Powiat Grodziski

Charakterystyka Powiatu Grodziskiego

Powiat Grodziski położony jest w zachodniej części województwa wielkopolskiego, pomiędzy Poznaniem a granicą województwa lubuskiego. Mimo stosunkowo niewielkiej powierzchni należy do regionów o silnej gospodarce, rozwiniętym rolnictwie oraz bogatej historii związanej z Wielkopolską. Korzystne położenie przy ważnych szlakach komunikacyjnych sprawia, że powiat od lat pozostaje atrakcyjnym miejscem dla mieszkańców, przedsiębiorców i inwestorów.

Siedzibą powiatu jest Grodzisk Wielkopolski – miasto znane z wielowiekowych tradycji piwowarskich, dobrze zachowanego układu urbanistycznego oraz aktywnego życia społecznego. W skład powiatu wchodzą również gminy Rakoniewice, Wielichowo, Granowo i Kamieniec, które zachowały charakter typowy dla wielkopolskich terenów rolniczych, jednocześnie rozwijając nowoczesne przedsiębiorstwa i lokalne usługi.

Krajobraz powiatu tworzą przede wszystkim żyzne pola uprawne, niewielkie kompleksy leśne, doliny rzeczne oraz liczne śródpolne zadrzewienia. Choć region nie posiada spektakularnych gór czy dużych jezior, wyróżnia się uporządkowaną przestrzenią, wysoką kulturą rolną i stosunkowo dobrze zachowanym krajobrazem wiejskim charakterystycznym dla zachodniej Wielkopolski.

Powiat Grodziski jest przykładem obszaru, gdzie rozwój gospodarczy może być skutecznie łączony z ochroną środowiska. W dobie zmian klimatycznych coraz większe znaczenie zyskują tutaj działania związane z retencją wody, ochroną gleb oraz rozwojem zielonej infrastruktury wspierającej odporność lokalnych ekosystemów.

Powiat w liczbach

Przyroda i krajobraz

Powiat położony jest na obszarze Niziny Wielkopolskiej, której krajobraz został ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie. Dominują tu łagodne równiny i faliste wysoczyzny wykorzystywane głównie rolniczo.

Najbardziej charakterystyczne elementy krajobrazu to:

• dolina Mogilnicy,

• dolina Obry,

• tereny rolnicze zachodniej Wielkopolski,

• śródpolne aleje drzew,

• niewielkie kompleksy leśne,

• historyczne krajobrazy wiejskie regionu.

Choć krajobraz wydaje się spokojny i jednolity, jest efektem wielowiekowej współpracy człowieka z przyrodą, która ukształtowała charakterystyczny obraz tej części Wielkopolski.

Wody i retencja

Powiat nie posiada dużych jezior, dlatego szczególnego znaczenia nabierają rzeki, rowy melioracyjne oraz niewielkie zbiorniki wodne.

Najważniejsze cieki wodne to:

• Mogilnica,

• Obra,

• Samica,

• Kanał Północny Obry.

Ważną rolę odgrywają również:

• stawy hodowlane,

• oczka wodne,

• mokradła dolinne,

• systemy retencji rolniczej.

Obra – rzeka kształtująca zachodnią Wielkopolskę

Obra od wieków wpływa na rozwój gospodarczy regionu. Jej dolina stanowi ważny korytarz ekologiczny oraz miejsce występowania wielu gatunków roślin i zwierząt. Ochrona naturalnych terenów zalewowych oraz poprawa retencji krajobrazowej stają się coraz ważniejszym elementem lokalnej polityki środowiskowej.

Ze względu na częste okresy niedoboru opadów działania związane z zatrzymywaniem wody w krajobrazie mają dla powiatu znaczenie strategiczne.

Rolnictwo i gospodarka lokalna

Powiat Grodziski należy do dobrze rozwiniętych gospodarczo regionów zachodniej Wielkopolski.

Najważniejsze sektory gospodarki obejmują:

• rolnictwo,

• przetwórstwo spożywcze,

• przemysł produkcyjny,

• handel,

• logistykę,

• budownictwo,

• usługi.

Na terenach rolniczych dominują:

• pszenica,

• kukurydza,

• rzepak,

• buraki cukrowe,

• jęczmień.

Istotną rolę odgrywa również:

• hodowla bydła,

• hodowla trzody chlewnej,

• produkcja pasz,

• nowoczesne gospodarstwa rolne.

Grodzisk Wielkopolski i tradycje piwowarskie

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli regionu jest historyczne piwo grodziskie. Przez stulecia Grodzisk Wielkopolski był znany jako ważny ośrodek piwowarski, a lokalny styl piwa zdobył uznanie daleko poza granicami Wielkopolski. Dziś tradycja ta stanowi ważny element promocji miasta i regionu.

Lasy i środowisko

Lesistość powiatu jest umiarkowana, jednak lasy pełnią ważną funkcję środowiskową.

Największe kompleksy leśne znajdują się w okolicach:

• Rakoniewic,

• Wielichowa,

• Kamieńca,

• Granowa.

Dominują:

• sosna zwyczajna,

• dąb,

• brzoza,

• olsza,

• grab.

Lasy wspierają:

• retencję wody,

• ochronę gleb,

• poprawę jakości powietrza,

• zachowanie bioróżnorodności,

• rekreację mieszkańców.

Zwierzęta i bioróżnorodność

Mimo dominacji terenów rolniczych powiat posiada wiele cennych siedlisk przyrodniczych.

Występują tutaj:

• sarny,

• jelenie,

• dziki,

• lisy,

• zające,

• bobry.

W dolinach rzecznych i terenach podmokłych spotkać można:

• żurawie,

• bociany białe,

• czaple siwe,

• błotniaki stawowe,

• myszołowy,

• zimorodki.

Szczególną rolę dla ochrony przyrody odgrywają doliny rzeczne oraz sieć śródpolnych zadrzewień.

Zabytki i dziedzictwo kulturowe

Powiat Grodziski posiada bogate dziedzictwo historyczne związane z Wielkopolską.

Do najważniejszych zabytków należą:

• historyczne centrum Grodziska Wielkopolskiego,

• zabytkowy ratusz,

• kościoły Grodziska,

• zespoły pałacowo-parkowe w regionie,

• zabytki Rakoniewic,

• dawne układy urbanistyczne Wielichowa.

Rakoniewice i tradycje pożarnicze

Rakoniewice znane są w całej Polsce dzięki unikalnemu Muzeum Pożarnictwa, które należy do największych tego typu placówek w kraju i stanowi jedną z najciekawszych atrakcji kulturowych regionu.

Turystyka i rekreacja

Powiat rozwija przede wszystkim turystykę rowerową, kulturową i rekreacyjną.

Najważniejsze atrakcje obejmują:

• Grodzisk Wielkopolski,

• Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach,

• szlaki rowerowe zachodniej Wielkopolski,

• dolinę Obry,

• zabytkowe pałace i parki,

• tradycyjne krajobrazy wiejskie.

Popularne formy aktywności to:

• turystyka rowerowa,

• nordic walking,

• turystyka historyczna,

• rekreacja rodzinna,

• obserwacja przyrody.

Zielona infrastruktura i środowisko

Powiat Grodziski stoi przed podobnymi wyzwaniami środowiskowymi jak znaczna część Wielkopolski.

Najważniejsze kierunki działań obejmują:

• zwiększanie retencji krajobrazowej,

• rozwój małej retencji,

• ochronę dolin rzecznych,

• odbudowę zadrzewień śródpolnych,

• rozwój odnawialnych źródeł energii,

• ochronę gleb rolnych,

• poprawę efektywności gospodarowania wodą.

W regionie o dużym znaczeniu rolnictwa zatrzymywanie wody w krajobrazie będzie jednym z kluczowych elementów adaptacji do zmian klimatu.

Potencjał rozwojowy

Powiat Grodziski należy do stabilnych gospodarczo regionów zachodniej Wielkopolski.

Najważniejsze atuty to:

• korzystne położenie komunikacyjne,

• rozwinięte rolnictwo,

• przedsiębiorczość mieszkańców,

• tradycje przemysłowe i rzemieślnicze,

• wysoka jakość życia,

• bogate dziedzictwo kulturowe,

• potencjał rozwoju zielonej gospodarki.

W najbliższych latach szczególnego znaczenia nabierać będą inwestycje związane z nowoczesnym rolnictwem, retencją wody, odnawialnymi źródłami energii oraz rozwojem lokalnej przedsiębiorczości. Dzięki połączeniu tradycji gospodarczych i korzystnego położenia Powiat Grodziski pozostaje jednym z ciekawszych obszarów rozwoju w zachodniej części Wielkopolski.