Powiat Pszczyński

Charakterystyka Powiatu Pszczyńskiego

Powiat Pszczyński jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo regionów województwa śląskiego. Położony na południe od Katowic, stanowi zieloną bramę pomiędzy aglomeracją śląską a Beskidami. To właśnie tutaj znajdują się jedne z największych kompleksów leśnych województwa, rozległe stawy, cenne mokradła oraz Jezioro Goczałkowickie – strategiczny zbiornik wodny zaopatrujący znaczną część Górnego Śląska w wodę pitną.

Region od wieków związany jest z historyczną Ziemią Pszczyńską – jednym z najważniejszych obszarów dawnego Górnego Śląska. Przez stulecia należał do książąt pszczyńskich, a później do właścicieli słynnego Państwa Pszczyńskiego. Dzisiejszy powiat zajmuje jedynie część historycznej ziemi pszczyńskiej, której wpływy sięgały niegdyś od Mysłowic aż po okolice Oświęcimia.

To również jeden z najbardziej „zielonych” powiatów województwa śląskiego. Puszcza Pszczyńska, lasy kobiórskie, dolina Wisły i rozległe obszary przyrodnicze sprawiają, że region pełni niezwykle ważną funkcję klimatyczną i retencyjną dla całej metropolii śląskiej. W wielu miejscach można spotkać krajobrazy bardziej przypominające Mazury lub Podlasie niż przemysłowy Śląsk.

Powiat Pszczyński jest również przykładem regionu, który skutecznie łączy rozwój gospodarczy z ochroną środowiska. Dobrze rozwinięte rolnictwo, przedsiębiorczość, atrakcyjne tereny mieszkaniowe oraz wyjątkowe walory turystyczne sprawiają, że należy do najdynamiczniej rozwijających się powiatów województwa śląskiego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat położony jest głównie na Równinie Pszczyńskiej oraz w północnej części Kotliny Oświęcimskiej. Krajobraz tworzą rozległe lasy, doliny rzeczne, stawy hodowlane, tereny rolnicze i obszary podmokłe.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Puszcza Pszczyńska,

• Lasy Kobiórskie,

• dolina Wisły,

• Jezioro Goczałkowickie,

• Stawy Pszczyńskie,

• torfowiska i mokradła Miedźnej,

• równiny rolnicze Pawłowic i Suszca.

Szczególnym wyróżnikiem regionu jest ogromna ciągłość terenów leśnych. Puszcza Pszczyńska wraz z sąsiednimi lasami tworzy jeden z największych zwartych kompleksów leśnych południowej Polski.

Wody i retencja

Powiat Pszczyński jest jednym z najważniejszych obszarów gospodarki wodnej województwa śląskiego.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Wisła,

• Pszczynka,

• Korzeniec,

• Dokawa,

• liczne kanały i cieki melioracyjne.

Największe znaczenie posiada:

• Jezioro Goczałkowickie,

• kompleks Stawów Pszczyńskich,

• torfowiska i mokradła doliny Wisły,

• śródleśne zbiorniki retencyjne.

Jezioro Goczałkowickie – wodne serce Górnego Śląska

Jezioro Goczałkowickie jest największym sztucznym zbiornikiem wodnym południowej Polski. Powstało na Wiśle w latach 50. XX wieku i obecnie stanowi podstawowy rezerwuar wody pitnej dla znacznej części województwa śląskiego. Oprócz funkcji wodociągowej pełni również niezwykle ważną rolę przeciwpowodziową i przyrodniczą.

Torfowiska i mokradła

Na terenie powiatu znajdują się jedne z najcenniejszych mokradeł województwa śląskiego, w tym torfowisko Zapadź. Obszary te działają jak naturalne magazyny wody, ograniczając skutki susz i gwałtownych opadów.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Pszczyński należy do najlepiej rozwiniętych gospodarczo powiatów ziemskich województwa śląskiego.

Najważniejsze sektory obejmują:

• rolnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• usługi,

• logistykę,

• budownictwo,

• handel,

• małe i średnie przedsiębiorstwa.

W rolnictwie dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• rzepak,

• produkcja pasz,

• hodowla bydła mlecznego.

Żabi Kraj – tradycje stawowe i rybackie

Znaczna część powiatu znana jest pod historyczną nazwą „Żabi Kraj”. Określenie to związane jest z ogromną liczbą stawów hodowlanych oraz terenów podmokłych występujących w dolinie Wisły. Tradycje rybackie regionu sięgają wielu stuleci i pozostają ważnym elementem lokalnego dziedzictwa.

Lasy i środowisko

Powiat Pszczyński należy do najbardziej zalesionych regionów województwa śląskiego.

Największe kompleksy leśne znajdują się w:

• Kobiórze,

• Suszcu,

• Pszczynie,

• Goczałkowicach-Zdroju,

• Pawłowicach.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• buk,

• świerk,

• brzoza.

Puszcza Pszczyńska

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych kompleksów leśnych w Polsce południowej. Dawniej była rozległą puszczą dębowo-bukową, dziś stanowi niezwykle cenny obszar przyrodniczy o znaczeniu regionalnym i krajowym.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Pszczyński należy do najważniejszych ostoi dzikiej przyrody w województwie śląskim.

Występują tutaj:

• żubry,

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• bobry.

Szczególną sławę zdobyło pszczyńskie Żubrowisko, będące jednym z najważniejszych ośrodków hodowli żubra w Polsce. W lasach regionu spotkać można również:

• bociany czarne,

• żurawie,

• bieliki,

• czaple siwe,

• liczne gatunki ptaków wodnych.

Jezioro Goczałkowickie jest jednym z najważniejszych miejsc obserwacji ptaków wodnych w południowej Polsce.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada jedno z najbogatszych dziedzictw historycznych w województwie śląskim.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Zamek w Pszczynie,

• Park Pszczyński,

• Skansen Zagroda Wsi Pszczyńskiej,

• zabytkowy rynek w Pszczynie,

• pałac myśliwski w Promnicach,

• zabytkowe kościoły regionu.

Pszczyna – perła Górnego Śląska

Pszczyna należy do najpiękniejszych miast historycznych województwa śląskiego. Zamek książąt pszczyńskich, otaczający go park oraz doskonale zachowane stare miasto przyciągają turystów z całej Polski.

Turystyka i rekreacja

Powiat Pszczyński posiada ogromny potencjał turystyczny.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Zamek w Pszczynie,

• Jezioro Goczałkowickie,

• Żubrowisko,

• Puszczę Pszczyńską,

• Stawy Pszczyńskie,

• pałac w Promnicach,

• liczne trasy rowerowe i spacerowe.

Region przyciąga miłośników:

• rowerów,

• kajakarstwa,

• birdwatchingu,

• fotografii przyrodniczej,

• turystyki rodzinnej.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Pszczyński należy do najważniejszych obszarów zielonej infrastruktury województwa śląskiego.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę Jeziora Goczałkowickiego,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochronę torfowisk i mokradeł,

• zachowanie Puszczy Pszczyńskiej,

• ochronę doliny Wisły,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie odporności na skutki zmian klimatu.

W skali całego województwa region pełni rolę naturalnego magazynu wody i jednego z najważniejszych obszarów przyrodniczych.

Potencjał rozwojowy

Powiat Pszczyński należy do najbardziej perspektywicznych regionów województwa śląskiego.

Największe atuty regionu to:

• Jezioro Goczałkowickie,

• Puszcza Pszczyńska,

• wysoka jakość środowiska,

• bogate zasoby wodne,

• silna marka turystyczna Pszczyny,

• korzystne położenie komunikacyjne,

• rozwijająca się przedsiębiorczość.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z gospodarką wodną, ochroną przyrody, rozwojem zielonej energii oraz turystyki przyrodniczej. Powiat Pszczyński ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najważniejszych przykładów zrównoważonego rozwoju w województwie śląskim, skutecznie łącząc dziedzictwo historyczne, ochronę środowiska i nowoczesną gospodarkę.