Powiat Siedlecki

Charakterystyka Powiatu Siedleckiego

Powiat Siedlecki położony jest we wschodniej części województwa mazowieckiego i otacza miasto Siedlce, które stanowi odrębną jednostkę administracyjną – miasto na prawach powiatu. To jeden z największych powierzchniowo powiatów Mazowsza, zajmujący około 1603 km² i zamieszkiwany przez blisko 82 tysiące mieszkańców. Region stanowi ważne ogniwo pomiędzy centralnym Mazowszem, Podlasiem i Polesiem, a jego krajobraz zachował wiele cech tradycyjnego rolniczego wschodu Polski.

Powiat wyróżnia się dużą ilością terenów otwartych, rozległymi dolinami rzecznymi, stosunkowo niewielkim stopniem urbanizacji oraz wysokimi walorami przyrodniczymi. Przez wieki był obszarem styku kultur mazowieckiej, podlaskiej i wschodniosłowiańskiej, czego ślady odnaleźć można w lokalnej architekturze, tradycjach oraz układzie osadniczym.

W kontekście Zielopolis Powiat Siedlecki jest szczególnie interesujący ze względu na znaczenie dolin rzecznych, dużą powierzchnię terenów rolniczych oraz potencjał rozwoju retencji krajobrazowej i nowoczesnego rolnictwa przyjaznego środowisku.

Powiat w liczbach

Powiat należy do największych jednostek administracyjnych województwa mazowieckiego i obejmuje rozległe obszary wiejskie otaczające Siedlce.

Przyroda i krajobraz

Powiat Siedlecki położony jest na pograniczu Niziny Południowopodlaskiej i Wysoczyzny Siedleckiej.

Krajobraz regionu tworzą:

• rozległe tereny rolnicze,

• doliny rzeczne,

• podmokłe łąki,

• torfowiska,

• niewielkie kompleksy leśne,

• mozaika pól i zadrzewień śródpolnych.

Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu jest dolina Liwca – jednej z najczystszych rzek Mazowsza. Jej szeroka, miejscami naturalna dolina należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów wschodniej części województwa.

Znaczna część regionu zachowała tradycyjny rolniczy charakter, dzięki czemu występuje tu wysoka różnorodność krajobrazowa oraz bogactwo siedlisk przyrodniczych.

Wody i retencja

Powiat posiada bardzo istotne znaczenie dla gospodarki wodnej wschodniego Mazowsza.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Liwiec,

• Muchawka,

• Kostrzyń,

• Helenka,

• Myśla,

• liczne mniejsze dopływy Bugu.

Liwiec – przyrodnicza perła regionu

Liwiec jest najważniejszą rzeką Powiatu Siedleckiego. Zachował naturalny charakter, liczne meandry oraz bogate ekosystemy związane z dolinami rzecznymi.

Rzeka stanowi:

• korytarz ekologiczny,

• obszar retencji naturalnej,

• ważne siedlisko ptaków,

• popularny szlak kajakowy.

Dolina Liwca należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów Mazowsza.

Znaczenie mokradeł

W wielu miejscach zachowały się podmokłe łąki i torfowiska, które odgrywają kluczową rolę w zatrzymywaniu wody oraz ochronie bioróżnorodności.

Wyzwania wodne

Najważniejsze problemy obejmują:

• suszę rolniczą,

• melioracje prowadzone w przeszłości,

• spadek poziomu wód gruntowych,

• konieczność odbudowy małej retencji.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Siedlecki należy do najbardziej rolniczych regionów Mazowsza.

Dominujące kierunki produkcji obejmują:

• zboża,

• kukurydzę,

• produkcję pasz,

• hodowlę bydła mlecznego,

• hodowlę trzody chlewnej,

• produkcję drobiu.

Mleczne zagłębie wschodniego Mazowsza

Region od lat należy do ważnych ośrodków produkcji mleka. Wyspecjalizowane gospodarstwa rolne oraz rozwinięta baza paszowa sprawiają, że sektor mleczarski pozostaje jednym z filarów lokalnej gospodarki.

Zaplecze gospodarcze Siedlec

Bliskość Siedlec wpływa na rozwój:

• usług,

• logistyki,

• przetwórstwa spożywczego,

• transportu,

• lokalnej przedsiębiorczości.

Coraz większą rolę odgrywają również firmy związane z nowoczesnymi technologiami rolniczymi.

Dolina Liwca – zielony skarb wschodniego Mazowsza

Największym przyrodniczym wyróżnikiem powiatu jest dolina Liwca.

To jeden z najlepiej zachowanych systemów rzecznych Mazowsza, który zachował wiele naturalnych cech:

• meandrujący przebieg rzeki,

• rozległe łąki zalewowe,

• starorzecza,

• siedliska ptaków wodnych,

• bogatą florę dolin rzecznych.

Dolina jest niezwykle cenna zarówno dla przyrody, jak i dla gospodarki wodnej całego regionu.

W przyszłości może stać się jednym z najważniejszych obszarów rozwoju turystyki przyrodniczej na wschodnim Mazowszu.

Lasy i środowisko

Lesistość powiatu wynosi około 23–25%.

Największe kompleksy leśne znajdują się:

• w rejonie Mokobód,

• w gminie Korczew,

• w okolicach Mordów,

• w dolinach rzecznych.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Choć udział lasów jest mniejszy niż w północnym Mazowszu, pełnią one bardzo ważną rolę:

• retencyjną,

• klimatyczną,

• krajobrazową,

• przyrodniczą.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat zachował wysoką różnorodność biologiczną dzięki obecności dolin rzecznych oraz stosunkowo ekstensywnemu rolnictwu.

Występują tutaj:

• łosie,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry.

W dolinie Liwca można spotkać:

• bociana czarnego,

• bielika,

• żurawia,

• zimorodka,

• błotniaka stawowego,

• derkacza.

Znaczenie mają również obszary Natura 2000 związane z dolinami rzecznymi i siedliskami ptaków.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z pograniczem Mazowsza i Podlasia.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• pałac w Korczewie,

• historyczne Mordy,

• zespoły dworskie,

• zabytkowe kościoły,

• dawne założenia parkowe.

Korczew

Jednym z najcenniejszych obiektów regionu jest zespół pałacowo-parkowy w Korczewie, położony malowniczo nad Bugiem. To jeden z najlepiej zachowanych zespołów rezydencjonalnych wschodniego Mazowsza.

Mordy

Historyczne miasteczko, które przez wieki stanowiło ważny lokalny ośrodek handlowy i administracyjny.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada coraz większy potencjał turystyki przyrodniczej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• dolinę Liwca,

• Korczew,

• dolinę Bugu (na wschodnich obrzeżach regionu),

• szlaki rowerowe,

• tereny leśne,

• gospodarstwa agroturystyczne.

Popularne formy aktywności:

• kajakarstwo,

• turystyka rowerowa,

• wędkarstwo,

• obserwacja ptaków,

• fotografia przyrodnicza,

• agroturystyka.

Dużym atutem pozostaje niewielkie natężenie ruchu turystycznego i zachowany naturalny charakter wielu obszarów.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Siedlecki posiada bardzo duży potencjał rozwoju rozwiązań związanych z błękitno-zieloną infrastrukturą.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Liwca,

• odbudowę mokradeł,

• rozwój małej retencji,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• ochronę jakości gleb,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie rolnictwa regeneratywnego.

Dzięki dużemu udziałowi terenów rolniczych i obecności cennych dolin rzecznych region może stać się przykładem skutecznego łączenia produkcji rolnej z ochroną środowiska.

Potencjał rozwojowy

Powiat Siedlecki posiada wyjątkowo dobre warunki do rozwoju opartego na lokalnych zasobach przyrodniczych i rolniczych. Korzystne położenie przy ważnych szlakach komunikacyjnych, sąsiedztwo Siedlec oraz bogate zasoby wodne tworzą solidne podstawy dla dalszego wzrostu gospodarczego.

Najważniejsze atuty regionu to:

• dolina Liwca,

• rozwinięte rolnictwo i mleczarstwo,

• stosunkowo czyste środowisko,

• duże zasoby gruntów rolnych,

• bogate dziedzictwo kulturowe,

• bliskość Siedlec,

• potencjał turystyki przyrodniczej.

W najbliższych latach kluczową rolę mogą odegrać inwestycje związane z retencją krajobrazową, nowoczesnym rolnictwem, ochroną dolin rzecznych oraz rozwojem odnawialnych źródeł energii. Powiat Siedlecki posiada wszelkie predyspozycje, by stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju wschodniego Mazowsza, wykorzystując swoje największe bogactwo – przestrzeń, wodę i dobrze zachowaną przyrodę.