Powiat Żagański

Charakterystyka powiatu

Powiat Żagański położony jest w południowo-zachodniej części województwa lubuskiego i należy do największych oraz najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów tej części Polski. To kraina rozległych lasów, dolin rzecznych, historycznych miast i ważnych szlaków komunikacyjnych łączących województwo lubuskie z Dolnym Śląskiem i Niemcami.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 136 km² i zamieszkuje go blisko 75 tysięcy mieszkańców. Siedzibą władz jest Żagań, jedno z najważniejszych historycznych miast zachodniej Polski, którego dzieje sięgają średniowiecza.

Region położony jest w dorzeczu Bobru oraz częściowo Kwisy. Krajobraz tworzą rozległe kompleksy Borów Dolnośląskich, doliny rzeczne, tereny rolnicze i niewielkie jeziora. Dzięki temu Powiat Żagański posiada wyjątkowe walory przyrodnicze i odgrywa istotną rolę w ochronie zasobów leśnych zachodniej Polski.

Jednocześnie jest to region o silnych tradycjach przemysłowych, wojskowych i transportowych, który coraz mocniej wykorzystuje również swój potencjał turystyczny.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Żagański należy do najbardziej zielonych regionów południowego Lubuskiego. Duże znaczenie mają tutaj lasy, doliny rzeczne oraz obszary związane z Borami Dolnośląskimi.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Bory Dolnośląskie,

• dolinę Bobru,

• dolinę Kwisy,

• Równinę Szprotawską,

• tereny leśne i podmokłe,

• krajobrazy rolnicze.

Region wyróżnia się dużą różnorodnością siedlisk oraz wysokim stopniem naturalności wielu obszarów.

Bory Dolnośląskie – zielone serce regionu

Znaczna część powiatu znajduje się w obrębie jednego z największych kompleksów leśnych Europy Środkowej. Bory Dolnośląskie odgrywają kluczową rolę dla klimatu, retencji wód i ochrony przyrody.

Wody i retencja

Powiat posiada dobrze rozwiniętą sieć rzeczną oraz liczne obszary mokradłowe.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Bóbr,

• Kwisę,

• Czerną Wielką,

• starorzecza,

• stawy hodowlane,

• tereny podmokłe.

Bóbr – główna rzeka regionu

Bóbr jest najważniejszym ciekiem wodnym powiatu i jednym z najważniejszych dopływów Odry.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• krajobrazowe,

• rekreacyjne.

Ochrona zasobów wodnych

W obliczu coraz częstszych susz szczególnego znaczenia nabierają działania związane z małą retencją oraz ochroną terenów podmokłych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Żagański posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą.

Dominujące uprawy obejmują:

• zboża,

• rzepak,

• kukurydzę,

• ziemniaki,

• rośliny paszowe.

Znaczenie posiada również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• gospodarka leśna.

Rozwinięte są także:

• przemysł metalowy,

• przemysł drzewny,

• logistyka,

• handel,

• usługi.

Szprotawa i tradycje przemysłowe

Szprotawa od wielu lat pełni funkcję ważnego lokalnego ośrodka gospodarczego i przemysłowego.

Leśnictwo jako ważna specjalizacja regionu

Duża powierzchnia lasów sprawia, że gospodarka leśna pozostaje jednym z istotnych filarów lokalnej gospodarki.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują niemal połowę powierzchni powiatu.

Największe kompleksy obejmują:

• Bory Dolnośląskie,

• lasy doliny Bobru,

• lasy okolic Iłowej,

• lasy południowej części regionu.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• świerk,

• olsza.

Bory Dolnośląskie

To jeden z największych kompleksów leśnych Europy Środkowej i jeden z najważniejszych obszarów retencji wód w zachodniej Polsce.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• ochronne,

• gospodarcze,

• rekreacyjne.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada bardzo bogatą faunę związaną z terenami leśnymi i dolinami rzecznymi.

Można spotkać tutaj:

• wilki,

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• liczne gatunki nietoperzy.

Natura 2000 i dolina Bobru

Najcenniejsze przyrodniczo obszary objęte są różnymi formami ochrony.

Chronione są:

• dolina Bobru,

• kompleksy leśne Borów Dolnośląskich,

• mokradła,

• siedliska ptaków,

• korytarze ekologiczne.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Żagański należy do najciekawszych historycznie regionów województwa lubuskiego.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Pałac Książęcy w Żaganiu,

• historyczne centrum Żagania,

• zespół klasztorny augustianów,

• zabytki Szprotawy,

• pałace i parki regionu.

Żagań – miasto książąt i historii

Przez stulecia Żagań był ważnym ośrodkiem politycznym i kulturalnym pogranicza śląsko-łużyckiego.

Wielka Ucieczka

Miasto znane jest również z historii alianckiego obozu jenieckiego Stalag Luft III i słynnej „Wielkiej Ucieczki”, która stała się częścią historii II wojny światowej.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do aktywnego wypoczynku.

Największe atrakcje obejmują:

• Żagań,

• Bory Dolnośląskie,

• dolinę Bobru,

• pałace i parki,

• szlaki rowerowe,

• trasy piesze,

• obszary przyrodnicze.

Coraz większym zainteresowaniem cieszy się turystyka historyczna oraz przyrodnicza.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Żagański posiada bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę Borów Dolnośląskich,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochronę doliny Bobru,

• zachowanie mokradeł,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę korytarzy ekologicznych,

• zwiększanie odporności regionu na zmiany klimatu.

Szczególne znaczenie ma zachowanie funkcji przyrodniczych największych kompleksów leśnych regionu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Żagański należy do regionów o bardzo dużym potencjale przyrodniczym, gospodarczym i turystycznym. Korzysta zarówno z położenia komunikacyjnego, jak i ogromnych zasobów środowiskowych.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój gospodarki leśnej,

• wspieranie przedsiębiorczości,

• rozwój turystyki historycznej,

• ochronę zasobów wodnych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• promocję dziedzictwa Żagania i Borów Dolnośląskich.

Połączenie bogatej historii, rozległych lasów, dolin rzecznych oraz silnych tradycji gospodarczych sprawia, że Powiat Żagański należy do najciekawszych regionów województwa lubuskiego.