczych krajobrazów zachodniej Lubelszczyzny oraz coraz większego znaczenia działań środowiskowych sprawia, że Powiat Kraśnicki posiada bardzo dobre perspektywy zrównoważonego rozwoju w nadchodzących latach.