Powiat Zielonogórski

Charakterystyka powiatu

Powiat Zielonogórski położony jest w centralno-południowej części województwa lubuskiego i otacza ze wszystkich stron Zielona Góra. Jest jednym z najbardziej zróżnicowanych gospodarczo i krajobrazowo regionów województwa, łączącym tradycje rolnicze, leśne i winiarskie z nowoczesnym rozwojem infrastrukturalnym oraz bliskością największego miasta Lubuskiego.

Powiat zajmuje powierzchnię około 1 572 km² i zamieszkuje go blisko 80 tysięcy mieszkańców. Jego siedziba administracyjna znajduje się w Zielonej Górze, która formalnie nie należy do powiatu ziemskiego, lecz pełni funkcję jego naturalnego centrum gospodarczego, edukacyjnego i kulturalnego.

Region obejmuje obszary Wału Zielonogórskiego, Pojezierza Lubuskiego oraz doliny Odry. Charakterystycznym elementem krajobrazu są rozległe lasy, jeziora, pagórkowate tereny polodowcowe oraz winnice, które od wieków stanowią symbol tej części Polski.

Powiat Zielonogórski należy do najbardziej rozpoznawalnych regionów województwa lubuskiego dzięki tradycjom winiarskim, wysokiej jakości środowiska oraz atrakcyjnemu położeniu pomiędzy Odrą a Zieloną Górą.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Zielonogórski należy do najbardziej malowniczych regionów województwa lubuskiego. Krajobraz tworzą wzgórza morenowe, doliny rzeczne, jeziora oraz jedne z największych kompleksów leśnych zachodniej Polski.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Wał Zielonogórski,

• dolinę Odry,

• Pojezierze Lubuskie,

• wzgórza morenowe,

• kompleksy leśne,

• tereny winnic.

Duże zróżnicowanie środowiska sprawia, że region posiada wysoką wartość przyrodniczą i krajobrazową.

Kraina wzgórz i winnic

Niewiele regionów Polski kojarzy się tak silnie z uprawą winorośli jak okolice Zielonej Góry. Łagodne stoki wzgórz oraz korzystny mikroklimat stworzyły warunki dla rozwoju jednej z najstarszych tradycji winiarskich w kraju.

Wody i retencja

Powiat posiada stosunkowo dobre zasoby wodne, których podstawę stanowią Odra, Obrzyca oraz liczne jeziora i mokradła.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Odrę,

• Obrzycę,

• Śląską Ochlę,

• jeziora polodowcowe,

• starorzecza,

• mokradła.

Odra – główna rzeka regionu

Odra stanowi zachodnią granicę znacznej części powiatu i odgrywa kluczową rolę dla środowiska naturalnego.

Pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• przyrodnicze,

• gospodarcze,

• krajobrazowe.

Obrzyca – źródło wody dla regionu

Obrzyca ma szczególne znaczenie dla zaopatrzenia w wodę mieszkańców Zielonej Góry i okolicznych gmin.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Zielonogórski posiada zróżnicowaną gospodarkę opartą na rolnictwie, usługach, logistyce i przedsiębiorczości.

Dominujące uprawy obejmują:

• zboża,

• rzepak,

• kukurydzę,

• warzywa,

• winorośl.

Znaczenie posiada również:

• produkcja sadownicza,

• hodowla bydła,

• produkcja mleka.

Rozwinięte są także:

• logistyka,

• przemysł spożywczy,

• handel,

• usługi,

• budownictwo.

Lubuskie zagłębie winiarskie

Najbardziej charakterystyczną specjalizacją regionu pozostaje winiarstwo.

W okolicach:

• Zaboru,

• Sulechowa,

• Zabora,

• Trzebiechowa,

• Otynia,

funkcjonuje wiele nowoczesnych winnic, które kontynuują tradycje sięgające średniowiecza.

Sulechów – gospodarcze centrum powiatu

Sulechów jest jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych regionu, korzystającym z bliskości trasy S3 i Zielonej Góry.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują niemal połowę powierzchni powiatu.

Największe kompleksy obejmują:

• lasy Wału Zielonogórskiego,

• okolice Odry,

• tereny pomiędzy Sulechowem a Czerwieńskiem,

• południową część regionu.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• buk,

• brzoza,

• olsza.

Zielone zaplecze Zielonej Góry

Lasy odgrywają ogromną rolę dla jakości życia mieszkańców całej aglomeracji zielonogórskiej.

Pełnią funkcje:

• klimatyczne,

• retencyjne,

• ochronne,

• rekreacyjne,

• gospodarcze.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada liczne siedliska związane z lasami, jeziorami oraz doliną Odry.

Można spotkać tutaj:

• wilki,

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• liczne gatunki nietoperzy.

Natura 2000 i dolina Odry

Najcenniejsze obszary objęte są ochroną przyrodniczą.

Chronione są:

• dolina Odry,

• starorzecza,

• lasy łęgowe,

• siedliska ptaków wodnych,

• korytarze ekologiczne.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Zielonogórski posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z osadnictwem nad Odrą oraz tradycjami winiarskimi.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Pałac w Zaborze,

• historyczne centrum Sulechowa,

• zabytki Trzebiechowa,

• kościoły i zespoły pałacowo-parkowe,

• obiekty związane z tradycją winiarską.

Winnice jako element dziedzictwa kulturowego

Winiarstwo jest nie tylko ważną gałęzią gospodarki, ale również częścią tożsamości kulturowej regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo szerokie możliwości aktywnego wypoczynku.

Największe atrakcje obejmują:

• lubuskie winnice,

• dolinę Odry,

• jeziora regionu,

• szlaki rowerowe,

• lasy Wału Zielonogórskiego,

• trasy kajakowe,

• zabytki Sulechowa i Zaboru.

Coraz większą popularnością cieszy się enoturystyka, czyli turystyka związana z odwiedzaniem winnic.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Zielonogórski posiada bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Odry,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochronę zasobów wodnych Obrzycy,

• zachowanie terenów leśnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę korytarzy ekologicznych,

• zwiększanie odporności regionu na skutki zmian klimatu.

Szczególnie istotne pozostaje zabezpieczenie zasobów wodnych obsługujących aglomerację zielonogórską.

Potencjał rozwojowy

Powiat Zielonogórski należy do najbardziej perspektywicznych regionów województwa lubuskiego. Korzysta z bliskości Zielonej Góry, dogodnego położenia komunikacyjnego oraz bogatych zasobów przyrodniczych.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój winiarstwa,

• wspieranie przedsiębiorczości,

• rozwój logistyki i usług,

• ochronę zasobów wodnych,

• inwestycje w zieloną infrastrukturę,

• rozwój turystyki winiarskiej,

• promocję marki Lubuskiego jako regionu wina.

Połączenie tradycji winiarskich, doliny Odry, rozległych lasów oraz bliskości Zielonej Góry sprawia, że Powiat Zielonogórski należy do najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych regionów województwa lubuskiego.