Powiat Skarżyski

Charakterystyka Powiatu Skarżyskiego

Powiat Skarżyski położony jest w północnej części województwa świętokrzyskiego, na pograniczu Gór Świętokrzyskich i Przedgórza Iłżeckiego. Jego siedzibą jest Skarżysko-Kamienna – jedno z największych miast regionu, którego rozwój przez dziesięciolecia związany był z przemysłem zbrojeniowym, kolejowym oraz działalnością zakładów przemysłowych Centralnego Okręgu Przemysłowego.

Region wyróżnia się wyjątkowym połączeniem przemysłowej historii z bogactwem przyrodniczym. Znaczna część powiatu pokryta jest lasami stanowiącymi fragment dawnych Puszcz Świętokrzyskich. W krajobrazie dominują wzgórza, doliny rzeczne, kompleksy leśne oraz liczne zbiorniki wodne, które nadają temu obszarowi charakter bardziej przyrodniczy niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Powiat odgrywa ważną rolę komunikacyjną. Przez jego teren przebiegają istotne szlaki drogowe i kolejowe łączące województwo świętokrzyskie z Mazowszem, Małopolską i Lubelszczyzną. Dzięki temu Skarżysko-Kamienna od lat pełni funkcję ważnego węzła transportowego.

Współcześnie region przechodzi stopniową transformację gospodarczą. Obok przemysłu coraz większego znaczenia nabierają usługi, logistyka, turystyka oraz działania związane z ochroną środowiska i wykorzystaniem potencjału przyrodniczego.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Skarżyski należy do najbardziej zalesionych obszarów województwa świętokrzyskiego. Krajobraz tworzą przede wszystkim wzgórza, doliny rzeczne oraz rozległe kompleksy leśne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy,

• dolinę Kamiennej,

• Pasmo Sieradowickie,

• lasy wokół Suchedniowa,

• zbiorniki wodne i stawy,

• tereny źródliskowe licznych cieków.

Duże powierzchnie lasów sprawiają, że region pełni istotną funkcję przyrodniczą i klimatyczną dla całego województwa.

Wody i retencja

Najważniejszą rzeką powiatu jest Kamienna, która od wieków wpływała na rozwój osadnictwa i przemysłu.

Sieć hydrologiczną tworzą przede wszystkim:

• Kamienna,

• Oleśnica,

• Bernatka,

• Kamionka,

• liczne leśne strumienie.

Na terenie powiatu znajdują się również:

• Zalew Rejów,

• Zalew Mostki,

• Zalew Suchedniów,

• liczne stawy i zbiorniki retencyjne.

Zbiorniki te pełnią funkcje:

• retencyjne,

• przeciwpowodziowe,

• rekreacyjne,

• przyrodnicze.

Lasy oraz mokradła dodatkowo zwiększają zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody, co ma ogromne znaczenie w okresach suszy.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka Powiatu Skarżyskiego ma charakter przemysłowo-usługowy.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł,

• logistykę,

• transport,

• handel,

• budownictwo,

• usługi.

Rolnictwo odgrywa mniejszą rolę niż w południowej części województwa, jednak na terenach wiejskich prowadzone są uprawy:

• zbóż,

• ziemniaków,

• kukurydzy,

• roślin pastewnych.

Rozwinięta jest także hodowla bydła oraz drobiu.

Zakłady MESKO – przemysłowa specjalizacja regionu

Najbardziej rozpoznawalnym przedsiębiorstwem regionu jest MESKO, którego historia sięga czasów Centralnego Okręgu Przemysłowego.

Zakłady od dziesięcioleci stanowią jeden z filarów gospodarki miasta i należą do najważniejszych przedsiębiorstw przemysłu obronnego w Polsce.

Lasy i środowisko

Powiat Skarżyski należy do najbardziej zalesionych obszarów województwa świętokrzyskiego.

Największe kompleksy leśne znajdują się w rejonie:

• Suchedniowa,

• Bliżyna,

• Łącznej,

• Skarżyska-Kamiennej.

Dominują:

• sosny,

• jodły,

• buki,

• dęby,

• modrzewie.

Lasy pełnią funkcję:

• retencyjną,

• klimatyczną,

• ochronną,

• rekreacyjną.

Stanowią również ważne siedliska dla wielu gatunków zwierząt i roślin.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Duże kompleksy leśne sprzyjają zachowaniu bogatej fauny.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• kuny.

W lasach i dolinach rzecznych można spotkać również:

• bociana czarnego,

• żurawia,

• puchacza,

• dzięcioła czarnego,

• orlika krzykliwego.

Znaczną część powiatu obejmują obszary Natura 2000 oraz tereny parków krajobrazowych.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada interesujące dziedzictwo związane zarówno z historią przemysłu, jak i dawnym hutnictwem regionu świętokrzyskiego.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej,

• zabytki Staropolskiego Okręgu Przemysłowego,

• historyczne centrum Suchedniowa,

• dawne obiekty kolejowe,

• zabytkowe kościoły regionu.

Muzeum im. Orła Białego

Jedną z największych atrakcji powiatu jest Muzeum im. Orła Białego. Placówka posiada jedną z największych w Polsce kolekcji sprzętu wojskowego eksponowanego na otwartym terenie.

Muzeum jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów turystycznych północnej części województwa świętokrzyskiego.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do aktywnego wypoczynku.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Zalew Rejów,

• Muzeum im. Orła Białego,

• Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy,

• Pasmo Sieradowickie,

• Zalew Mostki,

• liczne szlaki piesze i rowerowe.

Popularnością cieszą się:

• turystyka rowerowa,

• leśna,

• kajakarstwo,

• wędkarstwo,

• turystyka historyczna.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Skarżyski posiada bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę kompleksów leśnych,

• rozwój retencji leśnej,

• ochronę doliny Kamiennej,

• rekultywację terenów poprzemysłowych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę mokradeł,

• rozwój terenów rekreacyjnych.

Duże znaczenie ma również wykorzystanie dawnych terenów przemysłowych do tworzenia nowych przestrzeni zielonych i poprawy jakości środowiska.

Potencjał rozwojowy

Powiat Skarżyski posiada znaczący potencjał rozwoju oparty na przemyśle, logistyce oraz zasobach przyrodniczych.

Najważniejsze atuty regionu to:

• bardzo wysoka lesistość,

• rozwinięta infrastruktura transportowa,

• zakłady MESKO,

• Zalew Rejów,

• bogate dziedzictwo przemysłowe,

• atrakcyjne tereny inwestycyjne,

• cenne walory przyrodnicze.

W najbliższych latach coraz większego znaczenia nabiorą inwestycje związane z zieloną transformacją przemysłu, retencją wód, rozwojem turystyki aktywnej oraz ochroną zasobów leśnych. Powiat Skarżyski ma wszelkie predyspozycje, aby skutecznie łączyć przemysłową tradycję z nowoczesnym, zrównoważonym rozwojem.