Powiat Kłobucki

Charakterystyka Powiatu Kłobuckiego

Powiat Kłobucki położony jest w północno-zachodniej części województwa śląskiego, na pograniczu historycznego Śląska, Małopolski i ziem wieluńskich. Jest to region, który w przeciwieństwie do przemysłowego wizerunku województwa śląskiego zachował w dużej mierze rolniczy i przyrodniczy charakter. Rozległe lasy, spokojne doliny rzeczne, tradycyjne krajobrazy wiejskie oraz niewielkie miasta tworzą przestrzeń znacznie różniącą się od centralnej części aglomeracji śląskiej.

Powiat stanowi ważny pomost pomiędzy Jurą Krakowsko-Częstochowską a rozległymi kompleksami leśnymi Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Dzięki temu jest jednym z najbardziej zielonych regionów północnej części województwa. Znaczną część jego powierzchni zajmują lasy, łąki oraz tereny rolnicze, które tworzą dogodne warunki dla zachowania bioróżnorodności i rozwoju gospodarki opartej na zasobach naturalnych.

Siedzibą powiatu jest Kłobuck – miasto o wielowiekowej historii, położone nad rzeką Białą Okszą. Region przez stulecia rozwijał się jako obszar rolniczy i handlowy, korzystający z położenia na dawnych szlakach komunikacyjnych prowadzących pomiędzy Śląskiem, Wielkopolską i Małopolską.

Współcześnie Powiat Kłobucki coraz częściej dostrzegany jest jako miejsce o dużym potencjale związanym z rozwojem zielonej gospodarki, turystyki przyrodniczej, odnawialnych źródeł energii oraz nowoczesnego rolnictwa. To region, który może odegrać istotną rolę w procesach związanych z adaptacją do zmian klimatu i ochroną zasobów wodnych północnej części województwa śląskiego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Kłobucki należy do najbardziej naturalnych krajobrazowo regionów województwa śląskiego. Dominują tutaj równiny, łagodne wzgórza oraz rozległe kompleksy leśne, które tworzą charakterystyczny krajobraz północnego Śląska.

Najważniejsze elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Liswarty,

• dolinę Białej Okszy,

• dolinę Czarnej Okszy,

• lasy Krzepickie,

• lasy Panek,

• tereny rolnicze wokół Kłobucka i Miedźna.

Brak dużych ośrodków przemysłowych sprawił, że wiele obszarów zachowało naturalny charakter, a krajobraz jest stosunkowo mało przekształcony przez działalność człowieka.

Wody i retencja

Jednym z największych skarbów przyrodniczych powiatu jest sieć rzeczna związana z dorzeczem Warty.

Najważniejsze cieki obejmują:

• Liswartę,

• Białą Okszę,

• Czarną Okszę,

• Pankówkę.

Liswarta należy do najczystszych rzek województwa śląskiego i stanowi ważny korytarz ekologiczny dla wielu gatunków roślin i zwierząt.

Ważną rolę odgrywają także:

• stawy hodowlane,

• mokradła dolin rzecznych,

• obszary źródliskowe,

• naturalne tereny zalewowe.

Dolina Liswarty – wodny kręgosłup regionu

Dolina Liswarty jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów północnego Śląska. Rzeka meandruje przez lasy, łąki i tereny rolnicze, tworząc warunki dla występowania wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Jednocześnie pełni ważną funkcję retencyjną, ograniczając skutki susz i gwałtownych opadów.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Rolnictwo pozostaje jednym z filarów lokalnej gospodarki.

Najważniejsze kierunki produkcji obejmują:

• uprawę zbóż,

• kukurydzę,

• rzepak,

• ziemniaki,

• produkcję pasz.

Istotną rolę odgrywa również:

• hodowla bydła,

• produkcja mleka,

• hodowla trzody chlewnej,

• przetwórstwo rolno-spożywcze.

Poza rolnictwem rozwijają się:

• przemysł drzewny,

• produkcja mebli,

• logistyka,

• usługi,

• małe i średnie przedsiębiorstwa.

Rolnictwo i gospodarka leśna jako specjalizacja regionu

W przeciwieństwie do wielu śląskich powiatów gospodarka Kłobuckiego nie była oparta na górnictwie. Dzięki temu region zachował rolniczy charakter i duży udział terenów naturalnych. Coraz większego znaczenia nabierają również inwestycje związane z biogazowniami, fotowoltaiką i wykorzystaniem biomasy.

Lasy i środowisko

Powiat Kłobucki należy do najbardziej zalesionych regionów województwa śląskiego.

Największe kompleksy leśne znajdują się w gminach:

• Panki,

• Przystajń,

• Miedźno,

• Popów,

• Lipie.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• brzoza,

• olcha,

• świerk.

Lasy pełnią niezwykle ważną funkcję retencyjną i klimatyczną. Stanowią także ważne miejsce rekreacji dla mieszkańców regionu.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Bogactwo lasów i dolin rzecznych sprzyja występowaniu wielu gatunków zwierząt.

Spotkać można:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• bobry.

W dolinach rzecznych i na terenach podmokłych występują:

• bociany czarne,

• żurawie,

• czaple siwe,

• zimorodki,

• błotniaki stawowe.

Znaczna część terenów objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000 oraz lokalnych form ochrony przyrody.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu sięga średniowiecza, a wiele miejscowości posiada rodowód jeszcze starszy.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Sanktuarium Matki Bożej Kłobuckiej,

• historyczne centrum Kłobucka,

• zabytkowe kościoły w Krzepicach,

• drewniane świątynie regionu,

• zespoły dworskie i pałacowe,

• dawne młyny wodne.

Krzepice – historyczna brama północnego Śląska

Krzepice przez stulecia były ważnym ośrodkiem handlowym i obronnym na pograniczu Śląska i Małopolski. Do dziś zachowały wiele śladów dawnego znaczenia miasta, w tym zabytkowy układ urbanistyczny i historyczne budowle.

Turystyka i rekreacja

Powiat Kłobucki oferuje coraz więcej możliwości aktywnego wypoczynku.

Największe atrakcje obejmują:

• dolinę Liswarty,

• szlaki rowerowe północnego Śląska,

• lasy Panek i Przystajni,

• tereny kajakowe Liswarty,

• Krzepice,

• Kłobuck,

• liczne ścieżki przyrodnicze.

Coraz większą popularnością cieszą się turystyka rowerowa, kajakarstwo oraz obserwacja ptaków.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kłobucki posiada bardzo duży potencjał związany z ochroną środowiska i rozwojem błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Liswarty,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• zachowanie mokradeł i terenów podmokłych,

• ochronę lasów,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• tworzenie zadrzewień śródpolnych,

• ochronę bioróżnorodności.

Szczególnie istotne jest zachowanie naturalnego charakteru dolin rzecznych, które odgrywają kluczową rolę w magazynowaniu wody.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kłobucki należy do regionów o dużym potencjale związanym z zieloną gospodarką i ochroną zasobów przyrodniczych.

Najważniejsze atuty regionu to:

• wysoka lesistość,

• czyste rzeki,

• duży udział terenów rolniczych,

• niewielka presja przemysłowa,

• korzystne położenie komunikacyjne,

• bogactwo przyrodnicze,

• potencjał turystyki aktywnej.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z gospodarką wodną, odnawialnymi źródłami energii oraz rozwojem turystyki przyrodniczej. Powiat Kłobucki ma szansę stać się jednym z najbardziej ekologicznych i przyjaznych środowisku regionów województwa śląskiego.