Powiat Przemyśl

Charakterystyka miasta

Przemyśl to jedno z najstarszych i najbardziej fascynujących miast Polski. Położony nad Sanem, u wrót Karpat i tuż przy granicy z Ukrainą, od ponad tysiąca lat pełni rolę ważnego ośrodka handlowego, wojskowego, religijnego i kulturowego. Miasto posiada status miasta na prawach powiatu i jest jednym z historycznych centrów południowo-wschodniej Polski. Liczy około 56 tysięcy mieszkańców i zajmuje powierzchnię około 44 km².

Przemyśl wyróżnia się niezwykle bogatym dziedzictwem kulturowym wynikającym z położenia na styku kultur polskiej, ruskiej, żydowskiej, austro-węgierskiej i ukraińskiej. Przez stulecia był ważnym punktem na szlakach handlowych prowadzących przez Bramę Przemyską – naturalne przejście pomiędzy Karpatami a Kotliną Sandomierską.

Dla Zielopolis Przemyśl jest wyjątkowym przykładem miasta, w którym historia, przyroda doliny Sanu, fortyfikacje oraz zielone wzgórza tworzą niezwykle atrakcyjną przestrzeń do życia i rozwoju turystyki.

Miasto w liczbach

Przemyśl należy do najstarszych miast Polski i przez wiele wieków był jednym z najważniejszych ośrodków regionu karpackiego.

Przyroda i krajobraz

Położenie w Bramie Przemyskiej sprawia, że krajobraz miasta jest wyjątkowo malowniczy. Przemyśl leży na styku terenów nizinnych i pogórzy karpackich, dzięki czemu otaczają go wzgórza, doliny rzeczne i rozległe kompleksy leśne.

Najważniejsze elementy krajobrazu to:

• dolina Sanu,

• Wzgórze Zamkowe,

• Kopiec Tatarski,

• Pogórze Przemyskie,

• wzgórza Zniesienia,

• tereny zielone nad Sanem,

• forty rozmieszczone na okolicznych wzgórzach.

Miasto często porównywane jest do Rzymu, ponieważ podobnie jak włoska stolica rozciąga się na siedmiu wzgórzach. Z wielu punktów widokowych można podziwiać panoramę doliny Sanu oraz Pogórza Przemyskiego.

Wody i retencja

Najważniejszym elementem systemu wodnego miasta jest San – jedna z największych i najcenniejszych przyrodniczo rzek Polski południowo-wschodniej.

San pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• krajobrazowe,

• przyrodnicze,

• rekreacyjne.

Dolina rzeki stanowi ważny korytarz ekologiczny łączący Karpaty z Kotliną Sandomierską. Występują tu starorzecza, tereny zalewowe oraz liczne siedliska ptaków wodnych.

W kontekście zmian klimatu coraz większego znaczenia nabierają działania związane z ochroną terenów nadrzecznych, zwiększaniem retencji miejskiej i zagospodarowaniem wód opadowych.

Gospodarka i rozwój miasta

Przemyśl przez wieki rozwijał się jako miasto handlowe i wojskowe. Dziś ważną rolę odgrywają:

• handel,

• logistyka,

• turystyka,

• usługi,

• edukacja,

• administracja publiczna.

Miasto graniczne

Położenie blisko granicy z Ukrainą sprawia, że Przemyśl pełni ważną funkcję logistyczną i transportową. Przez miasto przebiegają istotne połączenia drogowe i kolejowe łączące Polskę z Europą Wschodnią.

Centrum wielokulturowego dziedzictwa

Coraz większe znaczenie gospodarcze ma również turystyka związana z historią miasta, jego zabytkami oraz Twierdzą Przemyśl.

Lasy i środowisko

Choć samo miasto ma charakter miejski, otaczają je cenne przyrodniczo tereny Pogórza Przemyskiego.

Najważniejsze obszary zielone obejmują:

• Park Zamkowy,

• Zniesienie,

• tereny nadrzeczne Sanu,

• wzgórza forteczne,

• lasy otaczające miasto.

Dominują:

• buk,

• dąb,

• grab,

• jawor,

• lipa.

System zieleni miejskiej odgrywa istotną rolę w poprawie jakości życia mieszkańców oraz łagodzeniu skutków miejskich wysp ciepła.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Dolina Sanu oraz sąsiedztwo Pogórza Przemyskiego sprzyjają występowaniu wielu gatunków zwierząt.

Spotkać można:

• bobry,

• wydry,

• sarny,

• lisy,

• jeże.

Wśród ptaków występują:

• bociany białe,

• zimorodki,

• czaple,

• myszołowy,

• dzięcioły,

• pustułki.

Dolina Sanu stanowi ważny lokalny korytarz ekologiczny o znaczeniu regionalnym.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Przemyśl należy do najcenniejszych historycznie miast Polski południowo-wschodniej.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Stare Miasto,

• Archikatedrę Rzymskokatolicką,

• Archikatedrę Greckokatolicką,

• Zamek Kazimierzowski,

• Wieżę Zegarową,

• Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej,

• liczne kościoły, cerkwie i synagogi.

Twierdza Przemyśl – jedna z największych w Europie

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem miasta pozostaje Twierdza Przemyśl. W okresie przed I wojną światową była jedną z największych twierdz Europy. System umocnień obejmował dziesiątki fortów rozmieszczonych wokół miasta, tworząc gigantyczny pierścień obronny. Do dziś zachowało się wiele obiektów fortecznych, które należą do największych atrakcji turystycznych regionu.

Miasto wielu kultur

Przemyśl przez wieki był miejscem współistnienia Polaków, Rusinów, Żydów, Austriaków i Węgrów. Ślady tej historii widoczne są w architekturze, zabytkach sakralnych i układzie urbanistycznym miasta.

Turystyka i rekreacja

Przemyśl należy do najciekawszych turystycznie miast Podkarpacia.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Twierdzę Przemyśl,

• Stare Miasto,

• Kopiec Tatarski,

• Zamek Kazimierzowski,

• Muzeum Dzwonów i Fajek,

• dolinę Sanu,

• fortyfikacje wokół miasta.

Forteczna Trasa Rowerowa

Jednym z najciekawszych produktów turystycznych regionu jest Forteczna Trasa Rowerowa prowadząca pomiędzy fortami Twierdzy Przemyśl. To jedna z najbardziej oryginalnych tras rowerowych w Polsce.

Zielona infrastruktura i środowisko

Przemyśl posiada bardzo dobre warunki do rozwoju nowoczesnej błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Sanu,

• rozwój terenów nadrzecznych,

• retencję miejską,

• zazielenianie przestrzeni publicznych,

• ochronę wzgórz fortecznych,

• rozwój tras rowerowych,

• wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Szczególnie istotne jest zachowanie równowagi pomiędzy rozwojem miasta a ochroną unikalnych walorów krajobrazowych Pogórza Przemyskiego.

Potencjał rozwojowy

Przemyśl posiada wyjątkowy potencjał wynikający z połączenia historii, położenia geograficznego i walorów przyrodniczych.

Najważniejsze atuty miasta to:

• Twierdza Przemyśl,

• dolina Sanu,

• wielokulturowe dziedzictwo,

• położenie przy granicy z Ukrainą,

• bogata oferta turystyczna,

• zabytkowe centrum miasta,

• sąsiedztwo Pogórza Przemyskiego.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z turystyką historyczną, rewitalizacją terenów nadrzecznych, zieloną transformacją miejską oraz rozwojem funkcji logistycznych. Przemyśl ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najbardziej wyjątkowych i rozpoznawalnych miast Polski południowo-wschodniej.