Powiat Chodzieski

Charakterystyka Powiatu Chodzieskiego

Powiat Chodzieski położony jest w północnej części województwa wielkopolskiego, na pograniczu Pojezierza Chodzieskiego, Doliny Noteci i rozległych kompleksów leśnych północnej Wielkopolski. Region wyróżnia się krajobrazem znacznie bardziej urozmaiconym niż większość obszarów województwa. Wzgórza morenowe, jeziora polodowcowe i lasy tworzą wyjątkową mozaikę przyrodniczą, dzięki której okolice Chodzieży od lat należą do najbardziej atrakcyjnych turystycznie części Wielkopolski.

Siedzibą powiatu jest Chodzież – miasto znane z tradycji ceramicznych, malowniczego położenia pomiędzy jeziorami oraz charakterystycznej Góry Talerz, stanowiącej jeden z najlepszych punktów widokowych w regionie. Powiat obejmuje również gminy Budzyń, Margonin, Szamocin i Chodzież, które łączą rolniczy charakter z bogactwem zasobów przyrodniczych.

Jednym z największych atutów powiatu jest duża liczba jezior oraz obecność rozległych terenów leśnych. W przeciwieństwie do wielu obszarów centralnej Wielkopolski krajobraz nie jest tutaj monotonny. Liczne pagórki, doliny, zbiorniki wodne i kompleksy leśne sprzyjają zarówno rozwojowi turystyki, jak i zachowaniu wysokiej bioróżnorodności.

Powiat Chodzieski należy również do regionów posiadających znaczący potencjał związany z gospodarką wodną, rekreacją oraz rozwojem zielonej infrastruktury. W dobie zmian klimatycznych jeziora, mokradła i lasy stają się coraz cenniejszym zasobem wpływającym na jakość życia mieszkańców oraz odporność środowiska na susze i ekstremalne zjawiska pogodowe.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat Chodzieski znajduje się w obrębie Pojezierza Chodzieskiego, które należy do najbardziej malowniczych części Wielkopolski. Krajobraz ukształtowany został przez ostatnie zlodowacenie, pozostawiające liczne wzgórza morenowe oraz jeziora rynnowe.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Jezioro Miejskie w Chodzieży,

• Jezioro Strzeleckie,

• Jezioro Karczewnik,

• Dolina Noteci,

• Wzgórza Chodzieskie,

• lasy okolic Margonina i Szamocina.

Szczególnym wyróżnikiem regionu są wzgórza otaczające Chodzież. W wielu miejscach różnice wysokości przekraczają kilkadziesiąt metrów, co jak na warunki Wielkopolski stanowi rzadkość.

Wody i retencja

Wody powierzchniowe odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu powiatu. Region posiada jedną z największych koncentracji jezior w północnej części województwa wielkopolskiego.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Noteć,

• Margoninka,

• Bolemka,

• liczne mniejsze cieki odprowadzające wody do doliny Noteci.

Istotne znaczenie mają również:

• jeziora polodowcowe,

• mokradła doliny Noteci,

• niewielkie zbiorniki retencyjne,

• systemy melioracyjne terenów rolniczych.

Dolina Noteci – wielkopolski korytarz wodny

Dolina Noteci należy do najważniejszych obszarów przyrodniczych północnej Wielkopolski. Rozległe łąki, starorzecza i podmokłe tereny pełnią funkcję naturalnych magazynów wody, ograniczając skutki suszy i wspierając zachowanie lokalnej bioróżnorodności.

W przyszłości rozwój małej retencji i ochrona mokradeł mogą stać się jednym z najważniejszych kierunków działań środowiskowych na terenie powiatu.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu opiera się przede wszystkim na rolnictwie, przetwórstwie, usługach oraz turystyce.

Najważniejsze sektory obejmują:

• rolnictwo,

• przemysł spożywczy,

• produkcję materiałów budowlanych,

• usługi lokalne,

• handel,

• turystykę.

Na terenach rolniczych dominują:

• pszenica,

• kukurydza,

• rzepak,

• jęczmień,

• buraki cukrowe.

Znaczącą rolę odgrywa także hodowla trzody chlewnej i bydła.

Chodzież – miasto ceramiki

Przez dziesięciolecia Chodzież była jednym z najważniejszych ośrodków produkcji porcelany i ceramiki w Polsce. Tradycje związane z marką Chodzież są nadal ważnym elementem lokalnej tożsamości gospodarczej i kulturowej regionu.

Lasy i środowisko

Lasy zajmują ponad jedną trzecią powierzchni powiatu i pełnią niezwykle ważną funkcję przyrodniczą.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Chodzieży,

• Margonina,

• Szamocina,

• Budzynia.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• buk.

Lasy wspierają:

• retencję wód opadowych,

• ochronę klimatu lokalnego,

• ograniczanie erozji gleb,

• zachowanie różnorodności biologicznej,

• rozwój turystyki i rekreacji.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat Chodzieski należy do cennych przyrodniczo obszarów północnej Wielkopolski.

Spotkać można tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• lisy,

• bobry,

• wydry.

W dolinie Noteci i wokół jezior występują liczne gatunki ptaków wodnych i błotnych.

Najcenniejsze gatunki obejmują:

• bielika,

• żurawia,

• bociana czarnego,

• kanię rudą,

• błotniaka stawowego,

• zimorodka.

Ważną rolę odgrywają obszary Natura 2000 związane z doliną Noteci oraz siecią jezior pojeziernych.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z Wielkopolską oraz dawnymi szlakami handlowymi.

Do najciekawszych zabytków należą:

• historyczne centrum Chodzieży,

• kościoły zabytkowe w Chodzieży i Budzyniu,

• zespoły pałacowo-parkowe regionu,

• zabytki przemysłowe związane z produkcją ceramiki,

• historyczna zabudowa Margonina,

• zabytkowe dwory i folwarki.

Chodzież – miasto pomiędzy jeziorami

Niewiele miast Wielkopolski może pochwalić się tak atrakcyjnym położeniem krajobrazowym. Jeziora, wzgórza i historyczna zabudowa tworzą wyjątkowy charakter miasta będącego naturalnym centrum całego regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat Chodzieski posiada bardzo dobre warunki do rozwoju turystyki aktywnej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Górę Talerz,

• Jezioro Miejskie,

• Jezioro Strzeleckie,

• Dolinę Noteci,

• szlaki rowerowe Pojezierza Chodzieskiego,

• tereny rekreacyjne Margonina.

Popularne formy aktywności to:

• kajakarstwo,

• żeglarstwo,

• wędkarstwo,

• turystyka rowerowa,

• nordic walking,

• obserwacja ptaków.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Chodzieski posiada bardzo dobre warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę jezior przed eutrofizacją,

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• ochronę mokradeł doliny Noteci,

• rozwój zieleni miejskiej w Chodzieży,

• modernizację gospodarki wodnej,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• wzmacnianie korytarzy ekologicznych.

Połączenie jezior, lasów i terenów podmokłych sprawia, że region może pełnić istotną rolę w adaptacji Wielkopolski do zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Chodzieski należy do najbardziej atrakcyjnych krajobrazowo regionów północnej Wielkopolski.

Najważniejsze atuty to:

• liczne jeziora polodowcowe,

• malownicze wzgórza morenowe,

• wysoka lesistość,

• dolina Noteci,

• rozwinięta turystyka rekreacyjna,

• korzystne położenie komunikacyjne,

• bogate tradycje gospodarcze Chodzieży.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych, rozwojem turystyki przyrodniczej, odnawialnymi źródłami energii oraz wzmacnianiem odporności krajobrazu na skutki suszy. Dzięki połączeniu walorów przyrodniczych i dobrej jakości życia Powiat Chodzieski ma potencjał stać się jednym z najbardziej atrakcyjnych ekologicznie regionów północnej Wielkopolski.