Powiat Ostrowiecki

Charakterystyka Powiatu Ostrowieckiego

Powiat Ostrowiecki położony jest w północno-wschodniej części województwa świętokrzyskiego i należy do najważniejszych ośrodków przemysłowych regionu. Jego siedzibą jest Ostrowiec Świętokrzyski – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto województwa, którego rozwój przez ponad sto lat związany był z hutnictwem, przemysłem metalowym i działalnością Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.

Region wyróżnia się interesującym połączeniem przemysłowej historii z cennymi walorami przyrodniczymi. Na północy dominują rozległe kompleksy leśne Puszczy Iłżeckiej, natomiast południowa część powiatu obejmuje malownicze wzgórza Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, doliny rzeczne oraz tereny rolnicze. Dzięki temu krajobraz jest znacznie bardziej zróżnicowany, niż mogłoby się wydawać na podstawie przemysłowego charakteru Ostrowca Świętokrzyskiego.

Powiat odgrywa również ważną rolę w historii polskiego przemysłu. Funkcjonujące tutaj zakłady hutnicze należały do najważniejszych przedsiębiorstw metalurgicznych kraju, a tradycje przemysłowe są do dziś jednym z filarów lokalnej tożsamości. Współcześnie coraz większego znaczenia nabierają także nowoczesne technologie, logistyka oraz sektor usług.

Połączenie rozwiniętej infrastruktury, dużych zasobów przyrodniczych i bogatego dziedzictwa kulturowego sprawia, że Powiat Ostrowiecki posiada znaczący potencjał rozwojowy, szczególnie w zakresie zielonej transformacji przemysłu oraz rozwoju turystyki.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Ostrowiecki leży na styku Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej i Przedgórza Iłżeckiego. Krajobraz regionu obejmuje zarówno tereny przemysłowe i miejskie, jak również rozległe lasy, wzgórza oraz doliny rzeczne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Kamiennej,

• Puszczę Iłżecką,

• Wzgórza Kunowskie,

• dolinę Świśliny,

• lessowe wzgórza południowej części powiatu,

• tereny dawnego górnictwa i hutnictwa.

Szczególnie cenne przyrodniczo są północne obszary powiatu, gdzie zachowały się rozległe kompleksy leśne pełniące funkcję ważnych korytarzy ekologicznych.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką powiatu jest Kamienna – jedna z głównych rzek województwa świętokrzyskiego.

Sieć hydrologiczną tworzą przede wszystkim:

• Kamienna,

• Świślina,

• Modła,

• Pokrzywianka,

• liczne mniejsze cieki.

Na terenie powiatu znajdują się również:

• zbiornik Wióry (częściowo),

• stawy hodowlane,

• zbiorniki przemysłowe i retencyjne,

• tereny zalewowe Kamiennej.

Najważniejsze funkcje tych obiektów obejmują:

• retencję wód,

• ochronę przeciwpowodziową,

• rekreację,

• wsparcie lokalnych ekosystemów.

Coraz większe znaczenie mają inwestycje związane z ochroną doliny Kamiennej oraz zwiększaniem zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Ostrowiecki należy do najważniejszych centrów gospodarczych województwa świętokrzyskiego.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł metalowy,

• hutnictwo,

• produkcję materiałów budowlanych,

• logistykę,

• handel,

• budownictwo,

• usługi.

Na terenach wiejskich nadal istotną rolę odgrywa rolnictwo.

Dominujące uprawy obejmują:

• pszenicę,

• żyto,

• jęczmień,

• kukurydzę,

• rzepak.

Rozwinięta jest również hodowla bydła oraz trzody chlewnej.

Hutnictwo Ostrowca – przemysłowa specjalizacja regionu

Największym symbolem gospodarczym regionu pozostaje przemysł hutniczy związany z Ostrowcem Świętokrzyskim.

Przez dziesięciolecia funkcjonowała tutaj jedna z największych hut w Polsce, której działalność miała ogromny wpływ na rozwój całego regionu. Współcześnie tradycje przemysłowe kontynuują nowoczesne przedsiębiorstwa branży metalowej i produkcyjnej.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują około jednej trzeciej powierzchni powiatu.

Największe kompleksy leśne znajdują się w rejonie:

• Kunowa,

• Waśniowa,

• Bodzechowa,

• Ćmielowa,

• północnych obrzeży Ostrowca Świętokrzyskiego.

Dominują:

• sosny,

• dęby,

• buki,

• jodły,

• brzozy.

Lasy pełnią istotną funkcję przyrodniczą i klimatyczną, a także wspierają retencję wód i poprawiają jakość powietrza.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat posiada liczne siedliska związane z lasami oraz dolinami rzecznymi.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• kuny.

Na terenach leśnych i wodnych można spotkać:

• bociana czarnego,

• żurawia,

• dzięcioła czarnego,

• myszołowa,

• zimorodka.

Duże znaczenie mają korytarze ekologiczne związane z doliną Kamiennej oraz kompleksami leśnymi Puszczy Iłżeckiej.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Ostrowiecki posiada bogate dziedzictwo związane zarówno z przemysłem, jak i historią dawnej Małopolski.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• pałac Wielopolskich w Częstocicach,

• historyczne centrum Ćmielowa,

• zabytki przemysłowe Ostrowca Świętokrzyskiego,

• kolegiatę św. Michała Archanioła w Ostrowcu,

• liczne kościoły i zespoły dworskie.

Ćmielów – stolica polskiej porcelany

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc powiatu jest Ćmielów, znane w całej Polsce z wielowiekowych tradycji ceramicznych.

Fabryka porcelany działająca w mieście należy do najbardziej znanych producentów porcelany w kraju i jest jednym z symboli regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje coraz więcej możliwości aktywnego wypoczynku.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Ćmielów,

• Żywe Muzeum Porcelany,

• pałac w Częstocicach,

• dolinę Kamiennej,

• kompleksy leśne Puszczy Iłżeckiej,

• liczne szlaki rowerowe.

Popularnością cieszą się:

• turystyka przemysłowa,

• turystyka rowerowa,

• turystyka kulturowa,

• rekreacja leśna,

• wypoczynek nad wodą.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Ostrowiecki posiada dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę doliny Kamiennej,

• rozwój małej retencji,

• rekultywację terenów poprzemysłowych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę kompleksów leśnych,

• zwiększanie liczby terenów zielonych w miastach,

• poprawę jakości powietrza.

Duże znaczenie ma wykorzystanie doświadczeń związanych z transformacją przemysłową do tworzenia bardziej przyjaznego środowisku modelu rozwoju.

Potencjał rozwojowy

Powiat Ostrowiecki posiada jeden z największych potencjałów gospodarczych we wschodniej części województwa świętokrzyskiego.

Najważniejsze atuty regionu to:

• silne tradycje przemysłowe,

• rozwinięta infrastruktura,

• dolina Kamiennej,

• Ćmielów i tradycje porcelanowe,

• duże zasoby terenów inwestycyjnych,

• rozległe kompleksy leśne,

• korzystne położenie komunikacyjne.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabiorą inwestycje związane z zieloną transformacją przemysłu, ochroną zasobów wodnych, rozwojem nowoczesnych technologii oraz wykorzystaniem potencjału turystycznego regionu. Powiat Ostrowiecki ma wszelkie predyspozycje, aby pozostać jednym z najważniejszych ośrodków rozwoju gospodarczego województwa świętokrzyskiego.