Powiat Krosno

Charakterystyka miasta

Krosno to jedno z najważniejszych miast południowo-wschodniej Polski i jedno z najbardziej charakterystycznych miast województwa podkarpackiego. Położone w dolinie Wisłoka, na pograniczu Pogórza Karpackiego i Beskidu Niskiego, od wieków pełniło rolę ośrodka handlowego, rzemieślniczego i przemysłowego. Dziś posiada status miasta na prawach powiatu i stanowi centrum gospodarcze, edukacyjne oraz kulturalne południowej części Podkarpacia.

Krosno znane jest przede wszystkim jako „Miasto Szkła”, ale równie ważne miejsce zajmuje w historii światowego przemysłu naftowego. To właśnie w okolicach Krosna rozwijał działalność Ignacy Łukasiewicz, a pobliska Bóbrka stała się kolebką światowego górnictwa naftowego.

Miasto wyróżnia się wysoką jakością życia, atrakcyjnym położeniem u wrót Beskidu Niskiego, rozwiniętym przemysłem oraz bogatym dziedzictwem historycznym. Dla Zielopolis jest przykładem miasta średniej wielkości, które może skutecznie łączyć rozwój gospodarczy z ochroną środowiska i zieloną transformacją.

Miasto w liczbach

Krosno należy do najmniejszych miast na prawach powiatu w Polsce, ale jego znaczenie gospodarcze i historyczne jest znacznie większe niż sugerowałaby liczba mieszkańców.

Przyroda i krajobraz

Miasto położone jest w Kotlinie Krośnieńskiej, otoczonej wzgórzami Pogórza Dynowskiego i Pogórza Jasielskiego. W oddali widoczne są pasma Beskidu Niskiego, które stanowią naturalne tło krajobrazowe regionu.

Najważniejsze elementy krajobrazu to:

• dolina Wisłoka,

• wzgórza Pogórza Karpackiego,

• tereny zielone nad Wisłokiem,

• kompleksy leśne na obrzeżach miasta,

• mozaika pól i sadów otaczających Krosno.

Położenie pomiędzy górami a nizinami sprawia, że miasto korzysta zarówno z walorów przyrodniczych Karpat, jak i dogodnych warunków dla rozwoju gospodarczego.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką miasta jest Wisłok, który przepływa przez Krosno z południa na północ. Wraz z dopływami tworzy lokalny system wodny o dużym znaczeniu dla całego regionu.

Najważniejsze cieki obejmują:

• Wisłok,

• Lubatówkę,

• mniejsze potoki pogórskie.

Dolina Wisłoka pełni ważne funkcje:

• retencyjne,

• krajobrazowe,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne.

W związku z coraz częstszymi zjawiskami pogodowymi szczególnego znaczenia nabierają działania związane z zatrzymywaniem wód opadowych, ochroną terenów zalewowych oraz rozwojem miejskiej retencji.

Gospodarka i rozwój miasta

Krosno należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych Podkarpacia. Miasto od ponad stu lat rozwija przemysł związany ze szkłem, a także branże lotnicze, naftowe i produkcyjne.

Miasto Szkła – wizytówka Krosna

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta pozostaje przemysł szklarski. Produkcja szkła rozwija się tutaj od stuleci, a nowoczesny przemysł szklarski funkcjonuje od początku XX wieku. Krosno jest jednym z największych europejskich ośrodków produkcji szkła użytkowego, dekoracyjnego i włókna szklanego.

Nafta – przemysł, który zmienił świat

Region krośnieński odegrał kluczową rolę w narodzinach światowego przemysłu naftowego. To tutaj powstały pierwsze kopalnie ropy naftowej, rafinerie i przedsiębiorstwa związane z wydobyciem surowców energetycznych.

Nowoczesna gospodarka

Obecnie rozwijają się również:

• przemysł lotniczy,

• produkcja mebli,

• sektor IT,

• logistyka,

• usługi biznesowe,

• szkolnictwo wyższe.

Lasy i środowisko

Choć samo miasto nie jest silnie zalesione, otaczające je tereny posiadają znaczące zasoby leśne.

Dominują:

• buk,

• dąb,

• sosna,

• grab,

• jodła.

Tereny zielone miasta obejmują:

• parki miejskie,

• bulwary nadrzeczne,

• skwery,

• zadrzewienia osiedlowe.

Coraz większą rolę odgrywa rozwój zielonej infrastruktury poprawiającej jakość życia mieszkańców.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Dolina Wisłoka oraz otaczające Krosno tereny zielone stanowią ważny lokalny korytarz ekologiczny.

Występują tutaj:

• sarny,

• lisy,

• bobry,

• jeże,

• kuny.

Wśród ptaków spotkać można:

• zimorodki,

• bociany białe,

• myszołowy,

• dzięcioły,

• czaple,

• jaskółki.

Bliskość Beskidu Niskiego sprawia, że miasto pozostaje częścią większego systemu przyrodniczego południowych Karpat.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Krosno należy do najcenniejszych historycznie miast Podkarpacia.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Rynek i Stare Miasto,

• Bazylikę Trójcy Świętej,

• Wieżę Farną,

• Klasztor Franciszkanów,

• zabytkowe piwnice kupieckie,

• kamienice mieszczańskie.

Miasto kupców i wina

W XVI wieku Krosno należało do najbogatszych miast Królestwa Polskiego. Przez miasto przebiegały szlaki handlowe prowadzące na Węgry, a lokalni kupcy sprowadzali słynne wina tokajskie. Ślady tej historii zachowały się w podziemnych piwnicach i zabytkowej zabudowie rynku.

Centrum Dziedzictwa Szkła

To jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji miasta, gdzie można zobaczyć proces produkcji szkła, uczestniczyć w pokazach hutniczych i poznać historię krośnieńskiego szklarstwa.

Turystyka i rekreacja

Krosno stanowi doskonałą bazę wypadową do zwiedzania Beskidu Niskiego, Bieszczadów i Pogórza Karpackiego.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Centrum Dziedzictwa Szkła,

• Rynek,

• Wieżę Farną,

• Muzeum Podkarpackie,

• lotnisko i pokazy balonowe,

• szlaki rowerowe wokół miasta,

• pobliską Bóbrkę i Muzeum Przemysłu Naftowego.

Miasto słynie również z organizowanych cyklicznie zawodów balonowych, które należą do najbardziej znanych wydarzeń tego typu w Polsce.

Zielona infrastruktura i środowisko

Krosno posiada bardzo dobre warunki do rozwoju nowoczesnej zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• rozwój terenów nadrzecznych,

• retencję wód opadowych,

• zazielenianie przestrzeni miejskiej,

• rozwój transportu rowerowego,

• poprawę efektywności energetycznej budynków,

• wykorzystanie odnawialnych źródeł energii,

• ochronę doliny Wisłoka.

Miasto może stać się wzorcowym przykładem średniej wielkości ośrodka przemysłowego przechodzącego zieloną transformację.

Potencjał rozwojowy

Krosno posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych w południowej części województwa podkarpackiego.

Najważniejsze atuty miasta to:

• marka „Miasto Szkła”,

• tradycje przemysłu naftowego,

• rozwinięty przemysł i usługi,

• położenie przy Beskidzie Niskim,

• wysoka jakość życia,

• zaplecze edukacyjne,

• silna tożsamość regionalna.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z zieloną gospodarką, nowoczesnym przemysłem, gospodarką obiegu zamkniętego oraz rozwojem turystyki kulturowej i przemysłowej. Krosno ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najbardziej rozpoznawalnych i innowacyjnych miast południowo-wschodniej Polski.