Charakterystyka Powiatu Płockiego
Powiat Płocki położony jest w zachodniej części województwa mazowieckiego i należy do największych powiatów ziemskich w Polsce. Otacza miasto Płock, które stanowi odrębne miasto na prawach powiatu i pełni funkcję głównego centrum gospodarczego całego regionu. Powiat zajmuje powierzchnię blisko 1800 km² i liczy około 110 tysięcy mieszkańców. W jego skład wchodzi 15 gmin, co czyni go jednym z największych administracyjnie powiatów Mazowsza.
To region niezwykle zróżnicowany krajobrazowo. Obok szerokiej doliny Wisły występują tu jeziora polodowcowe, rozległe kompleksy leśne, tereny rolnicze oraz jedne z najcenniejszych obszarów przyrodniczych zachodniego Mazowsza. Powiat od wieków rozwijał się dzięki położeniu nad Wisłą, która stanowiła główny szlak handlowy i komunikacyjny tej części Polski.
Dziś Powiat Płocki jest ważnym zapleczem rolniczym, turystycznym i przyrodniczym dla aglomeracji płockiej oraz jednym z najciekawszych obszarów województwa pod względem gospodarki wodnej i ochrony krajobrazu.
Powiat w liczbach
Wskaźnik | Wartość |
|---|
Powierzchnia | ok. 1797 km² |
Liczba mieszkańców | ok. 110 tys. |
Siedziba | Płock |
Liczba gmin | 15 |
Lesistość | ok. 17% |
Udział użytków rolnych | ok. 70% |
Najważniejsze rzeki | Wisła, Skrwa Prawa, Skrwa Lewa, Mołtawa, Słupianka |
Najwyższe wzniesienia | ok. 130–160 m n.p.m. |
Największe miasto | Gąbin |
Powiat obejmuje cztery gminy miejsko-wiejskie oraz jedenaście gmin wiejskich. Jest drugim co do powierzchni powiatem ziemskim województwa mazowieckiego.
Przyroda i krajobraz
Powiat Płocki położony jest na styku kilku krain geograficznych:
Krajobraz regionu tworzą:
szeroka dolina Wisły,
jeziora polodowcowe,
lasy sosnowe,
pagórki morenowe,
doliny Skrwy,
rozległe pola uprawne.
Najbardziej malownicza część powiatu znajduje się na południowy zachód od Płocka, gdzie rozciąga się Pojezierze Gostynińskie z licznymi jeziorami, lasami i terenami rekreacyjnymi.
To jeden z niewielu obszarów Mazowsza, gdzie obok wielkiej rzeki występują również krajobrazy przypominające pojezierza północnej Polski.
Wody i retencja
Woda jest jednym z największych bogactw Powiatu Płockiego.
Najważniejsze elementy systemu hydrologicznego to:
Wisła – królowa regionu
Wisła przecina południową część powiatu i od wieków stanowi główną oś rozwoju regionu. Dolina rzeki tworzy jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych w Polsce.
Jeziora i mokradła
W rejonie Łącka i Nowego Duninowa znajduje się skupisko jezior polodowcowych, które mają ogromne znaczenie:
retencyjne,
turystyczne,
przyrodnicze,
klimatyczne.
Znaczenie retencji
Powiat odgrywa ważną rolę w magazynowaniu zasobów wodnych środkowej Polski. Naturalne doliny rzeczne, jeziora oraz tereny podmokłe ograniczają skutki suszy i wspierają bioróżnorodność.
Rolnictwo i gospodarka lokalna
Rolnictwo pozostaje jednym z najważniejszych filarów gospodarki powiatu.
Dominują:
Zaplecze gospodarcze Płocka
Bliskość Płocka sprawia, że część mieszkańców znajduje zatrudnienie w przemyśle, logistyce i usługach związanych z dużymi zakładami przemysłowymi regionu.
Rozwijają się również:
Turystyka jeziorna
Coraz większe znaczenie ma również turystyka związana z jeziorami oraz terenami rekreacyjnymi Pojezierza Gostynińskiego.
Pojezierze Gostynińskie i Łąck – turystyczna perła Mazowsza
Najbardziej charakterystycznym wyróżnikiem Powiatu Płockiego jest rejon Łącka i Nowego Duninowa.
To właśnie tutaj znajdują się:
Jezioro Zdworskie,
Jezioro Ciechomickie,
Jezioro Górskie,
liczne kompleksy leśne,
stadniny koni.
Łąck od lat kojarzony jest z hodowlą koni oraz wypoczynkiem nad jeziorami. Dla mieszkańców Płocka, Warszawy i Łodzi jest to jeden z najpopularniejszych kierunków weekendowej rekreacji.
Lasy i środowisko
Lesistość powiatu wynosi około 17%, jednak lokalnie – szczególnie w zachodniej części regionu – udział lasów jest znacznie większy.
Największe kompleksy leśne znajdują się:
Dominują:
sosna,
dąb,
brzoza,
olsza,
grab.
Lasy pełnią ważną funkcję:
retencyjną,
rekreacyjną,
przyrodniczą,
krajobrazową.
Zwierzęta i bioróżnorodność
Powiat należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów zachodniego Mazowsza.
Występują tutaj:
jelenie,
sarny,
dziki,
łosie,
bobry,
wydry.
W dolinie Wisły oraz wokół jezior można obserwować:
bielika,
bociana czarnego,
żurawia,
zimorodka,
błotniaka stawowego,
czaplę siwą.
Znaczne obszary objęte są ochroną w ramach Natura 2000 oraz licznych obszarów chronionego krajobrazu.
Zabytki i dziedzictwo kulturowe
Powiat posiada bogatą historię sięgającą czasów średniowiecznych.
Najważniejsze zabytki obejmują:
Wyszogród
To jedno z najstarszych miast Mazowsza, którego historia związana jest bezpośrednio z Wisłą i dawnymi szlakami handlowymi.
Gąbin
Przez stulecia był ważnym ośrodkiem handlowym regionu, a dziś pozostaje jednym z głównych miast powiatu.
Turystyka i rekreacja
Powiat Płocki posiada jeden z największych potencjałów rekreacyjnych w zachodnim Mazowszu.
Najważniejsze atrakcje obejmują:
Popularne formy aktywności:
żeglarstwo,
kajakarstwo,
wędkarstwo,
turystyka rowerowa,
obserwacja ptaków,
agroturystyka.
Zielona infrastruktura i środowisko
Powiat Płocki posiada wyjątkowy potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.
Najważniejsze kierunki działań obejmują:
ochronę doliny Wisły,
zachowanie jezior Pojezierza Gostynińskiego,
rozwój małej retencji,
ochronę mokradeł,
zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,
rozwój odnawialnych źródeł energii,
ochronę korytarzy ekologicznych.
W szczególności niezwykle ważne jest zachowanie równowagi pomiędzy produkcją rolną a ochroną zasobów wodnych.
Potencjał rozwojowy
Powiat Płocki posiada bardzo silne fundamenty rozwoju.
Najważniejsze atuty regionu to:
W najbliższych latach coraz większe znaczenie będą miały inwestycje związane z gospodarką wodną, rozwojem turystyki przyrodniczej, odnawialnymi źródłami energii oraz ochroną unikalnych walorów krajobrazowych. Powiat Płocki ma potencjał, aby stać się jednym z liderów zielonej transformacji zachodniego Mazowsza.
