Powiat Ostrołęka

Charakterystyka Miasta Ostrołęka

Ostrołęka to jedno z najważniejszych miast północno-wschodniego Mazowsza i historyczna stolica Kurpiowszczyzny. Miasto posiada status miasta na prawach powiatu i stanowi centrum administracyjne, gospodarcze, edukacyjne oraz kulturalne dla całego regionu kurpiowskiego. Położone nad Narwią, na skraju Puszczy Zielonej, od wieków pełniło rolę ważnego ośrodka handlowego, militarnego i komunikacyjnego. Obecnie liczy około 47 tysięcy mieszkańców i zajmuje powierzchnię ponad 33 km².

Ostrołęka wyróżnia się wyjątkowym połączeniem miejskiego charakteru z bezpośrednim sąsiedztwem jednych z najcenniejszych terenów przyrodniczych północnego Mazowsza. Niewiele miast wojewódzkiego znaczenia może pochwalić się położeniem pomiędzy doliną Narwi, kompleksami Puszczy Zielonej oraz obszarami o tak silnej i żywej tożsamości regionalnej jak Kurpie.

Przez lata Ostrołęka była stolicą województwa ostrołęckiego, a dziś pozostaje najważniejszym ośrodkiem północno-wschodniej części województwa mazowieckiego.

Miasto w liczbach

Ostrołęka jest największym miastem Kurpiowszczyzny i naturalnym centrum dla mieszkańców całego Powiatu Ostrołęckiego.

Przyroda i krajobraz

Położenie Ostrołęki nad Narwią od początku determinowało rozwój miasta.

Krajobraz tworzą:

• szeroka dolina Narwi,

• tereny zalewowe,

• łęgi nadrzeczne,

• wydmy śródlądowe,

• sąsiedztwo Puszczy Zielonej,

• obszary zieleni miejskiej.

Miasto stanowi bramę do jednego z największych kompleksów leśnych północno-wschodniej Polski. Kilkanaście kilometrów na północ rozpoczynają się rozległe tereny kurpiowskich borów, które przez wieki kształtowały charakter regionu.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką miasta jest Narew, która od wieków stanowiła podstawę rozwoju Ostrołęki.

Przez miasto przepływają również:

• Omulew,

• Czeczotka.

Narew – rzeka, która stworzyła miasto

Położenie nad Narwią zapewniało dostęp do szlaków handlowych i umożliwiało rozwój osadnictwa już we wczesnym średniowieczu. Dziś dolina Narwi pozostaje jednym z najcenniejszych elementów środowiska miasta.

Znaczenie błękitnej infrastruktury

Dolina Narwi pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• klimatyczne,

• przyrodnicze.

W kontekście zmian klimatu szczególnego znaczenia nabiera ochrona terenów zalewowych oraz rozwój miejskich systemów retencji wód opadowych.

Gospodarka i rozwój miasta

Ostrołęka jest jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych północnego Mazowsza.

Najważniejsze sektory obejmują:

• energetykę,

• przemysł papierniczy,

• budownictwo,

• logistykę,

• handel,

• usługi.

Energetyczne centrum północnego Mazowsza

Przez dziesięciolecia jednym z symboli miasta była Elektrownia Ostrołęka. Energetyka pozostaje jednym z najważniejszych elementów lokalnej gospodarki i jednym z kluczowych kierunków transformacji gospodarczej regionu.

Przemysł papierniczy

Drugim filarem rozwoju jest przemysł celulozowo-papierniczy. Zakłady papiernicze należą do największych pracodawców regionu i od wielu dekad stanowią ważny element lokalnej gospodarki.

Centrum Kurpiowszczyzny

Miasto pełni funkcję głównego ośrodka edukacyjnego, medycznego i administracyjnego dla ponad 140 tysięcy mieszkańców całego regionu ostrołęckiego.

Ostrołęka – stolica Kurpiowszczyzny

Największym wyróżnikiem miasta jest jego związek z kulturą kurpiowską.

To właśnie tutaj koncentrują się:

• instytucje kultury regionalnej,

• wydarzenia folklorystyczne,

• promocja sztuki ludowej,

• edukacja regionalna.

Kurpiowskie wycinanki, muzyka, stroje, rzeźba i tradycje są nadal żywym elementem miejskiej tożsamości. Ostrołęka pełni rolę ambasadora całej Kurpiowszczyzny w skali kraju.

Lasy i środowisko

Choć samo miasto ma charakter miejski, jego otoczenie należy do najbardziej zalesionych obszarów Mazowsza.

W pobliżu znajdują się:

• Puszcza Zielona,

• lasy Lelisa,

• lasy Kadzidła,

• kompleksy leśne gminy Olszewo-Borki.

Dominują:

• sosna,

• świerk,

• brzoza,

• dąb,

• olsza.

Lasy te pełnią niezwykle ważną funkcję dla jakości powietrza i lokalnego klimatu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Dolina Narwi oraz pobliskie kompleksy leśne tworzą doskonałe warunki dla wielu gatunków zwierząt.

W regionie występują:

• łosie,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry.

W dolinie Narwi można obserwować:

• bielika,

• żurawia,

• bociana czarnego,

• zimorodka,

• błotniaka stawowego,

• derkacza.

Miasto znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie jednych z najważniejszych korytarzy ekologicznych północno-wschodniej Polski.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia Ostrołęki sięga średniowiecza, a prawa miejskie uzyskała w XIV wieku. Miasto było ważnym ośrodkiem handlowym na szlaku prowadzącym z Mazowsza do Prus.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Muzeum Kultury Kurpiowskiej,

• klasztor pobernardyński,

• kościół Farny,

• zabytkowy układ centrum miasta,

• pomniki związane z Bitwą pod Ostrołęką.

Bitwa pod Ostrołęką

Miasto zapisało się w historii Polski dzięki bitwie z 1831 roku podczas Powstania Listopadowego. Było to jedno z najważniejszych starć polskiej walki o niepodległość w XIX wieku.

Ostrołęka na Łuku Triumfalnym

Mało kto wie, że nazwa Ostrołęki znajduje się na paryskim Łuku Triumfalnym jako pamiątka bitwy z czasów napoleońskich z 1807 roku. To jedno z niewielu polskich miast uhonorowanych w ten sposób.

Turystyka i rekreacja

Ostrołęka staje się coraz ważniejszym punktem na mapie turystyki północnego Mazowsza.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Muzeum Kultury Kurpiowskiej,

• bulwary nad Narwią,

• szlaki rowerowe,

• tereny rekreacyjne nad rzeką,

• wydarzenia folklorystyczne,

• bramę do Puszczy Zielonej.

Miasto jest doskonałym punktem startowym do zwiedzania Kurpiowszczyzny.

Zielona infrastruktura i środowisko

Ostrołęka posiada bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Narwi,

• rozwój miejskiej retencji,

• zwiększanie powierzchni zieleni miejskiej,

• rewitalizację terenów nadrzecznych,

• rozwój tras pieszo-rowerowych,

• poprawę efektywności energetycznej,

• transformację energetyczną przemysłu.

Dzięki położeniu pomiędzy rzeką a wielkimi kompleksami leśnymi miasto ma wyjątkowe możliwości budowania nowoczesnej polityki środowiskowej.

Potencjał rozwojowy

Ostrołęka pozostaje najważniejszym ośrodkiem północno-wschodniego Mazowsza.

Największe atuty miasta to:

• status miasta na prawach powiatu,

• stolica Kurpiowszczyzny,

• położenie nad Narwią,

• rozwinięty przemysł,

• silny sektor energetyczny,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• sąsiedztwo Puszczy Zielonej.

Przyszłość miasta będzie w dużym stopniu związana z transformacją energetyczną, rozwojem zielonych technologii, wykorzystaniem potencjału turystycznego Kurpiowszczyzny oraz dalszym zagospodarowaniem terenów nadrzecznych. Ostrołęka ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najważniejszych centrów rozwoju północnego Mazowsza i wzorcowym przykładem miasta budującego swoją przyszłość w oparciu o przyrodę, kulturę i nowoczesną gospodarkę.