Powiat Gdański

Charakterystyka Powiatu Gdańskiego

Powiat Gdański położony jest we wschodniej części województwa pomorskiego i otacza od południa oraz wschodu Gdańsk – stolicę regionu i największe miasto północnej Polski. To jeden z najszybciej rozwijających się powiatów w kraju, który łączy silne zaplecze gospodarcze Trójmiasta z cennymi walorami przyrodniczymi Żuław Wiślanych, Pojezierza Kaszubskiego oraz doliny Wisły.

Region wyróżnia się niezwykle dużą różnorodnością krajobrazową. W północnej części dominują tereny podmiejskie i dynamicznie rozwijające się miejscowości związane z aglomeracją gdańską, natomiast południowe i wschodnie obszary zachowały rolniczy charakter typowy dla Żuław. Dzięki temu powiat stanowi interesujące połączenie nowoczesnego rozwoju gospodarczego z krajobrazem historycznych terenów rolniczych i nadrzecznych.

Siedzibą powiatu jest Pruszcz Gdański – miasto, które w ostatnich dekadach stało się jednym z najważniejszych ośrodków rozwoju gospodarczego Pomorza. Ważną rolę odgrywają również gminy Kolbudy, Cedry Wielkie, Pszczółki, Przywidz, Suchy Dąb i Trąbki Wielkie, które tworzą zróżnicowaną mozaikę terenów miejskich, wiejskich i przyrodniczych.

Powiat Gdański znajduje się w miejscu szczególnym z punktu widzenia idei Zielopolis. Ochrona zasobów wodnych Wisły, rozwój retencji na Żuławach, tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury oraz adaptacja terenów podmiejskich do zmian klimatu należą tutaj do najważniejszych wyzwań rozwojowych XXI wieku.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Gdański należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów województwa pomorskiego.

W jego granicach znajdują się:

• Żuławy Wiślane,

• dolina Wisły,

• Pojezierze Kaszubskie,

• Wysoczyzna Gdańska,

• tereny podmiejskie Trójmiasta.

Szczególnie charakterystyczne są rozległe, płaskie krajobrazy Żuław z siecią kanałów, wałów przeciwpowodziowych i terenów położonych miejscami poniżej poziomu morza. To jedne z najbardziej niezwykłych krajobrazów rolniczych w Polsce.

W południowo-zachodniej części powiatu pojawiają się natomiast wzgórza, jeziora i lasy związane z Pojezierzem Kaszubskim.

Wody i retencja

Powiat Gdański należy do najważniejszych obszarów gospodarki wodnej w Polsce północnej.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Wisła,

• Radunia,

• Motława,

• Kłodawa,

• Kanał Raduni,

• liczne kanały melioracyjne Żuław.

Żuławy – kraina, która żyje dzięki wodzie

Znaczna część Żuław Wiślanych powstała dzięki wielowiekowej pracy człowieka związanej z regulacją stosunków wodnych. System wałów, przepompowni, śluz i kanałów należy do najbardziej rozbudowanych w Polsce.

Jednocześnie region pozostaje szczególnie wrażliwy na:

• powodzie,

• podnoszenie się poziomu morza,

• susze hydrologiczne,

• gwałtowne opady.

Dlatego rozwój nowoczesnej retencji i błękitno-zielonej infrastruktury ma tutaj kluczowe znaczenie.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Gdański jest jednym z najważniejszych gospodarczo powiatów województwa pomorskiego.

Najważniejsze sektory obejmują:

• logistykę,

• przemysł,

• handel,

• budownictwo,

• usługi,

• rolnictwo.

Na Żuławach dominują:

• pszenica,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• kukurydza,

• warzywa polowe.

Zaplecze gospodarcze Trójmiasta

Bliskość Gdańska, Portu Gdańsk oraz głównych szlaków komunikacyjnych sprawia, że powiat należy do najbardziej atrakcyjnych inwestycyjnie regionów Pomorza.

Rozwijają się tutaj:

• centra logistyczne,

• parki magazynowe,

• nowoczesne zakłady produkcyjne,

• przedsiębiorstwa technologiczne.

Jednocześnie zachowany został silny sektor rolniczy wykorzystujący bardzo żyzne gleby Żuław.

Lasy i środowisko

Choć powiat nie należy do najbardziej zalesionych w województwie, posiada liczne cenne kompleksy leśne.

Największe z nich znajdują się:

• w gminie Kolbudy,

• w rejonie Przywidza,

• na obrzeżach Wysoczyzny Gdańskiej.

Dominują:

• sosna,

• buk,

• dąb,

• świerk,

• brzoza.

Lasy pełnią ważną funkcję rekreacyjną dla mieszkańców aglomeracji gdańskiej oraz wspierają retencję i ochronę gleb.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Gdański obejmuje wiele cennych siedlisk związanych z doliną Wisły oraz terenami podmokłymi Żuław.

Występują tutaj:

• bobry,

• wydry,

• jelenie,

• sarny,

• lisy,

• dziki.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• czaple siwe,

• błotniaki,

• gęsi migrujące.

Dolina Wisły stanowi jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych w Polsce.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Gdański posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z Gdańskiem, Żuławami i Pomorzem.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Faktorie Handlową w Pruszczu Gdańskim,

• zabytkowe kościoły Żuław,

• domy podcieniowe,

• historyczne układy wsi olęderskich,

• Kanał Raduni.

Dziedzictwo Żuławskie

Jednym z największych skarbów regionu jest krajobraz kulturowy Żuław, tworzony przez wieki przez osadników niderlandzkich, niemieckich i polskich. Zachowane domy podcieniowe oraz system melioracyjny należą do najciekawszych zabytków techniki i architektury wiejskiej w Polsce.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo różnorodne możliwości wypoczynku.

Najważniejsze atrakcje to:

• Pruszcz Gdański,

• Faktoria Handlowa,

• Żuławy Wiślane,

• Kanał Raduni,

• jeziora w okolicach Przywidza,

• szlaki rowerowe Pomorza.

Popularne formy aktywności obejmują:

• turystykę rowerową,

• kajakarstwo,

• żeglarstwo śródlądowe,

• obserwację ptaków,

• turystykę historyczną.

Coraz większym zainteresowaniem cieszy się także turystyka związana z dziedzictwem Żuław.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Gdański należy do regionów, gdzie działania związane z adaptacją do zmian klimatu mają szczególne znaczenie.

Najważniejsze kierunki rozwoju obejmują:

• rozwój retencji na Żuławach,

• ochronę doliny Wisły,

• zwiększanie terenów zielonych w strefie podmiejskiej,

• ochronę mokradeł,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury.

Region może stać się jednym z krajowych liderów w zakresie nowoczesnego gospodarowania wodą i adaptacji do zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Gdański posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych w Polsce północnej.

Najważniejsze atuty regionu to:

• sąsiedztwo Gdańska,

• dostęp do głównych szlaków transportowych,

• żyzne gleby Żuław,

• dolina Wisły,

• rozwinięta gospodarka,

• wysoka atrakcyjność inwestycyjna.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z gospodarką wodną, logistyką, zieloną energetyką oraz rozwojem przyjaznych środowisku terenów podmiejskich. Powiat Gdański ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najbardziej nowoczesnych i zrównoważonych regionów metropolitalnych w Polsce.