Powiat Tczewski

Charakterystyka Powiatu Tczewskiego

Powiat Tczewski położony jest w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, nad dolną Wisłą, na styku Kociewia i Żuław Wiślanych. To jeden z najważniejszych gospodarczo i komunikacyjnie regionów Pomorza, odgrywający od ponad 150 lat istotną rolę w transporcie, handlu oraz rozwoju przemysłu. Jednocześnie jest to obszar o bogatej historii, cennych walorach przyrodniczych i silnej tożsamości regionalnej związanej z Kociewiem.

Siedzibą powiatu jest Tczew – miasto o strategicznym znaczeniu komunikacyjnym, położone przy jednej z najważniejszych przepraw przez Wisłę w Polsce. Oprócz Tczewa ważnymi ośrodkami są Pelplin, Gniew oraz liczne miejscowości wiejskie rozciągające się pomiędzy doliną Wisły a terenami rolniczymi Kociewia.

Powiat wyróżnia się dużą różnorodnością krajobrazową. Zachodnią część zajmują pagórkowate obszary Kociewia, natomiast wschodnia związana jest z doliną Wisły i terenami nadrzecznymi. Dzięki temu region łączy potencjał rolniczy, przemysłowy, logistyczny i turystyczny.

W kontekście Zielopolis Powiat Tczewski jest przykładem obszaru, gdzie szczególnego znaczenia nabierają zagadnienia związane z ochroną doliny Wisły, rozwojem zielonej infrastruktury, nowoczesnym transportem oraz adaptacją do zmian klimatu.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Tczewski znajduje się na styku dwóch odmiennych krajobrazów.

Najbardziej charakterystyczne elementy regionu to:

• dolina Wisły,

• równiny Żuławskie,

• pagórki Kociewia,

• pola uprawne,

• tereny nadrzeczne,

• niewielkie kompleksy leśne.

Wisła – oś krajobrazu regionu

Najważniejszym elementem przyrodniczym powiatu jest dolina Wisły. Rzeka od wieków wpływała na rozwój osadnictwa, handlu i gospodarki, a dziś pozostaje jednym z najważniejszych korytarzy ekologicznych Polski.

Nadrzeczne tereny stanowią cenne siedliska dla ptaków oraz ważny element systemu retencji naturalnej.

Wody i retencja

Powiat Tczewski należy do obszarów silnie związanych z gospodarką wodną.

Najważniejsze cieki obejmują:

• Wisłę,

• Wierzycę,

• Motławę Wschodnią,

• liczne kanały melioracyjne.

Dolina Wisły i bezpieczeństwo wodne

Dolina Wisły pełni wiele funkcji:

• retencyjną,

• przeciwpowodziową,

• przyrodniczą,

• krajobrazową.

W związku ze zmianami klimatu coraz większego znaczenia nabierają działania związane z:

• ochroną terenów zalewowych,

• zwiększaniem retencji,

• renaturyzacją cieków,

• ochroną jakości wód.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Tczewski należy do najważniejszych ośrodków gospodarczych Pomorza poza Trójmiastem.

Najważniejsze sektory obejmują:

• logistykę,

• przemysł,

• handel,

• rolnictwo,

• energetykę,

• usługi.

W rolnictwie dominują:

• pszenica,

• rzepak,

• kukurydza,

• buraki cukrowe,

• produkcja mleka.

Tczew – węzeł komunikacyjny Pomorza

Od XIX wieku Tczew jest jednym z najważniejszych węzłów transportowych Polski północnej. Przez miasto przebiegają ważne linie kolejowe oraz drogi łączące Trójmiasto z centralną i południową częścią kraju.

To położenie sprzyja rozwojowi logistyki, magazynów i nowoczesnych usług.

Lasy i środowisko

Powiat nie należy do najbardziej zalesionych w województwie, jednak posiada wiele cennych terenów przyrodniczych.

Najważniejsze kompleksy leśne znajdują się:

• w zachodniej części powiatu,

• w dolinie Wierzycy,

• na terenach Kociewia.

Dominują:

• sosna,

• dąb,

• buk,

• brzoza.

Coraz większe znaczenie mają również zadrzewienia śródpolne i tereny zieleni miejskiej.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Tczewski posiada liczne siedliska związane z doliną Wisły.

Występują tutaj:

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• bobry,

• wydry.

Wśród ptaków spotkać można:

• bieliki,

• czaple,

• żurawie,

• błotniaki,

• gęsi migrujące.

Wisła pozostaje jednym z najważniejszych korytarzy ekologicznych dla ptaków w Polsce.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada wyjątkowo bogate dziedzictwo historyczne.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Mosty Tczewskie,

• Katedrę w Pelplinie,

• Zamek w Gniewie,

• historyczne centrum Tczewa,

• zabytki Kociewia.

Pelplin – duchowa stolica Kociewia

Jednym z najcenniejszych zabytków regionu jest Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie – jedna z największych świątyń gotyckich w Polsce i centrum dawnego opactwa cysterskiego.

Znajduje się tutaj również jedna z nielicznych w kraju kopii Biblii Gutenberga.

Zamek w Gniewie

Zamek w Gniewie należy do najważniejszych zamków krzyżackich w Polsce i jest jedną z największych atrakcji turystycznych Pomorza.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje wiele atrakcji związanych z historią i przyrodą.

Najważniejsze miejsca to:

• Tczew,

• Pelplin,

• Gniew,

• dolina Wisły,

• szlaki Kociewia.

Popularne formy aktywności:

• turystyka rowerowa,

• kajakarstwo,

• turystyka historyczna,

• obserwacja ptaków,

• piesze wędrówki.

Coraz większą popularnością cieszą się trasy prowadzące wzdłuż Wisły oraz szlaki związane z dziedzictwem Kociewia.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Tczewski posiada duży potencjał rozwoju działań związanych z ochroną środowiska.

Najważniejsze kierunki obejmują:

• ochronę doliny Wisły,

• rozwój retencji,

• zwiększanie liczby zadrzewień śródpolnych,

• ochronę terenów zalewowych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• poprawę jakości przestrzeni miejskiej.

Szczególnie ważne jest zachowanie równowagi pomiędzy rozwojem infrastruktury a ochroną cennych terenów nadrzecznych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Tczewski należy do najbardziej perspektywicznych regionów Pomorza.

Najważniejsze atuty regionu to:

• położenie nad Wisłą,

• silna gospodarka,

• rozwinięta logistyka,

• dziedzictwo historyczne,

• bliskość Trójmiasta,

• żyzne tereny rolnicze.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia mogą nabrać inwestycje związane z transportem, gospodarką wodną, zieloną energetyką oraz rozwojem nowoczesnych usług. Powiat Tczewski posiada wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z kluczowych obszarów rozwoju gospodarczego i środowiskowego Pomorza.