Powiat Kielecki

Charakterystyka Powiatu Kieleckiego

Powiat Kielecki należy do największych i najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo powiatów województwa świętokrzyskiego. Otacza ze wszystkich stron Kielce, które stanowią odrębne miasto na prawach powiatu, tworząc rozległy obszar obejmujący zarówno tereny silnie zurbanizowane, jak i jedne z najcenniejszych krajobrazów południowej Polski. To właśnie tutaj znajdują się najbardziej rozpoznawalne fragmenty Gór Świętokrzyskich, liczne rezerwaty przyrody oraz rozległe kompleksy leśne.

Region od wieków związany był z wydobyciem i przetwórstwem surowców mineralnych. Bogactwo wapieni, piaskowców, dolomitów i rud żelaza miało ogromny wpływ na rozwój gospodarczy tych terenów. Współcześnie obok przemysłu wydobywczego i budowlanego coraz większe znaczenie mają turystyka, usługi, nowoczesna przedsiębiorczość oraz inwestycje związane z ochroną środowiska.

Powiat Kielecki wyróżnia się wyjątkowym bogactwem geologicznym. W wielu miejscach można obserwować odsłonięcia skał liczących setki milionów lat, co sprawia, że region bywa określany mianem jednego z najciekawszych geologicznie obszarów Europy. To właśnie tutaj znajdują się słynne rezerwaty geologiczne, jaskinie oraz stanowiska dokumentujące historię naszej planety.

Dzięki położeniu wokół stolicy województwa oraz obecności Gór Świętokrzyskich powiat posiada ogromny potencjał rozwojowy. Łączy funkcje mieszkaniowe, turystyczne, przemysłowe i przyrodnicze, stając się jednym z kluczowych obszarów rozwoju całego regionu świętokrzyskiego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Kielecki obejmuje znaczną część Gór Świętokrzyskich – najstarszych gór w Polsce. Krajobraz regionu jest wyjątkowo zróżnicowany i obejmuje zarówno pasma górskie, jak i rozległe doliny rzeczne, lasy oraz obszary rolnicze.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Pasmo Łysogórskie,

• Pasmo Masłowskie,

• Pasmo Klonowskie,

• Pasmo Zgórskie,

• Pasmo Dymińskie,

• Chęcińsko-Kielecki Park Krajobrazowy,

• dolinę Czarnej Nidy,

• dolinę Lubrzanki.

Znaczna część powiatu znajduje się w granicach obszarów chronionych. Występują tu unikalne gołoborza, wychodnie skalne, jaskinie oraz cenne siedliska leśne.

Wody i retencja

Powiat Kielecki odgrywa bardzo ważną rolę w gospodarce wodnej województwa świętokrzyskiego.

Najważniejsze rzeki to:

• Nida,

• Czarna Nida,

• Bobrza,

• Lubrzanka,

• Belnianka,

• Łososina.

Na terenie powiatu znajdują się również liczne zbiorniki wodne, w tym:

• Zalew w Cedzynie,

• Zalew w Borkowie,

• Zalew w Sukowie,

• zbiorniki rekreacyjne w Morawicy,

• liczne stawy i małe zbiorniki retencyjne.

Zbiorniki pełnią funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• przyrodnicze.

W związku ze zmianami klimatu coraz większego znaczenia nabierają działania związane z ochroną źródlisk, odbudową małej retencji oraz zwiększaniem zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Kielecki posiada zróżnicowaną strukturę gospodarczą.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł wydobywczy,

• przemysł materiałów budowlanych,

• usługi,

• logistykę,

• turystykę,

• rolnictwo,

• budownictwo.

W części północnej i południowej rozwinięte jest rolnictwo.

Dominujące uprawy obejmują:

• pszenicę,

• żyto,

• jęczmień,

• kukurydzę,

• rzepak,

• ziemniaki.

Rozwinięta jest również hodowla bydła i trzody chlewnej.

Surowce skalne i geologia – gospodarcza specjalizacja regionu

Jednym z największych atutów gospodarczych powiatu są bogate zasoby wapieni, dolomitów, piaskowców i kruszyw budowlanych.

Okolice Chęcin, Sitkówki-Nowin, Miedzianej Góry czy Morawicy od dziesięcioleci stanowią ważne centrum przemysłu surowców mineralnych. Produkowane tutaj materiały wykorzystywane są przy inwestycjach infrastrukturalnych w całej Polsce.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują ponad 40% powierzchni powiatu, co czyni go jednym z najbardziej zalesionych obszarów województwa.

Największe kompleksy leśne znajdują się w rejonie:

• Łysogór,

• Daleszyc,

• Bielin,

• Łagowa,

• Chęcin,

• Rakowa.

Dominują:

• jodły,

• sosny,

• buki,

• dęby,

• modrzewie.

Szczególnie cenne są świętokrzyskie lasy jodłowo-bukowe, które należą do najlepiej zachowanych w Polsce.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Kielecki należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów województwa świętokrzyskiego.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• kuny.

W większych kompleksach leśnych spotkać można również:

• wilki,

• łosie,

• bobry.

Do charakterystycznych gatunków ptaków należą:

• bocian czarny,

• orlik krzykliwy,

• puchacz,

• dzięcioł czarny,

• żuraw.

Znaczna część regionu objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000 oraz parków krajobrazowych.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Kielecki posiada jedne z najcenniejszych zabytków województwa świętokrzyskiego.

Najważniejsze obiekty obejmują:

• Zamek Królewski w Chęcinach,

• ruiny zamku w Bodzentynie,

• klasztor na Świętym Krzyżu,

• zabytkowy układ Chęcin,

• pałace i dwory regionu,

• liczne zabytki techniki Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.

Chęciny – symbol regionu świętokrzyskiego

Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem powiatu jest Zamek Królewski w Chęcinach. Wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku zamek przez stulecia pełnił funkcję jednej z najważniejszych twierdz Królestwa Polskiego.

Położony na wysokim wzgórzu obiekt oferuje jedne z najpiękniejszych panoram w województwie świętokrzyskim.

Turystyka i rekreacja

Powiat Kielecki należy do najatrakcyjniejszych turystycznie regionów Polski centralnej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Święty Krzyż,

• Łysicę,

• Zamek w Chęcinach,

• Jaskinię Raj,

• Centrum Nauki Leonardo da Vinci,

• Zalew Cedzyna,

• liczne szlaki piesze i rowerowe.

Dużą popularnością cieszą się:

• turystyka górska,

• rowerowa,

• geoturystyka,

• kajakarstwo,

• wspinaczka skałkowa,

• narciarstwo biegowe.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Kielecki posiada wyjątkowo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę źródlisk i dolin rzecznych,

• rozwój małej retencji,

• ochronę lasów świętokrzyskich,

• rekultywację terenów poeksploatacyjnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę korytarzy ekologicznych,

• zwiększanie powierzchni terenów zielonych.

Szczególnego znaczenia nabierają działania związane z ochroną zasobów wodnych oraz zachowaniem unikalnego dziedzictwa przyrodniczego Gór Świętokrzyskich.

Potencjał rozwojowy

Powiat Kielecki posiada jeden z największych potencjałów rozwojowych w województwie świętokrzyskim.

Najważniejsze atuty regionu to:

• Góry Świętokrzyskie,

• bardzo wysoka lesistość,

• bogactwo surowców mineralnych,

• bliskość Kielc,

• rozwinięta infrastruktura drogowa,

• ogromny potencjał turystyczny,

• cenne zasoby przyrodnicze.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z geoturystyką, retencją wód, ochroną przyrody, odnawialnymi źródłami energii oraz rozwojem nowoczesnej przedsiębiorczości. Powiat Kielecki ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najważniejszych przykładów harmonijnego połączenia rozwoju gospodarczego z ochroną środowiska w Polsce.