Powiat Kwidzyński

Charakterystyka Powiatu Kwidzyńskiego

Powiat Kwidzyński położony jest we wschodniej części województwa pomorskiego, na pograniczu Powiśla, Żuław i doliny dolnej Wisły. To region o wyjątkowo interesującym położeniu geograficznym, gdzie żyzne ziemie rolnicze spotykają się z rozległymi lasami, a wielka rzeka Wisła od wieków kształtuje krajobraz, gospodarkę i historię lokalnych społeczności.

Siedzibą powiatu jest Kwidzyn – jedno z najciekawszych historycznie miast Pomorza, znane z monumentalnego zespołu zamkowo-katedralnego należącego do najcenniejszych zabytków gotyckich w Polsce. Ważną rolę odgrywają również Prabuty oraz liczne miejscowości położone na terenach rolniczych i leśnych Powiśla.

Powiat wyróżnia się dużą różnorodnością krajobrazową. Zachodnią część zajmuje szeroka dolina Wisły z żyznymi glebami i terenami nadrzecznymi, natomiast na wschodzie dominują pagórkowate krajobrazy Pojezierza Iławskiego, lasy oraz liczne jeziora. Dzięki temu region łączy walory rolnicze, przemysłowe i przyrodnicze.

Współczesny Powiat Kwidzyński należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych Pomorza poza Trójmiastem. Jednocześnie coraz większą uwagę poświęca się ochronie zasobów wodnych, rozwojowi odnawialnych źródeł energii i zachowaniu cennych siedlisk przyrodniczych, co dobrze wpisuje się w założenia Zielopolis.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Kwidzyński znajduje się na styku dwóch odmiennych krajobrazów.

Najbardziej charakterystyczne elementy regionu to:

• dolina Wisły,

• żyzne równiny Powiśla,

• wzgórza morenowe,

• jeziora polodowcowe,

• kompleksy leśne,

• doliny małych rzek i strumieni.

Szczególnie cenne są tereny związane z doliną Wisły, która stanowi jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych w Europie Środkowej.

Wschodnia część powiatu posiada bardziej pagórkowaty charakter i krajobrazowo nawiązuje już do sąsiedniego Pojezierza Iławskiego.

Wody i retencja

Woda odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu regionu.

Najważniejsze cieki i zbiorniki wodne obejmują:

• Wisłę,

• Liwę,

• Nogat,

• Miłosną,

• jeziora Pojezierza Iławskiego.

Wisła – oś krajobrazu Powiśla

Wisła od stuleci kształtuje krajobraz i gospodarkę regionu. Jej dolina pełni funkcję:

• korytarza ekologicznego,

• obszaru retencyjnego,

• ostoi ptaków,

• naturalnego regulatora lokalnego klimatu.

Jednocześnie region musi mierzyć się z wyzwaniami związanymi zarówno z ochroną przeciwpowodziową, jak i skutkami okresowych susz.

Coraz większego znaczenia nabierają działania związane z małą retencją, renaturyzacją cieków oraz ochroną terenów podmokłych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Kwidzyński należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych i rolniczych województwa pomorskiego.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł papierniczy,

• przetwórstwo,

• logistykę,

• rolnictwo,

• energetykę,

• usługi.

W rolnictwie dominują:

• pszenica,

• rzepak,

• kukurydza,

• buraki cukrowe,

• produkcja mleka.

Przemysł papierniczy – specjalizacja regionu

Najbardziej rozpoznawalnym filarem lokalnej gospodarki jest działalność International Paper, jednego z największych producentów papieru i celulozy w Europie.

Zakład od wielu lat pozostaje jednym z największych pracodawców w regionie i odgrywa istotną rolę w gospodarce całego województwa pomorskiego.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu.

Największe kompleksy leśne znajdują się:

• w rejonie Prabut,

• na terenach Pojezierza Iławskiego,

• w dolinach rzecznych,

• na obszarach mniej przydatnych rolniczo.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• buk,

• brzoza,

• świerk.

Lasy pełnią ważne funkcje retencyjne, ochronne i rekreacyjne.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Kwidzyński posiada dużą różnorodność siedlisk przyrodniczych.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry,

• lisy.

Wśród ptaków szczególne znaczenie mają:

• bieliki,

• rybołowy,

• żurawie,

• czaple,

• bociany czarne.

Dolina Wisły jest jednym z najważniejszych obszarów migracyjnych ptaków w Polsce.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada bogate dziedzictwo związane z historią państwa krzyżackiego, Pomorza i Powiśla.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Zamek Kapituły Pomezańskiej w Kwidzynie,

• katedrę św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie,

• zabytkowe centrum Kwidzyna,

• zamek w Prabutach,

• historyczne kościoły Powiśla.

Kwidzyn – gotycka perła Pomorza

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem regionu jest monumentalny zespół zamkowo-katedralny w Kwidzynie. Charakterystyczny gdanisko, czyli wieża sanitarna połączona z zamkiem arkadowym gankiem, należy do najbardziej niezwykłych zabytków średniowiecznej architektury w Europie.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje wiele możliwości aktywnego wypoczynku.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Kwidzyn,

• dolinę Wisły,

• Prabuty,

• jeziora Pojezierza Iławskiego,

• szlaki rowerowe Powiśla,

• kompleksy leśne regionu.

Popularne formy aktywności:

• turystyka rowerowa,

• kajakarstwo,

• wędkarstwo,

• obserwacja ptaków,

• spacery przyrodnicze,

• zwiedzanie zabytków.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kwidzyński posiada duży potencjał do rozwoju działań związanych z ochroną środowiska.

Najważniejsze kierunki obejmują:

• ochronę doliny Wisły,

• rozwój małej retencji,

• ochronę terenów podmokłych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie lesistości,

• wspieranie gospodarki obiegu zamkniętego.

Szczególne znaczenie ma zachowanie równowagi pomiędzy rozwojem przemysłu a ochroną zasobów przyrodniczych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kwidzyński należy do najbardziej perspektywicznych regionów Powiśla.

Najważniejsze atuty regionu to:

• położenie nad Wisłą,

• silny przemysł,

• żyzne gleby,

• bogate dziedzictwo historyczne,

• rozwinięta infrastruktura,

• wysoka jakość środowiska poza głównymi ośrodkami miejskimi.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z gospodarką wodną, energetyką odnawialną, logistyką, zielonym przemysłem oraz rozwojem turystyki kulturowej i przyrodniczej. Powiat Kwidzyński posiada wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z liderów zrównoważonego rozwoju wschodniej części Pomorza.