Powiat Włoszczowski

Charakterystyka Powiatu Włoszczowskiego

Powiat Włoszczowski położony jest w zachodniej części województwa świętokrzyskiego, na pograniczu historycznej Małopolski i ziemi świętokrzyskiej. Jest jednym z najbardziej zielonych i spokojnych regionów województwa, wyróżniającym się dużym udziałem lasów, niewielkim stopniem urbanizacji oraz stosunkowo dobrze zachowanym środowiskiem naturalnym. Siedzibą powiatu jest Włoszczowa – miasto pełniące funkcję lokalnego centrum administracyjnego, gospodarczego i komunikacyjnego.

Region przez stulecia rozwijał się głównie w oparciu o rolnictwo, leśnictwo oraz rzemiosło. W przeciwieństwie do wielu innych części województwa świętokrzyskiego nie powstały tutaj duże ośrodki przemysłowe, dzięki czemu krajobraz zachował naturalny charakter. Dominują rozległe kompleksy leśne, pola uprawne, łąki oraz niewielkie miejscowości harmonijnie wpisane w otaczające środowisko.

Powiat Włoszczowski jest także ważnym obszarem przyrodniczym. Liczne lasy, torfowiska i doliny rzeczne tworzą siedliska dla wielu gatunków zwierząt i roślin. Region stanowi istotny element systemu ekologicznego łączącego województwo świętokrzyskie z sąsiednimi obszarami województwa śląskiego i łódzkiego.

Dzięki dużym zasobom przyrodniczym, korzystnemu położeniu komunikacyjnemu oraz wysokiej jakości środowiska Powiat Włoszczowski posiada znaczący potencjał rozwoju oparty na turystyce, gospodarce leśnej, nowoczesnym rolnictwie oraz rozwiązaniach związanych z zieloną transformacją.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Włoszczowski położony jest na pograniczu Wyżyny Przedborskiej i Niecki Włoszczowskiej. Krajobraz regionu jest spokojny i harmonijny, zdominowany przez lasy, tereny rolnicze oraz doliny rzeczne.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu obejmują:

• dolinę Pilicy,

• dolinę Białej Nidy,

• Lasy Włoszczowskie,

• obszary torfowiskowe,

• rozległe łąki i pola,

• kompleksy leśne wokół Krasocina i Kluczewska.

Znaczna część regionu zachowała naturalny charakter, a brak dużych aglomeracji miejskich sprzyja ochronie krajobrazu i bioróżnorodności.

Wody i retencja

Powiat Włoszczowski posiada stosunkowo bogatą sieć hydrologiczną, której podstawę stanowią dopływy Pilicy i Nidy.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Pilica,

• Biała Nida,

• Czarna Włoszczowska,

• Czarna Struga,

• liczne mniejsze strumienie.

Na terenie powiatu znajdują się również:

• stawy hodowlane,

• niewielkie zbiorniki retencyjne,

• torfowiska i mokradła,

• obszary źródliskowe.

Najważniejsze funkcje tych obszarów obejmują:

• retencję wód,

• ochronę przeciwpowodziową,

• zachowanie bioróżnorodności,

• wsparcie gospodarki rolnej.

Coraz większego znaczenia nabierają działania związane z ochroną mokradeł i zwiększaniem retencji krajobrazowej.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka Powiatu Włoszczowskiego opiera się głównie na rolnictwie, leśnictwie i usługach.

Najważniejsze sektory obejmują:

• rolnictwo,

• leśnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• handel,

• budownictwo,

• transport.

Dominujące uprawy obejmują:

• żyto,

• pszenżyto,

• kukurydzę,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Istotną rolę odgrywa również:

• hodowla bydła mlecznego,

• hodowla trzody chlewnej,

• produkcja mleka.

Rolnictwo i gospodarka leśna – specjalizacja regionu

Największym atutem gospodarczym powiatu pozostaje połączenie rolnictwa i gospodarki leśnej. Duże powierzchnie lasów dostarczają surowca dla lokalnych przedsiębiorstw, a gospodarstwa rolne należą do podstawowych źródeł utrzymania mieszkańców.

Coraz większą rolę odgrywa także rozwój produkcji żywności wysokiej jakości oraz lokalnego przetwórstwa.

Lasy i środowisko

Powiat Włoszczowski należy do najbardziej zalesionych obszarów województwa świętokrzyskiego.

Największe kompleksy leśne znajdują się w rejonie:

• Kluczewska,

• Krasocina,

• Moskorzewa,

• Secemina,

• Radkowa.

Dominują:

• sosny,

• dęby,

• brzozy,

• jodły,

• olchy.

Lasy pełnią niezwykle ważne funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• gospodarcze,

• rekreacyjne.

Stanowią również schronienie dla wielu gatunków zwierząt charakterystycznych dla centralnej Polski.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Rozległe kompleksy leśne i doliny rzeczne sprzyjają zachowaniu bogatej fauny.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• borsuki,

• kuny.

Na terenach podmokłych i leśnych spotkać można:

• żurawie,

• bociany czarne,

• dzięcioły czarne,

• myszołowy,

• błotniaki stawowe.

Torfowiska, lasy i doliny rzeczne tworzą ważne korytarze ekologiczne dla wielu gatunków zwierząt.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Włoszczowski posiada interesujące dziedzictwo związane z historią dawnej Małopolski i ziemi świętokrzyskiej.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• historyczne centrum Włoszczowy,

• pałac Tarnowskich we Włoszczowie,

• zabytkowe kościoły w regionie,

• zespoły dworskie i parkowe,

• liczne kapliczki i obiekty małej architektury.

Włoszczowa – historyczne centrum regionu

Najważniejszym ośrodkiem powiatu jest Włoszczowa, której historia sięga średniowiecza. Miasto przez wieki rozwijało się jako lokalny ośrodek handlowy i administracyjny, a dziś pozostaje centrum życia społecznego i gospodarczego regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat oferuje bardzo dobre warunki do spokojnego wypoczynku oraz aktywnej turystyki.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• dolinę Pilicy,

• Lasy Włoszczowskie,

• Włoszczowę,

• szlaki rowerowe,

• tereny leśne i rekreacyjne,

• gospodarstwa agroturystyczne.

Popularnością cieszą się:

• turystyka rowerowa,

• piesza,

• wędkarstwo,

• obserwacja przyrody,

• grzybobranie.

Duże kompleksy leśne sprawiają, że region jest szczególnie atrakcyjny dla osób szukających kontaktu z naturą.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Włoszczowski posiada bardzo duży potencjał rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę lasów,

• rozwój retencji krajobrazowej,

• ochronę mokradeł i torfowisk,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie zadrzewień śródpolnych,

• ochronę dolin rzecznych,

• przeciwdziałanie skutkom suszy.

Szczególnie ważne jest zachowanie naturalnych terenów retencyjnych, które pełnią coraz większą rolę w gospodarce wodnej regionu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Włoszczowski posiada duży potencjał rozwoju oparty na przyrodzie, rolnictwie i wysokiej jakości środowiska.

Najważniejsze atuty regionu to:

• wysoka lesistość,

• dolina Pilicy,

• dobrze zachowane środowisko naturalne,

• rozwinięte rolnictwo,

• duże zasoby terenów rekreacyjnych,

• korzystne położenie komunikacyjne,

• potencjał odnawialnych źródeł energii.

W najbliższych latach coraz większego znaczenia nabiorą inwestycje związane z retencją wód, rozwojem turystyki przyrodniczej, ochroną lasów oraz nowoczesnym rolnictwem. Powiat Włoszczowski ma wszelkie predyspozycje, aby stać się jednym z najbardziej ekologicznych i przyjaznych środowisku regionów województwa świętokrzyskiego.