Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki

Charakterystyka Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego

Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki należy do największych powiatów województwa wielkopolskiego i zajmuje rozległy obszar w jego północno-zachodniej części. Region rozciąga się pomiędzy Doliną Noteci, rozległymi kompleksami leśnymi Puszczy Noteckiej oraz pojezierzami północnej Wielkopolski. To jeden z najbardziej naturalnych krajobrazowo obszarów województwa, gdzie lasy, rzeki i jeziora odgrywają równie ważną rolę jak miasta i gospodarka.

Siedzibami powiatu są Czarnków i Trzcianka – dwa ośrodki miejskie pełniące funkcje administracyjne, gospodarcze i społeczne. Czarnków od wieków rozwijał się nad Notecią jako ważny punkt handlowy i przemysłowy, natomiast Trzcianka stanowi centrum północnej części powiatu, otoczone lasami, jeziorami i terenami rekreacyjnymi.

Jednym z największych atutów regionu jest jego wyjątkowe bogactwo przyrodnicze. Znaczna część powiatu znajduje się w obrębie Puszczy Noteckiej – jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce. Dzięki temu powiat wyróżnia się wysoką lesistością, dużą liczbą terenów chronionych oraz bardzo dobrymi warunkami do rozwoju turystyki przyrodniczej, aktywnej i edukacyjnej.

Współcześnie Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki należy do obszarów, które mogą odegrać istotną rolę w zielonej transformacji Wielkopolski. Duże zasoby leśne, rozbudowana sieć wód powierzchniowych oraz stosunkowo niewielka presja urbanizacyjna stwarzają doskonałe warunki do rozwoju gospodarki opartej na zasobach naturalnych i zrównoważonym wykorzystaniu środowiska.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat położony jest na styku kilku krain geograficznych, co przekłada się na dużą różnorodność krajobrazów. W południowej części dominuje szeroka Dolina Noteci, natomiast północ zajmują lasy, jeziora i faliste tereny polodowcowe.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• Puszcza Notecka,

• Dolina Noteci,

• Pojezierze Trzcianeckie,

• jeziora okolic Trzcianki,

• rozległe sandry i wydmy śródlądowe,

• dolina Drawy.

Puszcza Notecka jest jednym z największych zwartych kompleksów leśnych w Europie Środkowej. Jej charakterystycznym elementem są rozległe bory sosnowe rozwijające się na piaszczystych terenach polodowcowych.

Wody i retencja

Powiat posiada jedne z najcenniejszych zasobów wodnych w Wielkopolsce.

Najważniejsze rzeki to:

• Noteć,

• Drawa,

• Miała,

• Gulczanka,

• Bukówka.

Istotną rolę odgrywają również:

• jeziora polodowcowe,

• torfowiska,

• starorzecza Noteci,

• mokradła Puszczy Noteckiej,

• śródleśne zbiorniki wodne.

Noteć – kręgosłup hydrologiczny regionu

Noteć od wieków wyznacza kierunki rozwoju osadnictwa i gospodarki w regionie. Jej szeroka dolina tworzy naturalny korytarz ekologiczny o znaczeniu ponadregionalnym. Łąki zalewowe, starorzecza i podmokłe tereny pełnią funkcję naturalnych zbiorników retencyjnych, ograniczających skutki susz oraz gwałtownych opadów.

Coraz większego znaczenia nabierają również działania związane z odtwarzaniem mokradeł oraz zwiększaniem retencji krajobrazowej na terenach leśnych.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Gospodarka powiatu jest zróżnicowana i opiera się zarówno na zasobach naturalnych, jak i nowoczesnym przemyśle.

Najważniejsze sektory obejmują:

• przemysł drzewny,

• produkcję mebli,

• przemysł spożywczy,

• rolnictwo,

• logistykę,

• usługi,

• turystykę.

Na terenach rolniczych dominują:

• zboża,

• kukurydza,

• rzepak,

• ziemniaki,

• rośliny pastewne.

Ważną rolę odgrywa także hodowla bydła i trzody chlewnej.

Puszcza Notecka i gospodarka leśna

Znaczną część lokalnej gospodarki stanowi sektor związany z lasami. Funkcjonują tutaj przedsiębiorstwa zajmujące się przetwórstwem drewna, produkcją mebli, usługami leśnymi oraz gospodarką surowcami odnawialnymi. Lasy są również podstawą rozwoju turystyki i rekreacji.

Lasy i środowisko

Powiat należy do najbardziej zalesionych obszarów Wielkopolski.

Największe kompleksy leśne znajdują się w gminach:

• Trzcianka,

• Drawsko,

• Krzyż Wielkopolski,

• Wieleń,

• Lubasz.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• brzoza,

• dąb,

• olsza,

• buk.

Lasy pełnią funkcje:

• retencyjne,

• klimatyczne,

• gospodarcze,

• rekreacyjne,

• przyrodnicze.

Puszcza Notecka stanowi jeden z najważniejszych magazynów dwutlenku węgla i zasobów wodnych w zachodniej Polsce.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Powiat jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo regionów Wielkopolski.

Występują tutaj:

• jelenie,

• sarny,

• dziki,

• wilki,

• bobry,

• wydry.

W lasach i dolinach rzecznych można spotkać również:

• bieliki,

• żurawie,

• bociany czarne,

• puchacze,

• kanię rudą,

• dzięcioła czarnego.

Znaczna część terenów objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000 oraz innych form ochrony przyrody.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Historia regionu związana jest z dawnym pograniczem Wielkopolski, Pomorza i Brandenburgii.

Najcenniejsze zabytki obejmują:

• historyczne centrum Czarnkowa,

• zabytkowe kościoły Trzcianki,

• pałac w Goraju,

• zespoły dworskie regionu,

• zabytki Krzyża Wielkopolskiego,

• historyczne układy urbanistyczne Wielenia.

Czarnków – miasto nad Notecią

Czarnków należy do najstarszych miast północnej Wielkopolski. Położenie na skarpie nad doliną Noteci stworzyło wyjątkowy krajobraz miejski, który do dziś pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych widoków regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat posiada ogromny potencjał turystyki przyrodniczej.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Puszczę Notecką,

• Dolinę Noteci,

• jeziora Trzcianki,

• Krzyż Wielkopolski,

• szlaki rowerowe i piesze,

• liczne tereny wędkarskie.

Coraz większą popularnością cieszą się:

• kajakarstwo na Drawie,

• turystyka rowerowa,

• obserwacja ptaków,

• grzybobranie,

• fotografia przyrodnicza,

• turystyka leśna.

Drawa – jedna z najpiękniejszych rzek Polski

Północna część powiatu znajduje się w zasięgu zlewni Drawy, uznawanej za jeden z najlepszych szlaków kajakowych w kraju. Czysta woda, naturalny charakter rzeki i otoczenie lasów przyciągają miłośników aktywnego wypoczynku z całej Polski.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki posiada wyjątkowe warunki do rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• ochronę Puszczy Noteckiej,

• rozwój retencji leśnej,

• ochronę doliny Noteci,

• renaturyzację mokradeł,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• zwiększanie zadrzewień śródpolnych,

• ochronę korytarzy ekologicznych.

Region może pełnić ważną funkcję klimatyczną dla całej północno-zachodniej Wielkopolski.

Potencjał rozwojowy

Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki należy do najbardziej zasobnych przyrodniczo regionów województwa wielkopolskiego.

Najważniejsze atuty to:

• Puszcza Notecka,

• Dolina Noteci,

• Drawa i liczne jeziora,

• wysoka lesistość,

• rozwinięta gospodarka leśna,

• duży potencjał turystyczny,

• wysoka jakość środowiska.

W nadchodzących latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z retencją wody, ochroną lasów, rozwojem turystyki przyrodniczej oraz odnawialnymi źródłami energii. Dzięki ogromnym zasobom naturalnym Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki ma potencjał stać się jednym z liderów zielonej transformacji w północnej Wielkopolsce.