Powiat Gorzów Wielkopolski

Charakterystyka miasta

Gorzów Wielkopolski jest jednym z dwóch byłych miast wojewódzkich województwa lubuskiego oraz najważniejszym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym północnej części regionu. Położony nad Wartą, w otoczeniu rozległych lasów i terenów zielonych, stanowi przykład miasta, które rozwijało się w ścisłym związku z rzeką oraz zasobami przyrodniczymi zachodniej Polski.

Miasto zajmuje powierzchnię około 86 km² i liczy blisko 120 tysięcy mieszkańców. Jako miasto na prawach powiatu pełni funkcje administracyjne niezależne od otaczającego go Powiatu Gorzowskiego, pozostając jednak centrum całego północnego Lubuskiego.

Położenie przy ważnych szlakach komunikacyjnych prowadzących do Niemcy oraz bliskość granicy sprawiają, że Gorzów odgrywa istotną rolę w handlu, logistyce i współpracy międzynarodowej. Jednocześnie należy do najbardziej zielonych miast zachodniej Polski, a znaczna część jego otoczenia obejmuje lasy, doliny rzeczne i obszary cenne przyrodniczo.

Miasto coraz wyraźniej wykorzystuje swoje położenie nad Wartą, rozwijając przestrzenie rekreacyjne, infrastrukturę rowerową oraz projekty związane z błękitno-zieloną transformacją.

Miasto w liczbach

Przyroda i krajobraz

Gorzów Wielkopolski położony jest w Kotlinie Gorzowskiej, nad szeroką doliną Warty. Krajobraz miasta tworzą nadrzeczne tereny zielone, wzgórza morenowe oraz rozległe kompleksy leśne znajdujące się na obrzeżach.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Warty,

• dolinę Kłodawki,

• tereny nadrzeczne,

• wzgórza morenowe,

• lasy miejskie,

• parki i zieleńce.

W przeciwieństwie do wielu dużych miast Polski Gorzów zachował bezpośredni kontakt z naturalnymi krajobrazami rzecznymi i leśnymi.

Miasto nad Wartą

Rozwój miasta od wieków związany był z Wartą. Rzeka stanowiła szlak handlowy, źródło wody oraz naturalną oś urbanistyczną, która do dziś wyznacza charakter przestrzenny miasta.

Wody i retencja

Najważniejszym elementem systemu wodnego miasta jest Warta.

System wodny obejmuje:

• Wartę,

• Kłodawkę,

• starorzecza,

• zbiorniki retencyjne,

• miejskie systemy gospodarowania wodami opadowymi.

Warta – kręgosłup ekologiczny miasta

Warta jest najważniejszym zasobem przyrodniczym Gorzowa.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe.

Adaptacja do zmian klimatu

Miasto rozwija działania związane z zatrzymywaniem wód opadowych, ochroną terenów zalewowych oraz zwiększaniem odporności na susze i fale upałów.

Gospodarka i rozwój miasta

Gorzów Wielkopolski należy do najważniejszych ośrodków gospodarczych zachodniej Polski.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł motoryzacyjny,

• logistykę,

• handel,

• usługi,

• administrację,

• nowoczesne technologie,

• produkcję przemysłową.

Miasto korzysta z bliskości granicy niemieckiej oraz dogodnego położenia pomiędzy Berlinem, Poznaniem i Szczecinem.

Przemysł i inwestycje

Gorzów od wielu lat przyciąga inwestorów krajowych i zagranicznych. Funkcjonują tutaj przedsiębiorstwa związane z branżą motoryzacyjną, elektrotechniczną i logistyczną.

Centrum północnego Lubuskiego

Miasto pełni funkcję głównego centrum edukacyjnego, medycznego i administracyjnego dla znacznej części województwa.

Lasy i środowisko

Jednym z największych atutów miasta jest bliskość rozległych kompleksów leśnych.

Najważniejsze obszary zielone obejmują:

• Park Wiosny Ludów,

• Park Kopernika,

• tereny nadrzeczne Warty,

• lasy miejskie,

• Puszczę Gorzowską w bezpośrednim sąsiedztwie miasta.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• buk,

• brzoza,

• olsza.

Tereny zielone pełnią funkcje:

• klimatyczne,

• retencyjne,

• rekreacyjne,

• zdrowotne.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Dzięki bliskości rzek i lasów Gorzów posiada bogatą faunę jak na miasto tej wielkości.

Można spotkać tutaj:

• bobry,

• wydry,

• sarny,

• lisy,

• bieliki,

• zimorodki,

• czaple,

• liczne gatunki ptaków wodnych.

Dolina Warty jako korytarz ekologiczny

Warta umożliwia migrację wielu gatunków zwierząt pomiędzy terenami leśnymi i obszarami chronionymi zachodniej Polski.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia miasta sięga XIII wieku i związana jest z rozwojem handlu oraz osadnictwa nad Wartą.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim,

• historyczne centrum miasta,

• Spichlerz nad Wartą,

• zabytkowe kamienice,

• dawną zabudowę przemysłową.

Miasto pogranicza

Położenie na styku różnych kultur i wpływów historycznych sprawiło, że Gorzów posiada wyjątkowo zróżnicowane dziedzictwo kulturowe.

Turystyka i rekreacja

Gorzów Wielkopolski rozwija ofertę turystyczną opartą na połączeniu historii, przyrody i rekreacji.

Największe atrakcje obejmują:

• bulwary nad Wartą,

• zabytkowe centrum miasta,

• Park Róż,

• katedrę,

• trasy rowerowe,

• tereny rekreacyjne nad Wartą,

• pobliskie jeziora i lasy.

Dużą popularnością cieszą się wycieczki rowerowe oraz aktywności związane z wodą.

Zielona infrastruktura i środowisko

Gorzów Wielkopolski należy do miast posiadających bardzo dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Warty,

• rozwój retencji miejskiej,

• tworzenie nowych terenów zielonych,

• zwiększanie liczby nasadzeń drzew,

• rozwój transportu rowerowego,

• ograniczanie skutków miejskiej wyspy ciepła,

• rozwój odnawialnych źródeł energii.

Coraz większe znaczenie mają projekty poprawiające jakość przestrzeni publicznych oraz odporność miasta na zmiany klimatu.

Potencjał rozwojowy

Gorzów Wielkopolski należy do najważniejszych miast zachodniej Polski. Korzysta z dogodnego położenia komunikacyjnego, rozwiniętej gospodarki oraz wyjątkowego otoczenia przyrodniczego.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój nowoczesnego przemysłu,

• wzmacnianie funkcji logistycznych,

• rozwój terenów nadrzecznych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój transportu niskoemisyjnego,

• wspieranie przedsiębiorczości,

• rozwój współpracy transgranicznej.

Połączenie potencjału gospodarczego, położenia nad Wartą, bliskości lasów oraz rosnącej roli zielonych inwestycji sprawia, że Gorzów Wielkopolski pozostaje jednym z najciekawszych miast rozwojowych zachodniej Polski.