Powiat Kartuski

Charakterystyka Powiatu Kartuskiego

Powiat Kartuski położony jest w centralnej części województwa pomorskiego i stanowi serce Kaszub – regionu o wyjątkowej tożsamości kulturowej, językowej i krajobrazowej. To jeden z najbardziej malowniczych powiatów północnej Polski, gdzie wzgórza morenowe, jeziora polodowcowe, lasy oraz tradycyjne wsie kaszubskie tworzą krajobraz uznawany za jeden z najpiękniejszych na Pomorzu.

Bliskość Trójmiasta sprawia, że Powiat Kartuski należy również do najszybciej rozwijających się regionów województwa. Coraz więcej mieszkańców aglomeracji gdańskiej wybiera tutejsze miejscowości jako miejsce zamieszkania, doceniając wysoką jakość środowiska, atrakcyjne krajobrazy oraz dobre połączenia komunikacyjne. Jednocześnie znaczna część powiatu zachowała swój naturalny i rolniczy charakter.

Siedzibą powiatu są Kartuzy – historyczna stolica Kaszub, znana z charakterystycznej kolegiaty z dachem przypominającym wieko trumny oraz bogatych tradycji kulturowych. Ważnymi ośrodkami są również Żukowo, Somonino, Sierakowice, Stężyca i Chmielno – miejscowości odgrywające istotną rolę w życiu gospodarczym i społecznym regionu.

Powiat Kartuski jest jednym z najlepszych przykładów obszaru, gdzie rozwój gospodarczy może harmonijnie współistnieć z ochroną krajobrazu i dziedzictwa przyrodniczego. Właśnie dlatego stanowi modelowy teren dla realizacji idei Zielopolis, łączącej wysoką jakość życia, ochronę środowiska oraz nowoczesny rozwój lokalny.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Kartuski leży w obrębie Pojezierza Kaszubskiego, które uchodzi za jeden z najpiękniejszych regionów polodowcowych w Polsce.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• wzgórza morenowe,

• głębokie rynny jeziorne,

• jeziora polodowcowe,

• lasy mieszane,

• doliny rzeczne,

• rozległe panoramy Kaszub.

Wieżyca – najwyższe wzniesienie Pomorza

Symbolem regionu jest Wieżyca, najwyższe wzniesienie Niżu Polskiego poza obszarami polodowcowymi północno-wschodniej Polski. Z wieży widokowej rozciąga się panorama obejmująca znaczną część Pojezierza Kaszubskiego.

Wyjątkowe walory krajobrazowe sprawiają, że region często określany jest mianem „Szwajcarii Kaszubskiej”.

Wody i retencja

Powiat Kartuski należy do najzasobniejszych w wodę regionów Pomorza.

Najważniejsze elementy systemu hydrologicznego obejmują:

• Radunię,

• Łebę,

• Słupię,

• Jeziora Raduńskie,

• Jezioro Ostrzyckie,

• Jezioro Brodno Wielkie.

Kaszubskie jeziora – naturalny magazyn wody

Jeziora Pojezierza Kaszubskiego pełnią niezwykle ważną funkcję retencyjną. Magazynują wodę, stabilizują lokalny klimat i stanowią podstawę funkcjonowania wielu ekosystemów.

Coraz większego znaczenia nabierają działania związane z:

• ochroną jakości wód,

• ograniczaniem eutrofizacji jezior,

• renaturyzacją cieków,

• rozwojem małej retencji.

W kontekście zmian klimatu zachowanie zasobów wodnych Kaszub należy do najważniejszych wyzwań środowiskowych regionu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Kartuski posiada zróżnicowaną gospodarkę opartą na kilku silnych sektorach.

Najważniejsze z nich to:

• przemysł,

• budownictwo,

• usługi,

• turystyka,

• rolnictwo,

• logistyka.

W rolnictwie dominują:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• uprawa zbóż,

• produkcja pasz,

• warzywnictwo.

Gospodarcze zaplecze Trójmiasta

Bliskość Gdańska, Gdyni i Sopotu sprawia, że powiat jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się obszarów metropolitalnych w Polsce północnej.

Rozwijają się:

• firmy produkcyjne,

• przedsiębiorstwa budowlane,

• sektor logistyczny,

• usługi dla mieszkańców aglomeracji,

• nowoczesna turystyka.

Jednocześnie zachowywany jest silny związek z tradycyjną kulturą kaszubską.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu.

Najważniejsze kompleksy leśne znajdują się:

• wokół Wieżycy,

• w okolicach Ostrzyc,

• w rejonie Sierakowic,

• w obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.

Dominują:

• sosna,

• buk,

• dąb,

• świerk,

• brzoza.

Lasy pełnią funkcję ochronną, retencyjną i rekreacyjną, będąc jednym z najważniejszych zasobów środowiskowych regionu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Kartuski charakteryzuje się wysoką różnorodnością biologiczną.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• bobry,

• wydry.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• czaple,

• rybołowy,

• zimorodki.

Szczególną rolę odgrywają obszary chronione związane z Kaszubskim Parkiem Krajobrazowym oraz siecią Natura 2000.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Kartuski jest jednym z najważniejszych ośrodków kultury kaszubskiej.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• Kolegiatę w Kartuzach,

• zabytkowy zespół poklasztorny Kartuzów,

• Muzeum Kaszubskie,

• tradycyjną zabudowę Chmielna,

• liczne kościoły i dwory regionu.

Kartuzy – stolica Kaszub

Miasto od stuleci pełni funkcję duchowego i kulturalnego centrum Kaszub. To tutaj szczególnie mocno pielęgnowane są lokalne tradycje, język kaszubski oraz regionalne rzemiosło.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najważniejszych regionów turystycznych Pomorza.

Największe atrakcje obejmują:

• Wieżycę,

• Kaszubski Park Krajobrazowy,

• Jeziora Raduńskie,

• Ostrzyce,

• Chmielno,

• Kartuzy.

Popularne formy aktywności:

• turystyka rowerowa,

• kajakarstwo,

• żeglarstwo,

• trekking,

• narciarstwo biegowe,

• obserwacja przyrody.

Coraz większą popularność zdobywają również szlaki rowerowe łączące Kaszuby z Trójmiastem.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kartuski posiada wyjątkowe warunki do rozwoju zgodnego z ideą Zielopolis.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior kaszubskich,

• rozwój małej retencji,

• ochronę krajobrazu morenowego,

• zachowanie korytarzy ekologicznych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie turystyki niskoemisyjnej.

Duże znaczenie ma również kontrolowanie presji urbanizacyjnej związanej z rozwojem strefy podmiejskiej Trójmiasta.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kartuski należy do najbardziej perspektywicznych regionów województwa pomorskiego.

Najważniejsze atuty regionu to:

• Pojezierze Kaszubskie,

• Wieżyca,

• silna tożsamość kulturowa,

• bliskość Trójmiasta,

• rozwinięta przedsiębiorczość,

• wysoka jakość środowiska.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, zrównoważoną turystyką, zieloną energetyką oraz rozwojem nowoczesnych usług. Powiat Kartuski ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najzieleńszych i najbardziej atrakcyjnych regionów Pomorza.