Powiat Rzeszów

Charakterystyka miasta

Rzeszów jest stolicą województwa podkarpackiego oraz jednym z najszybciej rozwijających się miast Polski. Jako miasto na prawach powiatu pełni funkcję administracyjnego, gospodarczego, naukowego i komunikacyjnego centrum całego regionu. Położony nad Wisłokiem, na styku Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Karpackiego, od lat przyciąga nowych mieszkańców, inwestorów oraz studentów. Liczba ludności przekroczyła już 198 tysięcy mieszkańców, a miasto pozostaje jednym z nielicznych dużych ośrodków w Polsce notujących stały wzrost liczby ludności.

W ciągu ostatnich dwóch dekad Rzeszów przeszedł spektakularną transformację. Z regionalnego miasta stał się centrum nowoczesnych technologii, przemysłu lotniczego, usług biznesowych i innowacji. Jednocześnie zachował przyjazny charakter, dużą ilość terenów zielonych oraz wysoką jakość życia, dzięki czemu regularnie zajmuje czołowe miejsca w krajowych rankingach.

Dla Zielopolis Rzeszów jest jednym z najciekawszych przykładów miasta średniej wielkości, które rozwija się dynamicznie, jednocześnie stawiając przed sobą wyzwania związane z retencją, zieloną infrastrukturą i adaptacją do zmian klimatu.

Miasto w liczbach

Rzeszów jest największym miastem południowo-wschodniej Polski oraz centrum aglomeracji liczącej kilkaset tysięcy mieszkańców.

Przyroda i krajobraz

Rzeszów położony jest w dolinie Wisłoka, pomiędzy terenami nizinnymi Kotliny Sandomierskiej a pierwszymi wzgórzami Pogórza Dynowskiego. Dzięki temu miasto posiada zróżnicowany krajobraz, który wyróżnia je na tle wielu innych dużych ośrodków miejskich.

Najważniejsze elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Wisłoka,

• Zalew Rzeszowski,

• wzgórza południowych dzielnic miasta,

• tereny zielone Lisiej Góry,

• rezerwat Przyrody Lisia Góra,

• parki miejskie,

• bulwary nad Wisłokiem.

Mimo intensywnego rozwoju urbanistycznego znaczna część miasta zachowała naturalne tereny nadrzeczne oraz liczne enklawy zieleni.

Wody i retencja

Najważniejszą osią przyrodniczą Rzeszowa jest Wisłok. Rzeka przepływa przez centrum miasta, tworząc jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych Podkarpacia.

Najważniejsze elementy systemu wodnego obejmują:

• Wisłok,

• Zalew Rzeszowski,

• Młynówkę,

• liczne cieki i rowy odwadniające,

• zbiorniki retencyjne.

Zalew Rzeszowski

Powstały na Wisłoku zbiornik od lat pełni funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• krajobrazowe.

Jest również jednym z najważniejszych terenów wypoczynkowych miasta.

Wyzwania klimatyczne

Dynamiczny rozwój zabudowy powoduje konieczność zwiększania retencji miejskiej poprzez:

• ogrody deszczowe,

• zielone dachy,

• zbiorniki retencyjne,

• rozszczelnianie powierzchni,

• ochronę terenów zalewowych.

Gospodarka i rozwój miasta

Rzeszów jest gospodarczym liderem Polski południowo-wschodniej.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł lotniczy,

• technologie informatyczne,

• centra usług biznesowych,

• logistykę,

• edukację,

• przemysł elektromaszynowy.

Stolica Doliny Lotniczej

Najbardziej rozpoznawalną specjalizacją miasta jest przemysł lotniczy. Rzeszów stanowi centrum klastra gospodarczego znanego jako Dolina Lotnicza, skupiającego największe firmy sektora lotniczego w Polsce.

Nowe technologie

Coraz większe znaczenie posiadają:

• branża IT,

• centra badawczo-rozwojowe,

• startupy technologiczne,

• automatyka przemysłowa,

• przemysł kosmiczny.

Lotnisko Jasionka

Położony w bezpośrednim sąsiedztwie miasta port lotniczy Rzeszów-Jasionka jest jednym z najważniejszych lotnisk Polski południowo-wschodniej i odgrywa istotną rolę gospodarczą dla całego regionu.

Lasy i środowisko

Choć Rzeszów jest dużym miastem, posiada stosunkowo rozbudowany system terenów zielonych.

Najważniejsze obszary obejmują:

• Lisią Górę,

• Park Jedności Polonii z Macierzą,

• Park Papieski,

• tereny nad Wisłokiem,

• południowe wzgórza miasta,

• lasy w rejonie Słociny i Matysówki.

Dominują:

• dąb,

• grab,

• buk,

• lipa,

• klon.

Zieleń miejska pełni coraz ważniejszą funkcję w poprawie jakości życia mieszkańców.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Pomimo dużego stopnia urbanizacji Rzeszów pozostaje miejscem występowania wielu gatunków zwierząt.

Występują tutaj:

• bobry,

• wydry,

• sarny,

• lisy,

• jeże,

• kuny.

Wśród ptaków spotkać można:

• czaple,

• zimorodki,

• myszołowy,

• pustułki,

• dzięcioły,

• łabędzie.

Szczególnie cenne przyrodniczo pozostają tereny związane z Wisłokiem i Zalewem Rzeszowskim.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Rzeszów posiada bogatą historię sięgającą średniowiecza.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Rynek i Ratusz,

• Podziemną Trasę Turystyczną,

• Zamek Lubomirskich,

• Letni Pałac Lubomirskich,

• Bazylikę Wniebowzięcia NMP,

• Synagogę Staromiejską,

• zabytkowe kamienice centrum miasta.

Rzeszowskie Piwnice

Podziemna trasa turystyczna należy do najciekawszych atrakcji miasta i przypomina o jego handlowej historii związanej z dawnymi szlakami kupieckimi.

Dziedzictwo Lubomirskich

Przez stulecia rozwój miasta związany był z rodem Lubomirskich, którego ślady widoczne są w wielu zabytkach Rzeszowa.

Turystyka i rekreacja

Rzeszów staje się coraz ważniejszym ośrodkiem turystycznym Podkarpacia.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Rynek i Stare Miasto,

• Rzeszowskie Piwnice,

• Zamek Lubomirskich,

• bulwary nad Wisłokiem,

• Zalew Rzeszowski,

• Lisia Góra,

• liczne wydarzenia kulturalne i festiwale.

Miasto posiada również rozbudowaną sieć ścieżek rowerowych oraz terenów rekreacyjnych.

Zielona infrastruktura i środowisko

Rzeszów należy do polskich miast, które coraz mocniej inwestują w rozwiązania związane z adaptacją do zmian klimatu.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• rozwój zielonych dachów,

• retencję wód opadowych,

• ochronę doliny Wisłoka,

• rozwój parków i terenów zielonych,

• rozbudowę tras rowerowych,

• poprawę efektywności energetycznej budynków,

• zwiększanie powierzchni biologicznie czynnych.

Dla szybko rozwijającego się miasta kluczowe staje się zachowanie równowagi pomiędzy nową zabudową a ochroną terenów zielonych.

Potencjał rozwojowy

Rzeszów posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych spośród wszystkich miast Polski wschodniej.

Najważniejsze atuty miasta to:

• stolica województwa podkarpackiego,

• centrum Doliny Lotniczej,

• lotnisko Rzeszów-Jasionka,

• silne zaplecze akademickie,

• rozwój nowych technologii,

• rosnąca liczba mieszkańców,

• wysoka jakość życia.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z nowoczesną gospodarką, transportem publicznym, retencją miejską oraz zieloną transformacją przestrzeni miejskiej. Rzeszów ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najważniejszych ośrodków innowacji i zrównoważonego rozwoju w Europie Środkowej.