Powiat Ostrowski

Charakterystyka Powiatu Ostrowskiego

Powiat Ostrowski położony jest w północno-wschodniej części województwa mazowieckiego, na pograniczu Mazowsza i Podlasia. To region o wyjątkowych walorach przyrodniczych, związanych przede wszystkim z doliną Bugu, Puszczą Białą oraz rozległymi terenami rolniczymi. Powiat zajmuje powierzchnię około 1218 km² i liczy blisko 70 tysięcy mieszkańców. Jego siedzibą jest Ostrów Mazowiecka. Powiat znajduje się na obszarze Zielonych Płuc Polski oraz Nadbużańskiej Strefy Ekologicznej, co podkreśla jego znaczenie przyrodnicze w skali kraju.

Od wieków region stanowił ważny obszar kontaktu pomiędzy Mazowszem a Podlasiem. Dziś jest ceniony za czyste środowisko, duże zasoby przyrodnicze oraz korzystne położenie przy jednym z najważniejszych szlaków komunikacyjnych prowadzących z Warszawy w kierunku Białegostoku i państw bałtyckich.

Powiat w liczbach

Powiat obejmuje miasto Ostrów Mazowiecka oraz gminy miejsko-wiejskie Brok i Małkinia Górna, a także liczne gminy wiejskie rozciągające się od doliny Bugu po tereny Puszczy Białej.

Przyroda i krajobraz

Powiat Ostrowski należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo obszarów Mazowsza.

Krajobraz regionu tworzą:

• dolina Bugu,

• Puszcza Biała,

• rozległe równiny rolnicze,

• wydmy śródlądowe,

• łąki nadrzeczne,

• tereny podmokłe.

Największym skarbem przyrodniczym jest dolina Bugu, jednej z ostatnich dużych rzek Europy zachowujących naturalny charakter. W wielu miejscach rzeka meandruje swobodnie, tworząc starorzecza, wyspy i piaszczyste łachy.

W północnej części powiatu krajobraz kształtują kompleksy leśne Puszczy Białej, która przez wieki była jednym z najważniejszych obszarów leśnych Mazowsza.

Wody i retencja

Najważniejszym elementem systemu wodnego jest rzeka Bug.

Istotne znaczenie mają również:

• Brok,

• Tuchełka,

• Struga,

• liczne starorzecza,

• stawy rybne,

• podmokłe łąki dolinne.

Bug – jedna z najbardziej naturalnych rzek Polski

Dolina Bugu należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów kraju. Zachowały się tutaj naturalne procesy rzeczne, tereny zalewowe i siedliska wielu rzadkich gatunków roślin oraz zwierząt. Dla ochrony tych walorów utworzono Nadbużański Park Krajobrazowy.

Znaczenie retencji

Naturalne tereny zalewowe Bugu pełnią funkcję ogromnego magazynu wody. W czasach coraz częstszych susz i gwałtownych opadów ich rola staje się szczególnie ważna dla bezpieczeństwa hydrologicznego regionu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat posiada przede wszystkim charakter rolniczy.

Dominują:

• uprawy zbóż,

• kukurydza,

• rzepak,

• produkcja pasz,

• hodowla bydła mlecznego,

• hodowla trzody chlewnej.

Rolnictwo i przetwórstwo

Znaczna część mieszkańców utrzymuje się z produkcji rolnej. Dobre warunki glebowe oraz duże gospodarstwa rolne sprzyjają rozwojowi nowoczesnego rolnictwa i przetwórstwa spożywczego.

Atut komunikacyjny

Przez powiat przebiega droga ekspresowa S8 oraz ważne linie kolejowe. Dzięki temu Ostrów Mazowiecka znajduje się na jednym z głównych szlaków transportowych pomiędzy Warszawą, Białymstokiem i krajami bałtyckimi.

Dolina Bugu i Nadbużański Park Krajobrazowy

Największym wyróżnikiem Powiatu Ostrowskiego jest bez wątpienia dolina Bugu.

To właśnie tutaj znajdują się jedne z najcenniejszych przyrodniczo terenów województwa mazowieckiego:

• Nadbużański Park Krajobrazowy,

• rozległe łęgi nadrzeczne,

• siedliska ptaków wodnych,

• naturalne starorzecza.

Gminy Brok, Nur, Małkinia Górna i Zaręby Kościelne należą do najbardziej atrakcyjnych turystycznie obszarów regionu.

Lasy i środowisko

Lesistość powiatu wynosi około 28%, co jest wynikiem wyższym od średniej dla województwa mazowieckiego.

Największe kompleksy leśne związane są z:

• Puszczą Białą,

• Nadleśnictwem Ostrów Mazowiecka,

• okolicami Broku,

• terenami nadbużańskimi.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Lasy pełnią kluczową rolę dla retencji, ochrony gleb oraz jakości powietrza.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat należy do najcenniejszych przyrodniczo regionów Mazowsza.

Występują tutaj:

• łosie,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry.

W dolinie Bugu i na terenach Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego można obserwować:

• bociana czarnego,

• bielika,

• żurawia,

• zimorodka,

• derkacza,

• liczne gatunki ptaków wodnych.

Obszar ten jest jednym z najważniejszych korytarzy ekologicznych wschodniej Polski.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest zarówno z Mazowszem, jak i dawnymi szlakami handlowymi prowadzącymi wzdłuż Bugu.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• historyczne centrum Ostrowi Mazowieckiej,

• zabytkowy Brok,

• kościoły w Nurze i Andrzejewie,

• zespoły dworskie,

• tradycyjną zabudowę Puszczy Białej.

Brok

To jedno z najstarszych miasteczek nad Bugiem, położone w wyjątkowo malowniczym miejscu na skraju Puszczy Białej.

Ostrów Mazowiecka

Miasto od wieków pełni funkcję centrum handlowego i administracyjnego regionu. Zachowało liczne zabytki związane z historią Mazowsza i Podlasia.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada bardzo duży potencjał turystyki przyrodniczej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Nadbużański Park Krajobrazowy,

• dolinę Bugu,

• Brok,

• Puszczę Białą,

• szlaki rowerowe,

• szlaki kajakowe.

Popularne formy aktywności:

• kajakarstwo,

• turystyka rowerowa,

• obserwacja ptaków,

• wędkarstwo,

• agroturystyka.

Coraz większą popularnością cieszą się gospodarstwa agroturystyczne położone nad Bugiem.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Ostrowski posiada wyjątkowy potencjał rozwoju rozwiązań opartych na przyrodzie.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Bugu,

• zachowanie terenów zalewowych,

• rozwój małej retencji,

• ochronę mokradeł,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę Puszczy Białej.

Szczególnie istotne jest zachowanie naturalnych procesów zachodzących w dolinie Bugu, która stanowi jeden z najcenniejszych zasobów przyrodniczych całego Mazowsza.

Potencjał rozwojowy

Powiat Ostrowski posiada bardzo mocne fundamenty rozwoju oparte na połączeniu przyrody, rolnictwa i korzystnego położenia komunikacyjnego.

Najważniejsze atuty regionu to:

• dolina Bugu,

• Nadbużański Park Krajobrazowy,

• Puszcza Biała,

• położenie przy trasie S8,

• rozwinięte rolnictwo,

• wysoka jakość środowiska,

• potencjał turystyki przyrodniczej.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem turystyki ekologicznej, nowoczesnym rolnictwem oraz wykorzystaniem potencjału Zielonych Płuc Polski. Powiat Ostrowski ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju północno-wschodniego Mazowsza.