Powiat Kościerski

Charakterystyka Powiatu Kościerskiego

Powiat Kościerski położony jest w południowej części województwa pomorskiego i powszechnie uznawany jest za jedno z prawdziwych serc Kaszub. To region niezwykle bogaty przyrodniczo, gdzie lasy, jeziora i pagórkowate krajobrazy polodowcowe tworzą jedną z najpiękniejszych części Pomorza. Położony pomiędzy Borami Tucholskimi a Pojezierzem Kaszubskim, stanowi obszar o wyjątkowych walorach krajobrazowych i turystycznych.

Powiat wyróżnia się bardzo dużą liczbą jezior oraz wysoką lesistością. Znajduje się tutaj ponad 200 jezior, a znaczna część regionu objęta jest różnymi formami ochrony przyrody. To właśnie tutaj położony jest Wdzydzki Park Krajobrazowy, często nazywany „kaszubskim morzem”, oraz fragmenty Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.

Siedzibą powiatu jest Kościerzyna – historyczne miasto będące jednym z najważniejszych ośrodków kultury kaszubskiej. Ważną rolę odgrywają również Lipusz, Dziemiany, Karsin, Nowa Karczma oraz Stara Kiszewa. Miejscowości te stanowią centra lokalnej przedsiębiorczości, turystyki i życia społecznego.

Powiat Kościerski jest przykładem regionu, w którym rozwój gospodarczy może być oparty na wysokiej jakości środowiska naturalnego. Turystyka, gospodarka leśna, produkcja żywności oraz odnawialne źródła energii tworzą fundamenty zrównoważonego rozwoju zgodnego z ideą Zielopolis.

Powiat w liczbach

Powiat należy do większych jednostek samorządowych Pomorza. Jego powierzchnia wynosi około 1166 km², a zamieszkuje go ponad 70 tysięcy mieszkańców.

Przyroda i krajobraz

Powiat Kościerski leży na styku dwóch wyjątkowych krain geograficznych – Pojezierza Kaszubskiego oraz Borów Tucholskich.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• jeziora polodowcowe,

• wzgórza morenowe,

• rozległe kompleksy leśne,

• doliny rzeczne,

• torfowiska,

• mozaika pól i lasów.

Znaczna część regionu została ukształtowana przez ostatnie zlodowacenie, które pozostawiło po sobie setki jezior i pagórkowaty krajobraz charakterystyczny dla Kaszub.

Wdzydzki Park Krajobrazowy

Jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych regionu jest Wdzydzki Park Krajobrazowy obejmujący zespół Jezior Wdzydzkich. Park chroni krajobraz jezior, lasów i dolin rzecznych oraz stanowi część Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie UNESCO.

Wody i retencja

Powiat Kościerski należy do najzasobniejszych w wodę obszarów województwa pomorskiego.

Najważniejsze rzeki to:

• Wda,

• Wierzyca,

• Trzebiocha,

• Pilica.

Najważniejsze jeziora obejmują:

• Jezioro Wdzydze,

• Jezioro Gołuń,

• Jezioro Jelenie,

• Jezioro Wielewskie,

• Jezioro Sudomie.

Kaszubskie Morze

Jezioro Wdzydze, nazywane często „Kaszubskim Morzem”, jest jednym z największych i najbardziej rozpoznawalnych jezior Pomorza. Rozbudowana linia brzegowa oraz połączenie kilku akwenów tworzą wyjątkowy system wodny wykorzystywany do żeglarstwa, kajakarstwa i turystyki.

Lasy, jeziora i torfowiska pełnią niezwykle ważną funkcję retencyjną, magazynując wodę i ograniczając skutki suszy.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu opiera się na kilku stabilnych filarach.

Najważniejsze sektory obejmują:

• gospodarkę leśną,

• przemysł drzewny,

• turystykę,

• rolnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• usługi.

W rolnictwie dominują:

• produkcja mleka,

• hodowla bydła,

• uprawa zbóż,

• produkcja pasz.

Drewno i meblarstwo

Duża lesistość regionu sprzyja rozwojowi przemysłu drzewnego i meblarskiego. W wielu miejscowościach funkcjonują przedsiębiorstwa zajmujące się obróbką drewna, produkcją elementów budowlanych oraz wyposażenia wnętrz.

Coraz większe znaczenie zyskuje również turystyka oparta na walorach przyrodniczych i kulturowych Kaszub.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około połowy powierzchni powiatu, co czyni go jednym z najbardziej zalesionych regionów województwa pomorskiego.

Najważniejsze kompleksy leśne obejmują:

• Bory Tucholskie,

• Lasy Wdzydzkie,

• Lasy Lipuskie,

• kompleksy wokół Dziemian i Karsina.

Dominują:

• sosna,

• świerk,

• brzoza,

• buk,

• dąb.

Lasy stanowią jeden z najważniejszych zasobów środowiskowych regionu i odgrywają kluczową rolę w ochronie klimatu lokalnego.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Kościerski jest ostoją wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla północnej Polski.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• wilki,

• bobry,

• wydry.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• rybołowy,

• bociany czarne,

• puchacze.

Znaczną część regionu obejmują obszary Natura 2000 oraz korytarze ekologiczne łączące Kaszuby z Borami Tucholskimi.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Kościerski jest jednym z najważniejszych obszarów kultury kaszubskiej.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie,

• Muzeum Ziemi Kościerskiej,

• Kalwarię Wielewską,

• drewniane kościoły Kaszub,

• tradycyjną zabudowę wiejską regionu.

Wdzydze Kiszewskie – kolebka skansenów

Jedną z największych atrakcji regionu jest Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich – najstarszy skansen w Polsce prezentujący tradycyjną kulturę Kaszub i Kociewia.

Turystyka i rekreacja

Powiat należy do najatrakcyjniejszych turystycznie regionów Pomorza.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Wdzydzki Park Krajobrazowy,

• Jeziora Wdzydzkie,

• Kościerzynę,

• Wdzydze Kiszewskie,

• Kalwarię Wielewską,

• Bory Tucholskie.

Popularne formy aktywności:

• kajakarstwo na Wdzie,

• żeglarstwo,

• turystyka rowerowa,

• trekking,

• wędkarstwo,

• grzybobranie.

Region przyciąga osoby szukające kontaktu z naturą i spokojnego wypoczynku.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kościerski posiada wyjątkowo dobre warunki do rozwoju zgodnego z ideą Zielopolis.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior kaszubskich,

• rozwój małej retencji,

• ochronę mokradeł,

• zachowanie ciągłości kompleksów leśnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie ekoturystyki.

Szczególnie ważne jest utrzymanie wysokiej jakości wód jeziornych oraz ograniczanie presji urbanizacyjnej na najcenniejsze przyrodniczo obszary.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kościerski posiada bardzo duży potencjał rozwoju oparty na środowisku naturalnym i kulturze kaszubskiej.

Największe atuty regionu to:

• Jeziora Wdzydzkie,

• wysoka lesistość,

• silna tożsamość kaszubska,

• rozwinięta turystyka,

• bogactwo przyrodnicze,

• korzystne położenie pomiędzy Trójmiastem a Borami Tucholskimi.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem ekoturystyki, gospodarką niskoemisyjną oraz wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Powiat Kościerski ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najzieleńszych i najbardziej przyjaznych środowisku regionów Pomorza.