Powiat Starogardzki

Charakterystyka Powiatu Starogardzkiego

Powiat Starogardzki położony jest w południowej części województwa pomorskiego, na pograniczu Kociewia, Borów Tucholskich i Pojezierza Starogardzkiego. To jeden z najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów Pomorza, łączący rozległe kompleksy leśne, jeziora polodowcowe, żyzne tereny rolnicze oraz miasta o bogatej historii i silnych tradycjach przemysłowych.

Siedzibą powiatu jest Starogard Gdański – historyczna stolica Kociewia i jeden z najważniejszych ośrodków miejskich południowego Pomorza. Istotną rolę odgrywają również Skarszewy, Skórcz, Czarna Woda oraz liczne miejscowości położone w sąsiedztwie jezior i lasów. Region wyróżnia się silną tożsamością kulturową, której fundamentem są tradycje kociewskie, odrębne od sąsiednich Kaszub.

Powiat posiada bardzo korzystne położenie pomiędzy Trójmiastem, Bydgoszczą i Grudziądzem, co od lat sprzyja rozwojowi gospodarczemu. Jednocześnie zachował znaczną część swoich walorów przyrodniczych, dzięki czemu pozostaje atrakcyjnym miejscem do życia, wypoczynku i prowadzenia działalności gospodarczej.

W kontekście Zielopolis Powiat Starogardzki jest interesującym przykładem regionu, który może rozwijać nowoczesną gospodarkę, zachowując jednocześnie bogactwo przyrodnicze, zasoby wodne oraz krajobrazy charakterystyczne dla Kociewia i Borów Tucholskich.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Starogardzki należy do najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo obszarów Pomorza.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Pojezierze Starogardzkie,

• dolina Wierzycy,

• Bory Tucholskie,

• jeziora polodowcowe,

• lasy sosnowe i mieszane,

• wzgórza morenowe.

Znaczna część regionu zachowała naturalny charakter. Szczególnie atrakcyjne krajobrazowo są okolice jeziora Kałębie, nazywanego często „Morzem Kociewskim”, oraz tereny położone w sąsiedztwie Borów Tucholskich.

Kociewie – zielone serce południowego Pomorza

Powiat stanowi centrum historycznego Kociewia – regionu znanego z malowniczych krajobrazów, bogatej kultury ludowej oraz silnych tradycji związanych z rolnictwem i leśnictwem.

Wody i retencja

System wodny powiatu odgrywa bardzo ważną rolę zarówno dla przyrody, jak i gospodarki.

Najważniejsze cieki obejmują:

• Wierzycę,

• Wdę,

• liczne dopływy i strumienie.

Najważniejsze jeziora to:

• Kałębie,

• Borzechowskie Wielkie,

• Borzechowskie Małe,

• Sumińskie,

• Godziszewskie.

Wierzyca i Wda – rzeki Kociewia

Dolina Wierzycy należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów regionu. W połączeniu z rzeką Wdą tworzy ważny system retencyjny oraz korytarz ekologiczny łączący Pojezierze Kaszubskie z Borami Tucholskimi.

Liczne jeziora oraz tereny leśne wspierają naturalną retencję i ograniczają skutki suszy.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Starogardzki należy do najważniejszych ośrodków gospodarczych południowego Pomorza.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł,

• przetwórstwo spożywcze,

• farmację,

• rolnictwo,

• leśnictwo,

• logistykę.

W rolnictwie dominują:

• pszenica,

• kukurydza,

• rzepak,

• hodowla bydła,

• produkcja mleka.

Przemysł farmaceutyczny i spożywczy

Jedną z najbardziej rozpoznawalnych specjalizacji regionu jest przemysł farmaceutyczny związany z działalnością Polpharma – jednego z największych producentów leków w Polsce.

Duże znaczenie posiada również przemysł spożywczy oraz sektor przetwórstwa rolnego.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około 40% powierzchni powiatu.

Największe kompleksy obejmują:

• fragmenty Borów Tucholskich,

• Lasy Starogardzkie,

• lasy wokół jeziora Kałębie,

• tereny leśne doliny Wdy.

Dominują:

• sosna,

• świerk,

• brzoza,

• buk,

• dąb.

Lasy pełnią ważną funkcję ochronną, retencyjną i rekreacyjną.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada wysoką różnorodność biologiczną.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• bobry,

• wydry,

• lisy.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• żurawie,

• rybołowy,

• bociany czarne,

• zimorodki.

Znaczną rolę odgrywają obszary Natura 2000 związane z dolinami rzecznymi oraz terenami leśnymi.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Starogardzki jest jednym z najważniejszych ośrodków kultury kociewskiej.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• Stare Miasto w Starogardzie Gdańskim,

• kościół św. Mateusza,

• średniowieczne mury miejskie,

• pałac w Jabłowie,

• zabytkowe kościoły Kociewia.

Starogard Gdański – stolica Kociewia

Miasto od wieków pełni rolę centrum życia gospodarczego i kulturalnego regionu. To tutaj szczególnie mocno pielęgnowane są tradycje kociewskie, język regionalny oraz lokalny folklor.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do wypoczynku aktywnego.

Największe atrakcje obejmują:

• jezioro Kałębie,

• dolinę Wdy,

• Starogard Gdański,

• Skarszewy,

• Bory Tucholskie,

• szlaki rowerowe Kociewia.

Popularne formy aktywności:

• kajakarstwo,

• żeglarstwo,

• turystyka rowerowa,

• wędkarstwo,

• piesze wędrówki,

• obserwacja przyrody.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Starogardzki posiada bardzo dobre warunki do rozwoju zgodnego z ideą Zielopolis.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior i rzek,

• rozwój małej retencji,

• ochronę lasów,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wspieranie turystyki przyjaznej środowisku.

Szczególne znaczenie ma zachowanie wysokiej jakości wód jeziornych oraz ochrona korytarzy ekologicznych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Starogardzki posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych południowego Pomorza.

Najważniejsze atuty regionu to:

• położenie komunikacyjne,

• silna gospodarka,

• przemysł farmaceutyczny,

• bogactwo przyrodnicze,

• jeziora i lasy,

• dziedzictwo Kociewia.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z zieloną energetyką, ochroną zasobów wodnych, rozwojem przemysłu wysokich technologii oraz turystyki przyrodniczej. Powiat Starogardzki ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z liderów rozwoju gospodarczego i środowiskowego Pomorza.