Powiat Siemianowice Śląskie

Charakterystyka Miasta Siemianowice Śląskie

Siemianowice Śląskie należą do najbardziej zielonych i jednocześnie najbardziej niedocenianych miast centralnej części Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Położone pomiędzy Katowicami, Chorzowem, Piekarami Śląskimi i Czeladzią, przez lata pozostawały w cieniu większych sąsiadów, choć posiadają bogatą historię przemysłową, cenne tereny przyrodnicze oraz jedne z najbardziej atrakcyjnych terenów rekreacyjnych w regionie. Miasto na prawach powiatu zajmuje powierzchnię około 25,5 km² i liczy około 64–66 tysięcy mieszkańców.

Historia Siemianowic związana jest przede wszystkim z przemysłem ciężkim. Działały tutaj kopalnie, huty cynku i żelaza oraz zakłady metalurgiczne, które przez ponad dwa stulecia należały do filarów gospodarki Górnego Śląska. Wiele dawnych obiektów przemysłowych zostało dziś zaadaptowanych do nowych funkcji, a część stanowi cenne zabytki techniki przypominające o przemysłowym dziedzictwie miasta.

Jednocześnie Siemianowice Śląskie są miastem wyjątkowym pod względem terenów zielonych. Park Pszczelnik, Bażantarnia, Park Miejski, Planty Michałkowickie czy liczne zadrzewione tereny poprzemysłowe tworzą system zieleni o znaczeniu wykraczającym poza granice miasta. W samym centrum aglomeracji można znaleźć miejsca przypominające bardziej podmiejskie parki krajobrazowe niż przestrzeń wielkiej metropolii.

Szczególnym wyróżnikiem miasta jest również Śląski Klub Golfowy. Położone przy Parku Pszczelnik 18-dołkowe pole golfowe należy do najbardziej prestiżowych obiektów tego typu w Polsce i stanowi nietypowy element krajobrazu przemysłowego Śląska. Dzięki temu Siemianowice łączą historię przemysłu, nowoczesną rekreację oraz rozległe tereny zielone w sposób niespotykany w większości miast regionu.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Siemianowice Śląskie położone są na Wyżynie Śląskiej, w samym centrum jednego z największych obszarów zurbanizowanych Europy.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Park Pszczelnik,

• Bażantarnię,

• dolinę Brynicy,

• Planty Michałkowickie,

• Park Miejski,

• tereny rekultywowane po działalności przemysłowej,

• staw Rzęsa.

Pomimo niewielkiej powierzchni miasto posiada zaskakująco dużą ilość terenów zielonych, które tworzą lokalne korytarze ekologiczne pomiędzy Katowicami, Chorzowem i Piekarami Śląskimi.

Wody i retencja

Najważniejszym ciekiem wodnym miasta jest Brynica, stanowiąca historyczną granicę pomiędzy Górnym Śląskiem a Zagłębiem Dąbrowskim.

Ważną rolę odgrywają również:

• staw Rzęsa,

• zbiorniki retencyjne,

• cieki melioracyjne,

• tereny podmokłe doliny Brynicy.

Brynica – zielony korytarz metropolii

Dolina Brynicy pełni ważną funkcję przyrodniczą i retencyjną. W coraz bardziej zurbanizowanym krajobrazie metropolii zachowanie naturalnych terenów dolinnych staje się kluczowe dla ograniczania skutków susz i gwałtownych opadów.

Znaczenie mają także niewielkie zbiorniki wodne oraz tereny zielone zdolne do zatrzymywania wód opadowych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Przez ponad dwa stulecia rozwój miasta opierał się na:

• hutnictwie,

• górnictwie,

• metalurgii,

• przemyśle ciężkim.

Obecnie dominują:

• usługi,

• handel,

• logistyka,

• przemysł specjalistyczny,

• nowoczesne technologie.

Rosomak i nowoczesny przemysł

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsiębiorstw miasta jest Rosomak S.A., producent słynnych transporterów opancerzonych używanych przez Wojsko Polskie. Oprócz tego działają tutaj przedsiębiorstwa związane z przemysłem stalowym, motoryzacyjnym i produkcją specjalistyczną.

Lasy i środowisko

Najważniejsze tereny leśne i parkowe znajdują się w rejonach:

• Bażantarni,

• Pszczelnika,

• Michałkowic,

• Przełajki.

Dominują:

• dęby,

• buki,

• brzozy,

• sosny,

• klony.

Bażantarnia

Bażantarnia należy do najbardziej rozpoznawalnych terenów zielonych miasta. Sąsiaduje ze stawem Rzęsa i polem golfowym, tworząc jeden z najcenniejszych kompleksów rekreacyjno-przyrodniczych centralnej części województwa śląskiego.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Pomimo miejskiego charakteru występuje tutaj wiele gatunków zwierząt.

Można spotkać:

• sarny,

• lisy,

• kuny,

• jeże,

• wiewiórki.

W parkach i przy zbiornikach wodnych występują:

• czaple,

• łabędzie,

• kaczki,

• dzięcioły,

• myszołowy.

Park Pszczelnik objęty jest ochroną jako użytek ekologiczny i stanowi ważną ostoję lokalnej bioróżnorodności. Na jego terenie znajduje się kilka pomników przyrody.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia miasta pozostawiła wiele interesujących obiektów.

Najważniejsze zabytki obejmują:

• Pałac Donnersmarcków,

• Pałac Rheinbabenów,

• Park Tradycji,

• kościół św. Michała Archanioła,

• dawne osiedla robotnicze,

• zabytkowe budynki przemysłowe.

Park Tradycji

Park Tradycji powstał na terenie dawnej kopalni i należy do najciekawszych przykładów rewitalizacji obiektów poprzemysłowych w województwie śląskim. Dziś pełni funkcję centrum kultury i edukacji historycznej.

Turystyka i rekreacja

Najważniejsze atrakcje miasta obejmują:

• Park Pszczelnik,

• Śląski Klub Golfowy,

• Bażantarnię,

• staw Rzęsa,

• Park Tradycji,

• Park Miejski,

• Planty Michałkowickie.

Golf w centrum Śląska

Pole golfowe w Siemianowicach należy do najbardziej znanych w Polsce. Obiekt posiada 18 dołków i zajmuje ponad 40 hektarów powierzchni, przyciągając zarówno początkujących, jak i doświadczonych golfistów.

Zielona infrastruktura i środowisko

Siemianowice Śląskie posiadają bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Brynicy,

• rozwój retencji miejskiej,

• ochronę Parku Pszczelnik,

• zachowanie Bażantarni,

• zwiększanie powierzchni zieleni miejskiej,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• rewitalizację terenów poprzemysłowych.

Miasto jest przykładem miejsca, gdzie tereny dawnego przemysłu coraz częściej przekształcane są w przestrzenie przyjazne mieszkańcom i środowisku.

Potencjał rozwojowy

Siemianowice Śląskie posiadają wiele atutów pozwalających na dalszy rozwój.

Najważniejsze z nich to:

• położenie w centrum metropolii,

• duża ilość terenów zielonych,

• rozwinięta infrastruktura drogowa,

• nowoczesny przemysł,

• bogate dziedzictwo przemysłowe,

• atrakcyjne tereny rekreacyjne,

• wysoka dostępność usług.

W kolejnych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z retencją wód opadowych, rewitalizacją terenów poprzemysłowych, rozwojem zielonej infrastruktury oraz poprawą jakości przestrzeni miejskiej. Siemianowice Śląskie mają szansę stać się jednym z najlepszych przykładów udanej transformacji przemysłowego miasta w nowoczesny, zielony ośrodek metropolitalny.